Elon Musk: A future worth getting excited about | Tesla Texas Gigafactory interview | TED
1211 segments
Translator: Katerina Bylyku Reviewer: Helena Bedalli
Chris Anderson: Elon Musk, kënaqësi të të shoh. Si je?
Elon Musk: Mirë. Si je ti?
CA: Jemi këtu në Gigafabrikën e Teksasit një ditë para hapjes së saj.
Duket një çmenduri e vërtetë këtu.
Falemnderit që gjete kohë në një ditë kaq të ngarkuar.
Do të doja të na ndihmoje, si të them të përfytyrojmë,
ndoshta, 10,20, 30 vite përpara në të ardhmen.
Dhe të mundoheshim të përfytyronim si do të qe
të ndërtonim një të ardhme që ja vlen të entuziazmohesh.
Herën e fundit që mbajtët fjalim në TED, ju thatë se ky qëllim ju nxit goxha.
E di, mund të japim shumë arsye se përse e bëjmë punën tonë
por më së shumti, mendojmë për të ardhmen
dhe s’na pëlqen që të duket kot. EM: Po, kështu është.
Mendoj se, në përgjithësi,
diskutohet shumë në lidhje me një problem ose një tjetër.
Dhe shumë njerëz trishtohen për të ardhmen
dhe bëhen …
Pesimistë.
Dhe mendoj …
se kjo…
s’është në rregull.
Dua të them, ne duam vërtet të zgjohemi në mëngjes
dhe t’i kemi sytë nga e ardhmja.
Duam të jemi entuziastë për çfarë po vjen.
Dhe jeta s’mund të s’kalojë vetëm, duke zgjidhur
probleme të tmershme një pas një.
CA: Kështu po t’i hedhim sytë drejt 30 vjetësh, viti 2050
është cilësuar prej shkencëtarëve
si viti katastrofik përsa i përket klimës.
Ka një dakortësi mes tyre, një numër i madh,
që besojnë se nëse s’i kemi asgjësuar gazrat serrë
apo shmangur plotësisht deri më 2050, po i bëjmë vend një katastrofë klimaterike.
Mendon se ka një mënyrë për ta shmangur?
Dhe si mund të jetë?
EM: Po, unë s’jam nga ata njerëzit që flasin për katastrofën
gjë që mund të të surprizojë.
Unë mendoj se kemi marrë një drejtim pozitiv.
Por në të njëjtën kohë
dua të paralajmëroj që të mos vetëkënaqemi.
Kështu që, për sa kohë s’jemi të vetëkënaqur,
për aq kohë sa qëndrojmë vigjilentë
për tu orientuar drejt një ekonomi bazuar në energji të qëndrueshme
mendoj se do të jemi mirë.
Ndaj nuk i vë rëndësi asaj çka thuhet
për sa kohë ndërmarrim veprime s’jemi të vetëkënaqur,
e ardhmja do të jetë e shkëlqyer.
Mos u shqetësoni për të. D.m.th. shqetësohuni
por nëse shqetësoheni për të, për ironi, do jetë një profeci jo vetë përmbushëse.
Kemi tre elementë që bëjnë të mundur një të ardhme me energji të qëndrueshme.
Një është energjia e qëndrueshme e prodhuar prej erës dhe diellit.
Gjithashtu hidro, gjeotermike,
Jam pro nuklearitetit.
Është OK ta përdorim.
Por do të jetë kryesisht, energji diellore dhe prej erës
si burimet parësore të energjisë.
Pjesa e dytë që duhen janë bateritë për ruajtjen e dy energjive
sepse s’ka mot me diell gjithmonë
dhe jo gjithnjë fryn erë.
Kështu që ka grumbuj baterish të palëvizshme.
Kemi nevojë edhe për transportin elektrik.
Si makina elektrike, aeroplanë elektrikë, anije.
Dhe megjithëse
nuk është e mundur të krijojmë raketa elektrike
gazi shtytës i raketave mund të prodhohet
nga kjo energji.
Kështu në fund të fundit, do kemi ekonomi me energji totalisht të qëndrueshme .
Me këto të treja: energji
diellore/me erë, bateri të palëvizshme, makina elektrike.
Cilët janë faktorët që e pengojnë?
Faktor pengues mund të jetë prodhimi i qelizave bateri.
Kjo do të jetë në fakt edhe shtysa më e madhe.
Qoftë dhe elementi më i vogël
i zinxhirit furnizues i baterive qelizë të litiumit
që nga përftimi i tij dhe gjithë hapat e përpunimit
deri te krijimi i qelizave bateri
dhe paketimi i tij,
që do jetë faktori pengues në vazhdim në lidhje me qëndrueshmërinë.
CA: Dakort, duhet të flasim më shumë për bateritë
sepse ajo çka dua të kuptoj,
duket sikur ka një problem me shkallëzimin
që është e mrekullueshme por dhe alarmuese.
Ju thatë që kishit llogaritur
se sasia e prodhimit të baterive në botë që duhen për qëndrueshmërinë
është 300 teravat orë për bateri.
Ky është qëllimi?
EM: Numra mjaft të përafërt, do ftoja të tjerë të kontrrollonin llogaritjet
tona sepse mund të dalin në tjetër përfundim.
Por në mënyrë që të zhvendosen, jo vetëm prodhimi i elektricitetit
por edhe ngrohja dhe transporti,
që trefishon sasinë e elektricitetit që nevojitet,
shkon rreth 300 teravat orë të kapacitetit të instaluar.
CA: Kështu që duhet tu japim një ide njerëzve se sa e madhe është kjo detyrê.
Dua të them, këtu jemi te Gigafabrika.
E dini, kjo është një nga ndërtesat më të mëdha në botë.
Me çfarë kam lexuar, më thuaj nëse kam të drejtë
se qëllimi është të prodhohen 100 gigavat orë
bateri në vit këtu me një fjalë.
EM: Ne ndoshta do të bëjmë më shumë
por po, shpresoj të arrijmë këtë në disa vjet.
CA: Në rregull,
Por, dua të them, kjo është një - -
EM: 0.1 teravat orë.
CA: Por kjo është vetëm 1/100 e asaj që duhet.
Sa prej kësaj pjesës së mbetur planifikon Tesla të marrë
përsipër, le të themi midis 2030, 2040,
kur kemi nevojë për përshpejtim?
EM: D.m.th, këto janë hamendësime.
Prandaj ju lutem, mos u mbështetni tek unë për këtë.
Nuk është si diçka - -
Ajo çka ndodh është se nëse bëj,
hamendësime
pastaj do të ketë njerëz, për pesë vjet
ndonjë negativ që do të bëjë një artikull:
«Elon tha se kjo do të ndodhte, por nuk ndodhi.
Ai është gënjeshtar dhe budalla.»
Është shumë e mërzitshme kjo.
Këto janë hamendësime, kjo është një bisedë.
CA: Në rregull.
EM: Mendoj se Tesla mund të bëjë rreth 10% të kësaj.
Përafërsisht.
CA: Le të themi, më 2050
do të kemi, një rrjet të mrekullueshëm elektrik 100% të qëndrueshëm
të përbërë nga përzierja e disa burimeve energjie të qëndrueshme
për të cilat folëm.
I njëjti rrjet na ofron në botë
energji me pak kosto, apo jo
duke e krahasuar me tani.
Dhe jam kurioz të di
a duhet të jenë paksa entuziastë njerëzit me të drejtë
për mundësitë e kësaj bote?
EM: Duhet të jenë optimistë për të ardhmen.
Njerëzit do gjejnë zgjidhje
mbi energjinë e qëndrueshme.
Do të ndodhi nëse vazhdojmë të përpiqemi fort
e ardhmja duket e ndritshme dhe e bukur për sa i përket energjisë.
Dhe pastaj do të jetë e mundur ta përdorim energjinë për izolimin e karbonit.
Duhet shumë energji për ta larguar karbonin nga atmosfera
sepse kur shkon në atmosferë, çlirohet energji.
Tani e dini se për ta zhdukur atë duhet të përdorim shumë energji padyshim.
Por nëse kemi sasi të madhe energjie të qëndrueshme diellore dhe nga era,
mund ta izolojmë karbonin.
Kështu mund të zhvendosim pjesët e CO2 për milion nga atmosfera dhe oqeanet.
Dhe gjithashtu mund të kemi ujë të freskët sa duam.
Toka është më shumë ujë.
Duhet ta quajmë «Uji».
Ka 70 % ujë në sipërfaqe.
Shumica është uji i detit
por ne jetojmë në pjesën ku është toka.
CA: Dhe me anë të energjisë, mund ta kthejmë ujin e detit në - -
EM: Po.
CA: Ujë për ujitje apo çfarëdo nevoje.
EM: Me një kosto të ulët.
Gjërat do të jenë mirë. CA:Gjërat do të jenë mirë.
Dhe ka përfitime të tjera në një botë pa karburante fosile
ajri është i pastër
EM: Po, ekzaktësisht.
Sepse, kur digjen karburantet fosile,
ka efekte anësore
dhe gazra toksikë të llojeve të ndryshme.
Dhe pjesëza të vogla që i bëjnë dëm mushkërive.
Të gjitha këto gjëra negative që po ndodhin
do largohen.
Dhe qielli do të jetë më i pastër dhe më i qetë.
E ardhmja do të jetë e mirë.
CA: Do doja të sillnim ndërmend inteligjencën artificiale.
Por vazhdojmë këtu,
ju e përmendët sa e mërzitshme është kur njerëzit ju kujtojnë
parashikimet e gabuara në të kaluarën.
Kështu që ndoshta do të bëhem pak i mërzitshëm,
por jam kurioz si funksionojnë afatet kohore tuaja dhe si e parashikoni
si me disa gjëra mund të bëni para dhe si me disa jo.
Kështu kur vjen puna te parashikimet e shitjes së makinave Tesla, p.sh.
ju e keni bërë mrekullisht,
Mendoj se në 2014-tën kur Tesla shiti 60,000 makina,
ju thatë, «në 2020-tën mendoj se do prodhojmë gjysmë milion në vit.»
EM: Po prodhuam rreth gjysmë milion.
CA: Ju prodhuat rreth gjysmë milioni.
Ju ju tallën në 2014 sepse asnjë që prej Henri Fordit
me modelin T, s’ishte pranë kësaj shkalle prodhimi me makinat.
Ju ju tallën, dhe në fakt shitët 500,000 makina
dhe pastaj 510,000 apo sidoqoftë.
Por pesë vjet më parë, herën e fundit kur erdhët te TED
ju pyeta për vetë drejtimin e plotë
dhe ju thatë, «Po, këtë vit,
kam besimin se do të kemi një veturë që shkon nga LA në New York
pa e ngarë.»
EM: Po, s’dua të të çudit, por jo gjithnjë kam të drejtë.
CA: (Qesh)
Cili është ndryshimi midis tyre?
Përse vetë drejtimi i makinave është veçanërisht i vështirë për tu parashikuar?
EM: Dua të them, ajo që më preku
dhe mendoj se do preki dhe shumë njerëz të tjerë,
është se ka shumë konceptime të gënjeshtërta për vetë drejtimin
kur mendon se e ke menaxhuar problemin,
po e trajton,
dhe pastaj, del që jo dhe nervozoheni shumë.
Sepse nëse do planifikonim zhvillimin,
zhvillimi do dukej si një kurbë logaritmi. Si një seri kurbash.
Mendoj se shumë s’e dinë çfarë është kurbë logaritmi.
CA: Mund ta tregosh me duart e tua.
EM: Një vijë që shkon lart, drejt,
dhe fillon të zbehet
dhe kthehet duke u zvogëluar.
Dhe ju thoni, uh, oh
po ngrihej dhe tani po ulet
dhe ndodhin këto që i quaj lartësi lokale,
ku nuk e kupton sa budalla u tregove.
Dhe pastaj ndodh sërish.
Dhe më në fund…
Këto gjëra, bëhen të dukshme kur i kthehesh
por që të mundësojmë vetë drejtimin e plotë
duhet të mundësojmë IA në botën reale.
Sepse përse janë ndërtuar rrjetet rrugore?
Ato janë ndërtuar për tu lidhur me rrjetën nervore biologjike, trurin tonë
dhe me shikimin tonë, sytë tanë.
Dhe që të lidhen me kompjuterat
duhet të mundësojmë lidhjen mes IA në botën reale me shikimin.
Sepse na nevojiten kamerat
dhe rrjeta silikoni nervore
që të funksionojë vetë drejtimi
në një sistem të ndërtuar për sytë dhe rrjetat nervore biologjike.
Kur e sheh kështu
është e dukshme se
mënyra e vetme për
vetëdrejtimin
është mundësimi i IA dhe shikimit të sofistikuar.
CA: Çfarë mendoni për infrastrukturë e tanishme?
Mendoni se ka një infrastrukturë tani
që mundëson
mosuljen e kurbës në një kohë të afërt?
EM: Dua të them, pa dyshim që këto mund të jenë fjalët e fundit negative,
por kam vetëbesim se këtë vit do e rregullojmë.
Se do e kapërcejmë - -
Mundësinë e ndodhjes së një problemi,
si e kapërcen në krahasim me një person të thjeshtë?
Mendoj se do e kalojmë këtë vit.
CA: Çfarë sheh prapa perdeve që ta jep këtë vetëbesimin?
EM: Jemi në pikën ku pothuaj kemi arritur një vektor
hapësinor uniform të cilësisë së lartë.
Në fillim, po përpiqeshim ta bënim këtë me anë të njohjes së imazheve
në imazhe individuale.
Por nëse nxjerr një imazh nga një video,
është mjaft e vështirë të kuptosh çpo ndodh qartë.
Por nëse shihni një segment video nga pak sekonda të videos,
kjo paqartësi zgjidhet.
Kështu gjëja e parë që bëmë ishte të lidhnim tetë kamera bashkë
që të sinkronizoheshin
kështu gjithë pamjet shihen në të njëjtën kohë
dhe klasifikohen njëherazi nga një person sepse
sërish na duhet klasifikimi njerëzor.
Kështu ato nuk klasifikohen nga njerëz të ndryshëm, në kohë të ndryshme
në mënyra të ndryshme.
Kështu është një pikturë me kufij.
Pastaj një pjesë e rëndësishme është shtimi i dimensionit të kohës.
Kështu nëse po shihni videon e qarkuar,
po e klasifikoni atë.
Dhe kjo është vërtet e vështirë të realizohet nga një softuer.
Na duhej të shkruanim klasifikimet tona
dhe të krijonim auto klasifikimin,
të krijonim softuerin e auto klasifikimit për rritjen e rendimentit te njerëzit
sepse klasifikimi është i vështirë.
Në fillim, po merrte shumë orë
të klasifikonim një klip 10 sekonda.
Kjo s’është e përshtatshme.
Kështu që duhet të qarkohet videoja,
dhe kjo video duhet të klasifikohet automatikisht së pari
me njerëz si redaktorë
dhe duke bërë korrigjime të vogla në klasifikim
dhe duke i futur korrigjimet në vetë klasifikimin e të ardhmes
dhe keni volantin më në fund
ku vetë klasifikuesi mund të përpunojë sasi më të mëdha videoje
me saktësi të lartë,
automatikisht klasifikon videon për makina, linja korsie, hapësirë makinash
CA: Ajo që po thua është …
rezultatii kësaj është se po i jep makinës një model 3D
të objekteve ekzistuese pranë jush.
Ajo i njeh ato,
dhe e disa sa shpejt po lëvizin.
Dhe puna e mbetur është të parashikohen
sjelljet e çuditshme,
si kur një këmbësor po kalon rrugën me një këmbësor të vogël,
dhe ky këmbësor i vogël bën diçka të papritur
ose diçka si kjo.
Duhet ta rregulloni këtë para se ta quani të sigurt.
EM: Pra, në thelb duhet të ketë një kujtesë në hapësirë dhe kohë.
Ajo që dua të them është …
Kujtesa s’mund të jetë e pafundme,
sepse përdor shumë kujtesë të kompjuterit.
Ju do pyesni sa mund të mbajë mend?
Është shumë e zakonshme për gjërat të pengohen.
Nëse themi p. sh. një këmbësor ecën para një kamioni
ti e sheh këtë këmbësor nga njëra anë
pastaj ata s’ dallohen më nga ky kamion.
Ju e kuptoni intuitivisht,
OK, ky këmbësor ndoshta do kalojë nga ana tjetër.
CA: Një kompjuter nuk e di këtë.
EM: Duhet të ngadalësoheni.
CA: Një person skeptik do thotë se për cilindo nga pesë vitet e fundit,
ju keni thënë se,
ky është viti,
kemi vetëbesim se do e realizojmë këtë në një a dy vjet,
kështu është thënë gjithmonë.
Por ju e keni infrastrukturën tani,
po shihni goxha përmirësim prapa perdeve
jo që ju bën të sigurt, por me vetëbesim
se, nga fundi i këtij viti
ndoshta jo në të tëra qytetet apo rrethanat
por në shumë qytete dhe rrethana,
makinat në fakt do mund të ecin pa ndërhyrje
më sigurt se me një njeri. EM: Po
Dua të them, makina më lëviz rreth Austin
gjithë kohën pa ndërhyrje.
Kështu që s’është si …
Dhe kemi më shumë se 100,000 njerëz
në programin beta të vetë drejtimit të plotë.
Ju mund të shihni videot që postojnë online.
CA: E bëj këtë.
Dhe disa prej tyre janë të mrekullueshme, disa janë pak të frikshme.
Nganjëherë makina duket sikur largohet
dhe tremb njerëzit.
EM: Është ende faza beta.
CA: Por ju jeni prapa perdes dhe shihni të dhënat,
shihni mjaft përmirësim
për të besuar se këtë vit do realizohet vërtet.
EM: Po, kështu duket.
Dua të them, ne mund të flasim sërish vitin tjetër
dhe të mos jetë realizuar edhe pas këtij viti.
Por, mendoj këtë vit po.
CA: Dhe në përgjithësi, kur njerëzit flasin për kohën e Elonit
duket si të mos ketë një rregull pritjeje fiks
se nëse parashikon diçka të realizohet në gjashtë muaj,
imagjino çfarë mund të bëhet në një vit
ose dy apo tre, varet nga lloji i parashikimit.
Disa gjëra, si ato që përfshijnë softuer, IA, çfarëdo
janë thellësisht më të vështira për tu parashikuar.
A ka një element
që ju i bëni qëllimisht këto parashikime energjike
që të bëni njerëzit ambiciozë?
Pa këtë, asgjë nuk bëhet?
EM: Besoj se sa i përket, afateve të brendshme
ne duam të vendosim afate kohore sa më energjike që mundet.
Sepse është si ligji i zgjerimit termik i gazrave
dhe për planet, që çfarëdo afat kohor që vendos
nuk do marri më pak se kjo
Është kaq e rrallë dhe do jetë më pak se kaq.
Po për sa i përket parashikimeve,
ajo që ndodh në media
është se aty raportohen ato të gabuarat,
dhe injorohen të saktat.
Ose, e di kur shkruhet një artikull për mua - -
Kam pasur karrierë të gjatë në shumë industri.
Nëse liston gabimet e mia do
dukem personi më i keq në Tokë. Por nëse i vë në peshore veprimet e mia
duken të arsyeshme e sheh?
Pra, sa më gjatë të bëhet diçka,
më shumë gabime do bëhen
Që nëse i mbledh këto gabime
do dukem si parashikuesi më i keq në botë.
Por, p.sh. për rritjen e prodhimit e veturave Tesla,
unë thashë që mendoj se do arrijmë 50%, dhe kemi arritur 80.
CA: Po.
EM: Por ata nuk e përmendin këtë.
Kështu që, s’jam i sigurt se si është historia ime e parashikimeve.
Ato anojnë më shumë nga optimizmi, por jo të gjitha janë optimiste.
Disa prej tyre janë tejkaluar, ndoshta më vonë
por ato vijnë në jetë.
Shumë rrallë s’realizohen.
Ndodh kështu,
nëse bëhen disa parashikime radikale mbi teknologjinë,
nuk ka rëndësi nëse vonohen,
por fakti që realizohet.
Kjo është pjesa e rëndësishme.
CA: Vjet, në njëfarë pike u duk sikur
duke parë zhvillimin për sa i përket të kuptuarit,
të kuptuarit e botës nga IA te Tesla,
na shtyu të thoshim aha.
Sepse ju vërtet na surprizuat kohët e fundit kur thatë
se ndoshta zhvillimi më i rëndësishëm i produktit
që po bëhej këtë vit qe roboti, Optimus te Tesla.
EM: Po.
CA: Shumë kompani janë përpjekur të nxjerrin si këto robotë,
që i kanë përpunuar në këto vite.
Dhe asnjë s’ka arritur të godasë.
Robotët nuk përdoren në masë nëpër shtëpi.
Ka disa në prodhim, por unë do të thoja
asnjë s’ka arritur të godasë si duhet.
A ndodhi diçka
gjatë zhvillimit të vetë drejtimit të plotë që ju dha vetëbesim të thoni,
«E di çfarë, ne mund të bëjmë diçka të veçantë.»
EM: Po, ekzaktësisht.
Kështu që më mori disa kohë, të kuptoja
se në vend të zhvillonim vetë drejtimin
duhet të zhvillonim IA në botën reale.
Dhe kur arrin të bësh të funksionojë IA për makina,
që është një robot me katër rrota,
ju mund ta bëni këtë edhe për një robot me këmbë.
Dy pjesët e ngurta -
si p.sh. te kompani si Boston Dynamics
e kanë treguar se mundet të prodhohen robotë shumë
bindes dhe alarmantë ngahera.
CA: Në rregull.
EM: E di, nga këndvështrimi i sensorëve dhe aktivizuesve,
është treguar nga shumë
se mundet të prodhohen robotë humanoidë
Gjërat që mungojnë tani janë mençuria e mjaftueshme
për robotin që të lëvizin në botën reale dhe të jenë të dobishëm
pa u dhënë udhëzime nga jashtë.
Pra, këto janë ato që mungojnë, mençuria në botën reale
dhe shtimi në prodhim.
Në këto dy gjëra Tesla është mjaft e mirë.
Dhe pastaj thjesht duhet të dizenjojmë aktivizuesit dhe sensorët
e specializuar për këta robotë.
Njerëzit s’ja kanë idenë, kjo do të jetë më e madhe se makina.
CA: Le të qëndrojmë këtu.
Dua të them, nga një anë është problem më i lehtë se vetë drejtimi i plotë
sepse në vend të një objekti që lëviz 60 milje në orë,
që nëse shkon gabim, dikush mund të humbi jetën.
Ky është një objekt i projektuar të shkojë deri
pesë apo gjashtë apo tetë km në orë.
Dhe një gabim s’ka më jetë në rrezik.
Mund të ketë njëfarë turpi.
EM: Për sa kohë IA nuk përparon dhe na vret duke fjetur apo diçka e tillë.
CA: E vërtetë.
(Të qeshura)
Për sa i përket - -
Mendoj se aplikimet e para që ju përmendët
ndoshta do të prodhohen
por me qëllim që të jenë të disponueshëm për përdorim në shtëpi.
Nëse kemi një robot që mund të njohë arkitekturen 3D të shtëpisë
dhe të dijë vendndodhjen e objekteve në shtëpi
ose ku duhet të jenë
dhe t’i njihte këto objekte,
Dua të them, a nuk do të ishte e mrekullueshme?
Si p.sh. t’i kërkoja një roboti
të bëjë diçka?
P.sh. të pastrojë?
EM: Po, pa dyshim.
Të përgatisë darkën, të kosisë barërat, besoj.
CA: T’i japi një filxhan çaj gjyshes dhe ti tregojë foto të familjes.
EM: Fiks. Të kujdeset për gjyshen dhe të sigurohet - -
CA: Do arrinte të njihte këdo në familje.
Mund të loste me të kapura me fëmijët.
EM: Po, por duhet të sigurohemi
që të mos kthehet në një situatë distopike.
Mendoj se një nga gjërat e rëndësishme
do jetë një ROM çip i vendosur te roboti
që të mos marri komanda përmes ajrit.
Si p.sh. nëse ju i thoni «Stop, stop, stop»,
nëse dikush i thotë këtë
pastaj roboti do të ndalonte, gjëra të tilla.
Dhe s’mund të marri komanda në distancë.
Mendoj se është e rëndësishme të ketë karakteristika sigurie.
CA: Po, duket me vend.
EM: Mendoj se duhet të ketë një agjensi rregullatore për IA.
E kam thënë për shumë vite.
Nuk më pëlqen të jetë kështu,
por besoj se është e rëndësishme për sigurinë publike.
CA: Le t’i kthehemi kësaj.
Nuk mendoj se njerëzit e kanë marrë seriozisht idenë e
të pasurit një roboti në shtëpi.
Në fillim të revolucionit të kompjuterave
Bill Gates tha se do ketë një kompjuter në çdo shtëpi.
Dhe njerëzit në atë kohë thanë se askush s’do ta dojë këtë.
Mendoni se do të ketë në vitin 2050 apo një vit çfarëdo,
një robot në shtëpitë tona,
dhe njerëzit do t’i duan dhe vlerësojnë?
Ju do të keni shërbëtorin tuaj kështu.
EM: Po, do të keni llojin tuaj të robotit shok, ndoshta.
CA: Sa shok, do pyesja?
Sa lloj aplikimesh do ketë mendoni ju,
dua të them mund të kemi një partner, apo partner seksi?
EM: Është e paevitueshme.
Unë i premtova internetit se do prodhoja vajza mace.
Ne mund të prodhojmë robotin vajzë mace.
CA: Bëj kujdes se çfarë i premton internetit.
(Të qeshura)
EM: Po, mendoj do jetë ajo çfarëdo duan ata të jetë.
CA: Të çfarë lloji do të jenë
modelet e para që do prodhohen dhe shiten?
EM: Njësitë e para që synojmë të bëjmë
janë për punë të rrezikshme, të mërzitshme, përsëritëse,
dhe gjëra që njerëzit s’duan t’i bëjnë.
Mendoj se do të kemi një prototip interesant
këtë vit.
Mund të kemi diçka të dobishme vitin tjetër, por për të
qenë më të sigurt, them se do e kemi brenda 2 vitesh.
Dhe do shohim rritje të shpejtë vit pas viti
në dobishmërinë e këtyre robotëve
dhe ulje të kostos dhe rritje të prodhimit.
CA: Si fillim do t’i shisni te bizneset,
ose kur e përfytyroni do t’i shisni edhe në vende ku
blihen si dhurata Krishtlindjesh për prindërit apo diçka e tillë?
EM: Do realizohet në më pak se 10 vjet. CA: Më trego për kostot.
Sa mendon se do shkojë kostoja për një prej tyre?
EM: Mendoj se kostoja nuk do të jetë çmendurisht e lartë.
Më pak se një veturë.
Në fillim, do të kushtojë shtrenjtë, sepse është teknologji e re me
volum të ulët prodhimi.
Ndërlikimet dhe kostoja e makinës është më e madhe se e robotit.
Kështu besoj se do kushtojë më pak,
ose sa një makinë e lirë.
CA: Pra nëse nis me 50000 në disa vjet
do ulet në 20000 ose më pak.
Ata për shtëpi do kushtojnë më lirë.
Por bëni llogaritë e kêsaj.
Nëse krahasoni rrogën vjetore të një punëtori
$30,000 apo $40,000
që e paguani çdo vit,
me një çmim prej $25,000
blini një robot që punon shumë më gjatë
një zëvendësim i shpejtë i disa llojeve të punës.
Sa duhet të shqetësohemi për këtë?
EM: Nuk do shqetësohesha për nxjerrjen nga loja të njerëzve.
Mendoj se do kemi dhe ka,
një mungesë të madhe punëtorësh. Kështu mendoj se do kemi
Jo njerëz pa punë
por një mungesë punëtorësh në të ardhmen.
Por kjo do të sjelli një botë të bollshme.
Çdo e mirë dhe shërbim do jetë e disponueshme për atë që e do.
Shërbimet dhe të mirat do të kushtojnë lirë fare, është qesharake.
CA: Supozoj se disa të mira dhe shërbime
që nuk mund të prodhohen tani, do të jenë të disponueshme
në legjionin e robotëve.
EM: Po.
Do jetë një botë me bollëk.
Mungesa e vetme që do jetë në të ardhmen
do jetë ajo që do krijojmë ne njerëzit.
CA: OK.
Kështu IA po na lejon të imagjinojmë një ekonomi të fuqizuar
ndryshe që do krijojë bollëkun.
Çfarë të shqetëson që mund të shkojë keq?
EM: Po, si thashë IA dhe robotika do të
sjelli çfarë mund të quhet epoka e bollëkut.
Të tjerë e kanë përdorur këtë fjalë
dhe ky është parashikimi im:
do ketë një epokë bollëku për këdo.
Por mendoj se ka …
Rreziqet mund të jenë që IA e përgjithshme
ose superinteligjenca digjitale mund të shkëputet nga
vullneti njerëzor dhe merr drejtim të papëlqyer.
Çfarëdo drejtimi.
Kjo është disi ideja e Neuralink
të përpiqet për të forcuar më shumë njerëzit me
me superinteligjencën digjitale.
Dhe gjithashtu të shërojmë disa dëmtime të trurit dhe shpinës
apo të këtij lloji.
Edhe nëse nuk ka sukses në qëllimin parësor
mendoj që do ketë sukses në lehtësimin e dëmtimeve të trurit dhe shpinës.
CA: Ideja është që nëse do prodhohen IA-të
që janë tepër inteligjentë ne do lidhemi me ta direkt
pra do kemi ato superfuqi më afër
Por kjo nuk e shmang rrezikun që këto superfuqi … të
kthehen në shfaqje të shëmtuar.
EM: Ka rrezik, jam dakort.
Nuk po them se kam një përgjigje lidhur me rrezikun.
Thjesht po them
ndoshta një nga gjërat e mira
për të siguruar të ardhmen që duam
është të lidhim më shumë
botën njerëzore me inteligjencën digjitale.
Problemi që ekziston është se ne jemi tashmë cyborg
po ta mendosh.
Kompjuterat janë një zgjerim i vetes sonë.
Kur të ndërrojmë jetë, do kemi një fantazëm digjitale.
E di mendoj, mesazhet dhe rrjetet tona sociale, emaili.
Është e frikshme,
se kur një person ndërron jetë, materialet online janë aty.
Por ju do thoni, cilat janë kufizimet?
Çfarë e ndalon simbiozën mes njerëzve dhe robotëve?
Shkalla e të dhënave.
Kur komunikojmë, veçanërisht me telefon
gishtat tanë lëvizin shumë ngadalë
Sikur lëvizni dy shkopinjtë e vegjël të mishit
në shkallën mbase 10 bit për sekondë, më e shpejta 100 bit.
Ndërsa kompjuterat komunikojnë në nivelin e gigabajteve dhe më shumë.
CA: Keni prova se kjo teknologji do funksionojë
nëse keni një lidhje me gjerësi brezi më të lartë,
midis një paisjeje të jashtme elektronike dhe trurit
që ka qenë e mundur më parë?
EM: Po.
Dua të them që parimet bazë të leximit të neuroneve
si lexim-shkrimi i neuroneve me elektroda të vogla,
janë bërë të mundura më parë.
Nuk është koncept i panjohur.
Problemi është se s’ka produkt që të funksionojë mirë
që të mund ta blesh.
Por ai gjendet vetëm në laborator.
Dhe është në formë litarësh të lidhur me kokën.
Duket i tmerrshëm dhe vërtet …
S’ka një produkt të mirë që të kryejë mirë punën
dhe të jetë i sigurt me gjerësi brezi të lartë të cilën mund të duash ta blesh.
Mënyra e perceptimit të paisjes Neuralink
është si e Fitbit ose orës Apple.
Ne marrim një pjesë të vogël të kafkës dhe
sa çereku pothuajse,
dhe e zëvendësojmë me diçka
të ngjashme si Fitbit apo ora Apple
apo si një orë inteligjente.
Por me tela të vegjël
fare, fare të vegjël.
Aq të vegjël, sa mezi i sheh.
Është me rëndësi të jenë aq të vegjël
që kur të futen në tru të mos e dëmtojnë atë.
CA: Sa larg realizimit të kësaj jemi?
Ne kemi shprehur në aplikimin tonë te FDA (AFAUI) që aspirojmë
ta kryejmë këtë për herë të parë këtë vit.
CA: Përdorimet e para do jenë për dëmtimet neurologjike
të llojeve të ndryshme.
Por duke çuar orën para
dhe të imagjinosh njerëzit që perdorin keto
për përmirësimin e tyre, le të themi
apo për përmirësimin e botës,
sa të qartë jeni në mendje
në krahasim me ndjesinë e të pasurit një nga këto në kokë?
EM: Dua të them se ende jemi në fillim.
Dhe do duhet shumë kohë para se të kemi një paisje
me gjerësi brezi të lartë nervore
që lejon simbiozën mes IA-s dhe njeriut.
Për shumë vite, do trajtojmë dëmtimet e trurit dhe të shpinës.
Ndoshta për një dekadë.
Kjo nuk do bëhet sa hap e mbyll sytë
sepse do ketë lidhje të mrekullueshme me tërë trurin
Për të paktën 10 vjet siç
thashë do merremi vetëm me dëmtimet
e trurit dhe shpinës.
Dhe vërtet mendoj se mund të trajtojmë një sërë dëmtimesh të trurit
përfshirë depresionin e thellë, obezitetin e theksuar, problemet
e gjumit, skizofreninë
një sërë gjërash që shkaktojnë stres.
Rikthimi i kujtesës te njerëzit e vjetër.
CA: Nëse mund ta bëni këtë, pikërisht këtu do rregjistrohem.
EM: Pa dyshim.
CA: Të lutem nxito.(Qesh).
EM: Dua të them, emailet që ne marrim në Neuralink janë zemërthyese.
Na vijnë histori tragjike e di
ku dikush ka qenë në lule të rinisë
ka pësuar aksident me motor
diku te 25 vjeç i cili as nuk mund të ushqehet dot vetë.
Dhe ne mund ta rregullojmë këtë.
CA: Por ju keni thënë se IA është një nga gjërat më shqetësuese për ju
dhe se Neuralink është një nga mënyrat
me të cilat mund të ecim bashkë me të.
EM: Po, kjo është çështje afatshkurtër,
dhe besoj se do t’i ndihmojë njerëzit me dëmtime.
Dhe synimi afatgjatë është një përpjekje
të flasim për rrezikun e asimilimit nga IA
duke afruar intelligjencën digjitale
dhe atë biologjike.
Dua të them, nëse vëreni si funksionon truri sot,
në të ka dy shtresa.
Ato janë sistemi limbik dhe korteksi.
Si ai truri i kafshës - -
që është vërtet gazmore.
CA: Aty ku operon Twitter më shumë, meqë ra fjala
EM: Kam përshtypjen se Tim Urban tha, ne jemi si majmunët por me kompjuter brenda .
Jepini një majmuni një kompjuter,
ky është korteksi jonë.
Por ne kemi ende shumë instikte të majmunit.
Që duam t’i racionalizojmë, themi jo s’janë ashtu.
Është diçka më e rëndësishme se kaq.
Por shpesh është thjesht instikt majmuni.
Ne jemi thjesht majmunë me një kompjuter në tru.
Por edhe pse korteksi është i zgjuar,
ose pjesa inteligjente,
pjesa mendimtare e trurit,
s’kam takuar dikë që dëshiron ta fshijë sistemin e tyre limbik
ose korteksin e tyre.
Ata janë të lumtur që i kanë të dyja. Gjithkush i do të dyja pjesët.
Dhe duan edhe telefonat e tyre dhe kompjuterat
që janë pjesë e tretë e inteligjencës.
Vetëm se …
Si gjerësia e brezit,
shkalla e komunikimit me shtresën e tretë është e ngadaltë.
Dhe lidhet vetëm një tel shumë shumë i vogël me shtresën e tretë.
Dhe këtë tel të vogël duam ta bëjmë një autostradë.
Por nuk është se kjo do zgjidhi gjithçka.
Ose nuk është se ky është problemi - -
i vetëm.
Dhe në rastin më të keq,
mendoj se sërish mund t’i trajtojmë disa dëmtime të trurit
të shpinës dhe kjo është e mrekullueshme gjithashtu.
CA: Në rastin më të mirë
mund të hapim më shumë horizonte, telepati,
ju keni thënë, në njëfarë mënyre të lidhemi me dikë të afërt
kujtesë e plotë dhe përpunim mendimi më i lartë ndoshta.
Të gjitha gjërat.
Është shumë interesante.
Nêse IA zapton Tokën, na duhet një plan B.
Le të flasim për hapësirën.
Herën e shkuar folëm
për ripërdorimin
në TED dhe ju e treguat spektakularisht për herë të parë.
Që atëherë ju keni ndërtuar raketën monster, anijen Yll,
që solli ndryshim rrënjësor në mënyrë spektakolare.
Na flisni për anijen Yll.
EM: Anija Yll është kaq e rëndësishme.
Sepse e mesmja e artë për raketat dhe transportin hapësinor është
ripërdorimi i plotë dhe i shpejtë.
Kjo nuk është arritur kurrë.
Më shumë iu afruam me raketën tonë Falcon 9
ku arritëm të riprodhonim fazën e parë, fazën e nxitjes
që bëjnë rreth 60% të kostos së mjeteve
ndoshta 70%, të të gjithë lëshimit.
Ne e kemi bërë këtë rreth 100 herë.
Me anijen Yll do e riprodhojmë të tërë.
Ose të paktën ky është qëllimi.
CA: Dakort.
EM: Dhe për më tepër, riprodhimi në këtë mënyrë
që të rirrjedhi menjëherë.
Me Falcon 9, na u desh të bënim rinovim
të fazës së parë dhe të konit të hundës.
Por me Starship, synimi është rifluturimi i menjëhershëm.
I hedhim substancat shtytëse dhe shkon sërish.
Kjo është e madhe.
Ashtu si me çdo mjet transporti.
CA: Dhe dizajni kryesor
është të transportojë më shumë se 100 njerëz njëherazi
dhe gjërat që u duhen drejt Marsit.
Së pari, na fol për këtë.
Cili është afati kohor?
Një, për herë të parë një Starship do të shkojë në Mars,
supozohet pa njerëz, vetëm me paisje.
Dy, me njerëz.
Tre,
me 100 njerëz le të them.
EM: E sigurt.
Të bëjmë një përllogaritje të kostos
kostoja e përafërt e Starship
duke vendosur 100 tonë në orbitë
është shumë më pak se kostoja
e një rakete të vogël Falcon 1 në orbitë.
Ashtu si kostoja e të fluturuarit 747 herë rreth botës është
më e vogël se kostoja e një aeroplani të vogël.
E një aeroplani të vogël që është flakur.
Është vërtet paradoksale që gjërat e mëdha kushtojnë më pak,
se të voglat
Nuk është se përdoren substanca shtytëse ekzotike
apo gjërat që s’gjenden kollaj në Mars.
Përdoret metani si karburant
dhe kryesisht oksigjen, rreth 77-78% oksigjen në peshë.
Dhe Marsi ka një atmosferë me CO2 dhe ujë të akullt
që është CO2 plus H2O, dhe kështu nxjerrim metan CH4,
dhe O2, oksigjen, në Mars.
CA: Një nga punët e para që do kryhet në Mars është mbjellja e bimëve
që do prodhojnë biokarburant për kthimin e shumë Starship.
EM: Po.
Më tepër, do jenë bimë oksigjeni
sepse ka 78% oksigjen, 22% karburant.
Por karburanti është karburant i thjeshtë që prodhohet lehtë në Mars.
Dhe në pjesë të tjera të sistemit diellor.
Kështu që …
Dhe zbarkimi me shtytje, pa parashutë
asgjë s’do flaket.
Ka një mburojë nxehtësie që mund të hyjë në Tokë dhe Mars.
Ne mund të shkojmë në Venus.
por ju s’e doni këtë.
(Qesh)
Venusi është ferr, pothuajse.
Por ju mund …
Është një mënyrë e përhapur transporti në sistemin diellor
sepse duke pasur depo substancash shtytëse në Mars
ju mund të vini qark rrethit asteroid
dhe rreth hënave të Jupiterit dhe Saturnit
dhe gjithandej në sistemin diellor.
CA: Por fokusi juaj kryesor
dhe i SpaceX është Marsi.
Ky është misioni.
Këtu do shkojë e gjitha përpjekja?
Apo keni ndërmend një sërë përdorimesh
edhe në vitet pasuese,
në dekadën e parë.
Ku mund të shkojmë p.sh
në sistemin diellor
ndoshta NASA do ta përdori raketën për këtë arsye.
EM: Po, NASA ka në plan të përdori një Starship për tu rikthyer në hënë,
të rikthejë njerëzit në hënë.
Jemi shumë të nderuar që NASA na ka zgjedhur.
Por po them është një zgjidhje
e përgjithshme
për të shkuar kudo në sistemin më të madh diellor.
S’është e përshtatshme për
udhëtim në sisteme yjësie
të tjera, por e mjaftueshme për eksplorimin e sistemit diellor.
CA: Para se ta realizojë këtë,
duhet të tregojë se mund të hyjë në orbitën rreth Tokës.
Sa kohë parashikon të marri kjo?
EM: Mendoj se mund të bëjmë një përpjekje
në pak muaj.
Ne po bashkojmë - -
do bashkojmë motorët te faza e parë e raketës
për fluturimin orbital që nis për një javë a dy.
Dhe lëshimi i kompleksit do realizohet.
Dhe duke marrë aprovimin rregullator
mendoj se do realizojmë lëshimin në orbitë në disa muaj.
CA: Me një teknologji të re si kjo
ka vërtet rrezik në provat e para.
EM: Oh, 100%, po.
Bëj shaka gjithmonë duke thënë se entuziazmi është i garantuar.
Suksesi jo, kurse entuziazmi po.
CA: Gjëja e fundit për tu bërë në listën tuaj
e keni shtyrë pak datën e përcaktuar
për të çuar njerëzit në Mars, deri më 2029?
EM: Po, të shohim në fakt.
Ne kemi ndërtuar një sistem prodhimi për anijen Yll,
kështu që po prodhojmë plot anije dhe përforcues.
CA: Sa planifikoni të prodhoni?
EM: Ne shpresojmë të prodhojmë një përforcues dhe një anije
pothuajse, si fillim, pothuajse çdo dy muaj,
dhe pastaj nga fundi i vitit, shpresojmë çdo muaj.
Një raketë gjigante, dhe shumë prej tyre.
Për sa i përket madhësisë së furnizimeve
për të krijuar një qytet që mbahet vetë në Mars,
mendoj se duhen mijëra anije.
Dhe na duhet një Helenë e Spartës, mendoj në Mars.
CA: Ky nuk është mendimi i të gjithëve, Elon.
EM: Planeti që lëshoi 1,000 anije.
CA: Duket e këndshme.
Por jo të gjithë kanë këtë mendim,
atë që e imagjinon ti vetë.
Ka një mundësi çdo dy vjet,
ku mund të flururoni drejt Marsit çdo dy vjet lehtësisht.
Ju e përfytyronit të ndodhte gjatë 2030-tës,
çdo dy vjet,
rreth 1,000 Starship do të niseshin,
me 100 njerëz ose më tepër.
Kjo më impresionon shumë.
Ideja e një ushtrie njerëzish që shkojne - -
EM: Do jetë si nisja e «Galaktika Lufta e Yjeve». CA: Mendon se do financohet
prej njerëzve që do shpenzojnë qindra dollarë për një biletë?
A është çmimi atje siç ka qenë?
EM: Nëse pyet
se çfarë na duhet për të nisur furnizim dhe njerëz mjaftueshëm në Mars
për një qytet që mbahet vetë.
Këtu kemi një grup
të njerëzve që duan të ikin,
sepse një përqindje e vogël besoj do duan të shkojnë,
dhe mund të mundësojnë udhëtimin.
Ky grup i njerëzve, mendoj
do jetë një milion njerëz ose diçka e përafërt.
Dhe çfarë mund të arrijnë një milion njerëz, apo sponsorizojnë
mendoj dhe qeveria do i mbështesi
ose mund të marrin kredi.
Por kur thua Ok,
nëse shkojmë në Mars, kostot janë le të themi $100,000,
mendoj se gjithkush mund të punojë dhe kursejë
që të fitojë aq sa për të shkuar atje.
Ne duam ta bëjmë çmimin të arritshëm nga të gjithë.
Është e rëndësishme të kuptojmë që Marsi, sidomos në fillim
s’do jetë luksoz.
Do jetë një punë e rrezikshme, e parehatshme, dhe e vështirë.
Do jetë si udhëtimi i Shackletonit në Antarktikë,
që s’besoj se është real por duket si i tillë dhe interesant.
Prezantimi i udhëtimit në Mars është
«Është e rrezikshme, e parehatshme. Mbase
s’do ktheheni dot mbrapsht.
Është një punë e vështirë.»
Ky është prezantimi.
CA: Në rregull.
Por ti do bësh histori.
EM: Por do jetë e lavdishme.
CA: Me ritmin që ti thua pas dy dekadash,
ju mund të çoni miliona njerëz në Mars, në thelb.
I kujt është qyteti?
Është qyteti i NASA-s apo i SpaceX-it?
EM: Janë banorët e Marsit.
Do thuash pse po e bëj këtë gjë?
Mendoj se është e rëndësishme për shtimin në maksimum
të jetëgjatësisë së njeriut dhe vetëdijes.
Qytetërimi njerëzor mund të arrijë një fund për disa arsye,
nga meteor gjigant, apo super vullkane apo ndryshime klimaterike ekstreme.
Ose lufta e tretë Botërore, për shumë arsye.
Por jetëgjatësia e vetëdijes së qytetërimit
siç e dimë,
duhet parë drejt kësaj gjëje delikate
si një qiri i vogël në mes të errësirës së pamatë.
Kjo është çështja.
Ne jemi mes kësaj errësire të pamatë
dhe ky qiri i vogël i vetëdijes
që erdhi rreth 4,5 miliarda vite më pas,
dhe mund të fiket.
CA: Mendoj se kjo është e jashtëzakonshme dhe se do inspironi shumë njerëz.
Dhe arsyeja pse duhen miliona njerëz
është se duhen mjaftueshëm njerëz
për të bërë gjithçka duhet që të mbijetojmë.
EM: Vërtet, pragu kritik është nëse anijet nga Toka ndalojnë së ardhuri
për çfarëdo arsye,
a vdes Qyteti i Marsit apo jo?
Dhe kështu duhet - -
Njerëzit flasin për filtrat e mëdhenj
gjëra si, mbase ti i di
flitet për paradoksin e Fermit dhe ku janë alienët?
Ndoshta ka filtra të larmishëm të mëdhenj
që alienët nuk i kaluan
dhe ekzistenca ndaloi.
Një nga filtrat është të bëhemi qenie shumë-planetare.
Dhe këtë filtër duam të kalojmë.
Dhe do kalojë goxha kohë pasi të ndërroj jetë unë,
deri sa ta arrijmë.
Por do doja të shikoja që po bëjmë zhvillim të paktën.
CA: Duke parë sa është torturuar Toka,
sa shumë jemi sulmuar me njëri-tjetrin,
duhet të ketë diskutime
me të gjithë që ëndërrojnë të shkojnë në Mars,
dhe thonë se kemi shansin për një qytetërim
dhe për të bërë rregulla të reja?
Duhet dikush të kryesojë këto diskutime
për të kuptuar çfarë do të thotë të jesh banor i Qytetit të Marsit?
EM: Po, mendoj
se është e drejta e këtyre banorëve
të vendosin për modelimin e shoqërisë.
Po ka gjithashtu rrezik.
Dhe shpresoj se banorët e Marsit do jenë më mendjendritur
dhe nuk do luftojnë mes tyre.
Kam disa rekomandime,
që banorët mund t’i dëgjojnë ose jo.
Unë do përkrahja një demokraci më direkte
jo atë përfaqësuese
dhe ligje të shkurtra që kuptohen.
Ligjet që janë më të vështira për tu krijuar se sa për tu shmangur.
CA: Le të flasim për të, ardhmen e afërt, do doja të flisnim për mundësitë
Starship ka krijuar.
Duke qenë se - -
Papritmas kemi aftësinë të vendosim më shumë se 100 tonë në orbitë.
Kështu sa ka dalë teleskopi i James Webb,
që është diçka e pabesueshme.
E pabesueshme.
EM: Një paisje teknologjie e sofistikuar. CA: Paisje e sofistikuar.
Por njerëzit për dy vite u munduan të kuptonin si përdorej kjo gjë.
Është një teleskop tre ton.
EM: Mund të jetë më e lehtë nëse kemi më shumë volum dhe masë.
CA: Por le të bëjmë një pyetje tjetër.
Sa teleskop i fuqishëm mund të ndërtohet duke u bazuar
në Starship, p.sh.?
EM: Do thosha, që është një gradë madhësie.
Nëse kemi 100 ton dhe një mijë volum metër kub
dhe ne e kemi.
CA: Çfarë do thoshit për eksplorimin e sistemit diellor?
Dua të them - -
EM: Europa është një pikëpyetje e madhe
CA: E kuptoj, ka një oqean atje.
Dhe ajo çfarëdo të bësh është lëshimi i një nëndetëseje në oqean.
EM: Ndoshta ka një qytetërim kallamarësh atje
qytetërim cefalopodësh nën akullin e Europa.
Do qe interesante.
CA: Dua të them, Elon, nëse lëshojmë një nëndetëse atje
dhe shohim foto të kallamarëve që e gllabërojnë
ky do qe momenti më i lumtur në jetën time.
EM: Po, do qe çmenduri.
CA: Çfarë mundësish të tjera ka?
Sikur të krijohen tërë gjërat që the dhe
të fluturojnë çdo dy vjet drejt Marsit
Çfarë do bëjnë pjesën tjetër të kohës?
Duket sikur ka një shpërthim mundësish
që njerëzit as s’ja kanë idenë.
EM: S’e di, ka goxha rrugë për të bërë.
Siç thatë më parë, duhet të shkojmë në orbitë
Pasi të hyjmë atje,
duhet vërtet të provojmë dhe përmirësojmë ripërdorimin e plotë dhe të shpejtë.
Kjo do marri disa kohë.
Por mendoj se do e zgjidhim.
Kam vetëbesim të lartë që do e zgjidhim.
CA: A zgjohesh me frikën
që do ndodhi me SpaceX si ndodhi me Hidenburgun
EM: Na ka ndodhur shumë herë.
Nuk ka ndodhur me njerëz, që është me rëndësi për tu thënë.
Ka një ndryshim të madh.
Na kanë shpërthyer shumë raketa.
Ka një dokument në linjë që e vendosim ne
dhe të tjerët që tregon
se të merresh me to është e vështirë.
E gjithë energjia që përshkon raketën të shokon
Të dalësh nga graviteti i Tokës është e vështirë.
Këtu ka gravitet të fortë
atmosferë të trashë.
Dhe Marsi, ka më pak se 40%,
ka rreth 37% gravitetit të Tokës
dhe atmosferë të hollë.
Anija mund të shkojë vetëm rreth
sipërfaqes së Marsit deri në atë të Tokës.
Të shkosh në Mars kërkon një nxitës gjigant dhe rimbushje orbitale.
CA: Elon, sa më shumë mendoj për këto gjëra të pabesueshme
që je i përfshirë
duke parë këtë sinergji
të përdorin një fjalë të tmerrshme
midis tyre.
E di, p.sh.
robotët që po ndërtohen te Tesla mund të jenë të dobishëm në Mars,
për të bërë punë të rrezikshme dhe më tepër.
Ndoshta keni një skenar ku qyteti në Mars
nuk ka nevojë për një milion,
por për gjysëm milion njerëz dhe robotë.
Kjo është një mundësi.
Ndoshta The Boring Company mund të luajë
një rol për të krijuar disa hapësira banimi nëntokësore që mund të na duhen.
EM: Po.
CA: Ndërsa në planetin Tokë,
duket si një partneritet mes Boring Company dhe Tesla
mund të ofrojë një marrëveshje për qytetin
që do krijojë një rrjet tuneli 3D
të populluar nga robotë taksi
që do ofrojnë transport të shpejtë dhe ekonomik për këdo.
Vetë drejtimi i plotë mund edhe të mos kryhet këtë vit. Dhe në qytete si Mumbai,
mendoj se s’do realizohet as për një dekadë.EM: Disa vende janë më të vështira.
CA: Por sot, sot me çfarë keni
mund të krijoni një rrjet tunelesh 3D poshtë.
EM: Oh, nëse flasim për tunel, është problem i zgjidhur.
CA: Po, vetë drejtimi i plotë gjithashtu. Mendoj se ka një sinergji të mahnitshme.
Me anijen Yll,
Gwynne Shotwell tha se më 2028 mund të kemi nga një qytet në të tjetër,
transport në planetin Tokë.
EM: Ka një mundësi reale.
Mënyra më e shpejtë për të levizur nga një vend në tjetrin,
nëse ka një distancë të gjatë, është raketa. Në fakt është RBNK.
CA: Por duhet të zbarkojë - - Duke qenë RBNK mund të zbarkojë në det,
sepse bën zhurmë.
Pse të mos kemi një tunel që lidh qytetin me Tesla-n?
Dhe Neuralink.
Nëse do shkosh në Mars
të kesh një lidhje telepatike me të afërmit tuaj në shtëpi,
edhe nëse ka vonesë në kohë …
EM: Këto nuk synohen të lidhen, meqë ra fjala.
Por do ketë disa sinergji, kuptohet.
CA: Sigurisht, ka një argument që vjen e forcohet se kur i bën këto gjëra bashkë
në një kompani
dhe të kesh një kompani të orientuar drejt krijimit të së
ardhmes së bukur dhe
të lësh mijëra lule të lulëzojnë.
E ke menduar këtë?
EM: Është me rrezik sepse Tesla është kompani me aksione publike,
dhe baza e investimeve të Tesla dhe SpaceX
dhe po ashtu dhe Boring Company është e ndryshme.
Boring Company dhe Neuralink janë kompani të vogla.
CA: Duke i krahasuar.
EM: Po, Tesla ka 110,000 punonjës.
Te SpaceX mendoj se janë rreth 12,000 njerëz.
Boring Company dhe Neuralink janë të dyja me 200 njerëz.
Ato janë kompani të vogla,
por që do i zgjerojmë në të ardhmen mbase.
Ato do bëhen më të mëdha në të ardhmen. Nuk është e lehtë të kombinohen këto.
CA: Zakonisht, ju keni thënë se SpaceX-in veçanërisht,
s’doni ta bëni publike,
sepse investuesit nuk do mbështesnin idenë e çmendur
që të shkojmë në Mars apo çfarëdoqoftë. EM: Po, kthimi në qenie multi
planetare është jashtë radarit për analistët e Wall Street.
(Qesh)
Më e pakta.
CA: Mendoj se diçka ka ndryshuar, megjithatë.
Çfarë ka ndryshuar është se Tesla është e fuqishme dhe e madhe dhe po vetëfinancohet
dhe mund ta bëni lidhjen vetë.
Thjesht thojini publikut se x-miliarda dollar në vit, çfarëdo numri
do investohen në misionet e Marsit.
Dyshoj se do të keni interes masiv në këtë kompani.
Dhe mund të hapi shumë mundësi apo jo?
EM: Do doja të ktheja SpaceX në kompani publike
por e gjithë kjo,
shpenzimet e një kompanie publike janë të larta.
Si një kompani publike, paditesh vazhdimisht.
Zë një vend, goxha …
Koha dhe përpjekjet që harxhon duke u marrë me këto gjëra.
CA: Por ju mund të zotëroni dhe vetëm një kompani publike, më të madhe,
dhe të përparoni më shumë.
Por përveç se të qenit në katër borde, do jeni në nji.
EM: Unë nuk jam as në bordin e Neuralinkut apo të The Boring Company.
Dhe nuk marr pjesë në mbledhjet e SpaceX.
Ne bëjmë dy në vit,
dhe unë thjesht diskutoj për një orë.
Shpenzimet e bordit në një kompani publike janë më të larta.
CA: Mendoj se disa investues shqetësohen si e shpenzoni ju kohën,
dhe kjo mund t’i entuziazmojë.
Gjithsesi, u zgjova një ditë
duke menduar se këto gjëra lidhen në shumë mënyra.
Dhe thjeshtësia e këtij misioni,
e ndërtimit të një ardhmeje që ia vlen të entuziazmohesh,
mund të tërheqi tmerrësisht shumë njerëz.
Elon, ju jeni shpallur nga Forbes dhe gjithkush tjetër
si njeriu më i pasur në botë.
EM: Ky nuk është sovranitet. CA: (Qesh)
EM: Është e drejtë kur thuhet
se dikush që është mbret apo mbret de facto i një vendi, ai ka
një mirëqënie më të lartë se mua.
CA: Por është e vështirë të matet - -
Pra 300 miliardë.
Pasuria jote rritet ose ulet
me miliarda dollarë në një ditë.
Çfarë çmendurie apo jo?
EM: Po, është befasuese vërtet. CA: Si e ke menaxhuar këtë fakt nga ana
psikologjike? Jo shumë njerëz në botë kanë shansin të mendojnë për këtë.
EM: Nuk mendoj shumë për këtë.
Por gjëja më e vështirë është
që e vështirëson shumë gjumin
është që
çdo orë të mundshme ose minutë
që unë mendoj për Teslën apo SpaceX
ka një efekt të madh në kompani
dhe mundohem të punoj sa më shumë
brenda kufijve të normales.
Sepse Tesla po shkon drejt një pike
ndoshta do arrijë këtë pikë më vonë,
ku për aq kohë sa mendohet me mençuri për të
kjo do ndikojë me miliona dollarë.
Që duket çmenduri.
Dua të them me këtë se nëse Tesla po bën
rreth 2 miliardë në javë, të ardhura le të themi,
rreth 300 milionë dollarë në ditë, shtatë ditë të javës.
E di është …
CA: Nëse mund ta ndryshosh këtë me 5 % duke kaluar një orë duke menduar
kjo do qe orë kaq e vlefshme.
EM: Ka shumë shembuj ku në një takim gjysëm orësh,
arrita të rrisja gjendjen ekonomike të kompanisë
me 100 milionë dollarë në kaq kohë.
CA: Ka shumë njerëz
që s’i durojnë dot këta miliarderë.
Sikur fyhen prej kësaj
një pasuri aq sa dhe
një miliard apo më shumë se gjithë njerëzit më të varfër.
EM: Nëse ekzaminojnë diçka si - -
ka disa gabime të pakundërshtueshme që i çon në këto përfundime.
Sigurisht, do qe mjaft problematike po të konsumoja
miliarda dollarë për përdorim personal.
Por ky nuk është rasti.
Në fakt, unë nuk zotëroj as një shtëpi.
Qëndroj nëpër miq.
Nëse jam në Bay Area,
ku janë pjesa më e madhe e fabrikave të Teslës, pushoj në dhomat e lira të miqve.
S’kam jaht, nuk bëj pushime.
Nuk është se shpenzoj shumë.
Përveç aeroplanit.
Por kur nuk e përdor, kam më pak kohë për të punuar.
CA: Personalisht, mendoj se ti ke treguar
se ke vërtet një qëllim moral.
Përpjekjet e tua për të zgjidhur problemin e klimës
kanë qenë aq të fuqishme sa gjithkush që njoh.
Dhe nuk e kuptoj
personalisht nuk e kuptoj
si të majtët të kritikojnë
«Oh Zot i madh, sa i pasur është, kjo të mërzit».Klima është përgjegjësi e tyre.
Filantropia është një çështje që diskutohet.
Është e vështirë ta diskutosh.
Çfarë mendon?
EM: Nëse mendon vërtet për të mirën,
përtej perceptimit të saj, kjo është çështje e komplikuar.
SpaceX, Tesla, Neuralink dhe Boring Company janë filantropi.
Kur themi filantropi, kemi thënë dashuri për njerëzimin,
kjo është.
Tesla po mbështet energjinë e qëndrueshme.
Kjo është dashuri - - filantropi.
SpaceX po mundohet të sigurojë mbijetesën afatgjatë të njerëzve me specie
të shumëfishta planetare. Kjo është dashuri për njerëzimin.
Neuralink po përpiqet të shërojë dëmtimet e trurit
dhe të rregullojë rrezikun ekzistencial me IA.
Dashuria për njerëzimin.
Boring Company po përpiqet të rregullojë trafikun, që e tmerron shumicën
dhe kjo tregon gjithashtu dashuri.
CA: Sa të mërzit
të dëgjosh të njëjtin avaz,
«Miliarderët, O Zot, Elon Musk, O Zot?»
Si ja del me këtë
apo të lëndon?
EM: Në këtë pikë, s’më bën më përshtypje.
CA: Elon, do doja, meqë po e mbyllim,
të heqim kamerën dhe mendo …
Je një baba i shtatë fëmijëve.
EM: Në fakt, mundohem të jap një shembull, se numri i lindjeve është aq i ulët
sa po përballemi me kolaps të qytetërimit
derisa të normalizohet numri i lindjeve.
CA: Po, ju keni folur për këtë,
që shpopullizimi është një problem i madh,
dhe njerëzit nuk e kuptojnë rëndësinë e saj.
EM: Kolapsi i popullsisë është një nga kërcënimet më të mëdha për të ardhmen.
Dhe kjo është ajo që po ndodh tani.
CA: Çfarë të nxit të veprosh në këtë mënyrë çdo ditë?
EM: Dua të siguroj
një të ardhme të ndritur për njerëzimin
të jemi në gjendje të kuptojmë universin
kuptimin e jetës.
Pse jemi këtu, si u gjendëm në këtë vend?
Për të kuptuar universin
dhe këto pyetje bazë,
duhet të zgjerojmë njohuritë mbi ndërgjegjjen.
Sigurisht s’duhet të zvogëlohet apo zhduket fare.Se s’do kuptonim këtë pastaj.
Do thosha që jam motivuar nga kurioziteti më shumë se gjithçka,
dhe dëshira për të menduar për të ardhmen
dhe të shmang trishtimin, e di?
CA: A je kështu?
Nuk je i mërzitur?
EM: Ndonjëherë jam,
por më shumë ndihem
optimist për të ardhmen tani.
Na kanosen disa rreziqe të mëdha.
Mendoj se kolapsi i popullsisë është mjaft i rrezikshëm,
shpresoj që njerëzitt’i kushtojnë vëmendje kësaj se numri i lindjeve
është më i ulët se sa nevojitet për mbajtjen e numrit të popullsisë
në nivelin e tanishëm.
Dhe padyshim …
Duhet të punojmë për qëndrueshmërinë klimatike
gjë e cila po arrihet.
Dhe të sigurojmë të ardhmen
duke u bërë një specie multi-planetare.
Duhet të adresojmë
Vërtet është e rëndësishme që të veprojmë sido që ta mendojmë
për të cekur rreziqet ekzistenciale që ndikojnë në të ardhmen e vetëdijes.
CA: Një brez i tërë në këto kohë
ndihet i trishtuar për të ardhmen.
Çfarë do u thoshe?
EM: Nëse doni që e ardhmja të jetë e ndritur, duhet ta ndërtoni atë.
Ndërmerrni veprime për ta bërë atë ashtu.
Dhe ajo do bëhet ashtu.
CA: Elon, faleminderit për kohën që kaluam bashkë. Patëm një mbyllje të bukur.
Falemnderit për çka po bën.
EM: Ju lutem.
Ask follow-up questions or revisit key timestamps.
Kjo intervistë eksploron vizionin e Elon Musk për të ardhmen, duke u fokusuar në zgjidhjet për krizën klimatike përmes energjisë së qëndrueshme, përparimet në inteligjencën artificiale, zhvillimin e robotëve humanoidë si Optimus, dhe ambiciet e SpaceX për të kolonizuar Marsin. Musk argumenton se optimizmi dhe puna e përkushtuar janë çelësi për të ndërtuar një të ardhme të ndritur, ndërsa thekson rëndësinë e trajtimit të sfidave ekzistenciale si kolapsi i popullsisë dhe siguria e inteligjencës artificiale.
Videos recently processed by our community