na i graszki. Nie pomaga przetrwać, nie

zapewnia schronienia, nie daje

pożywienia. Co najwyżej informuje

drapieżnika, gdzie warto zajrzeć.

Tymczasem każda kultura na świecie ją

tworzy i większość mózgów reaguje na nią

w ten sam bardzo podobny sposób. Mówimy,

że muzyka porusza serca. To nie do końca

prawda, bo tak naprawdę porusza

znacznie, znacznie więcej.

Przeprowadzono naprawdę dziwne

eksperymenty. Wykazano, że poprawia

wyniki w sporcie, że sprzedaje nam

droższe wino. Czasem próbowano jej

zakazywać jako dopingu technologicznego.

Puszczano ją rośliną, grzybom, nawet

bakteriom i za każdym razem

dowiadywaliśmy się czegoś zaskakującego.

Więc co tak naprawdę robi z nami muzyka?

Ja się nazywam Karol Bielski. To jest

odwrócona lekcja. Zaczynamy rozdział

pierwszy. Czy kiedyś zastanawialiście

się, dlaczego wojskowa musztra

przetrwała wieki? Mimo że na nowoczesnym

polu bitwy chodzenie równym krokiem no

nie ma żadnego znaczenia taktycznego.

Albo dlaczego wspólne skandowanie na

stadionie sprawia, że robi to takie

wrażenie i zostaje w pamięci na bardzo

długo? Odpowiedź kryje się w jednym

słowie: rytm. Bo rytm robi dziwne

rzeczy, silnie łączy ludzi i są na to

papiery. Mózg dostraja się do rytmu, a

gdy inni robią to samo, stajemy się

wspólnotą. W 2009 roku badacze Hof i

Rizen przeprowadzili genialny swojej

prostocie eksperyment. Posadzili

naprzeciwko siebie dwie osoby, które

miały stukać palcami w blat. Jedna grupa

stukała w tym samym rytmie, druga

zupełnie innym. Wynik: Ci, którzy

nadawali na tych samych falach,

deklarowali później po teście znacznie

większą sympatię i zaufanie do partnera.

Ich mózgi uznawały, on porusza się tak

jak ja, więc jest częścią mojego stada.

Ale idźmy głębiej. Słynny psycholog

ewolucyjny profesor Robin Dunbar z

Oxfordu udowodnił, że wspólny rytm, czy

to w tańcu, czy w chórze, może uwalniać

potężne dawki endorfin. Danbar badał też

wioślarzy i odkrył, że ci, którzy

wiosłują w idealnej synchronizacji mają

znacznie wyższy próg bólu niż ci, którzy

ćwiczą samotnie na ergometrach w tym

samym obciążeniu. Rytm sprawia, że grupa

staje się odporniejsza, silniejsza i

gotowa do poświęceń. Dzieci, które

wspólnie śpiewały i maszerowały w rytm

bębenka, były trzy razy bardziej skłonne

do bezinteresownej pomocy rówieśnikom,

niż dzieci, które robiły to samo, ale

bez wspólnego tempa. Rytm dosłownie

osłabia poczucie ja, wzmacniając

jednocześnie tryb my, a cóż jest

potężniejszym nośnikiem rytmu niż

muzyka? Zresztą kontekst odbioru muzyki

też jest ważny. Słuchawki, koncert, a

może nawet samochód stojąc w korku. Żeby

się cieszyć przyjemnymi dźwiękami, warto

byłoby mieć pewność, że auto, które

właśnie kupiliśmy było sprawdzone. Tak

to jest chwila dla partnera odcinka. Ten

film jest sponsorowany przez Car

Vertical. To usługa, która pozwala

sprawdzić historię pojazdu w ponad 30

krajach, korzystając z ponad 900 źródeł

danych. Zobaczcie to auto. Tu się

wyklepie, tu pomaluje i na sprzedaż. A

może licznik cofnięty? A może sprzedawca

nie jest prawowitym właścicielem? A ty

właśnie wchodzisz na minę. Wydając

ciężko zarobione pieniądze, dobrze jest

mieć poczucie, że solidnie sprawdziliśmy

auto, które będzie wozić naszą rodzinę.

Wielu wat nie widać na pierwszy rzut

oka. Dzięki Car Vertical możesz poznać

prawdziwą historię auta, wynegocjować

lepszą cenę albo po prostu uniknąć

zakupu skarbonki na kołach. Jeśli

zamówisz raport, a nie będzie zawierał

danych takich jak przebieg czy szkody,

nie martw się, dostaniesz automatycznie

nowy raport do wykorzystania. Link

znajdziesz w opisie, a używając kodu

OL30 dostaniesz 30% zniżki. Nie kupujota

w worku. A teraz wracamy do materiału.

Muzyka wydaje się rodzajem sztuki, który

aktywuje najwięcej obszarów mózgu na

raz. Jej odbiór jest, wybaczcie to

stwierdzenie, całomózgowy. Aktywacja

kory słuchowej to nie jest zaskoczenie,

ale kory przedczołowej, gdzie

analizujemy strukturę i przewidujemy, co

w utworze wydarzy się za chwilę. Ciało

migdałowate, odpowiedzialne za emocje,

czasem zresztą naprawdę silne i cała

sieć układu nagrody z wydzielaniem

dopaminy na czele. Do tego obszary

odpowiedzialne za ruch. Słowem, dużo się

dzieje w naszych głowach, gdy słuchamy

czegoś przyjemnego. Mamy więc rytm

spajający stado i sztukę, która działa

wielopłaszczyznowo na nasze ośrodkowe

układy nerwowe. Już same te dwa fakty

mogą zamykać temat, ale jest tego dużo

więcej. Rozdział drugi. Legalny doping w

sporcie. Głównym nazwiskiem, które

musimy znać w tym temacie jest profesor

Costas Caragorgis z Brunell University w

Londynie. To człowiek, który poświęcił

20 lat na badanie muzyki w sporcie i

nazywa ją legalnym narkotykiem dla

sportowców. Caragorgis przeprowadził

eksperyment, w którym badani mieli

biegać na bieżni do całkowitego

wyczerpania. Po prostu mieli biec do

upadłego. Badacze nie nie brali

zawodowych maratończyków. Ich organizmy

są zbyt odporne na ból i zbyt dobrze

wytrenowane, by muzyka robiła aż taką

różnicę. Wybrano 20 ochotników,

studentów, którzy uprawiali sport raczej

rekreacyjnie. Chodziło o ludzi, którzy

zmęczą się relatywnie szybko, co pozwoli

łatwiej zaobserwować moment, w którym

muzyka zacznie działać jak tarcza przed

bólem. Aby mieć pewność, że to dźwięk, a

nie inne bodźce, zastosowano kilka

rygorystycznych zasad. Warunki były

bardzo kontrolowane. Bieżnia w

zamkniętym laboratorium, stała

temperatura, stała wilgotność, brak

widoków za oknem, które mogłyby

rozpraszać, brak informacji zwrotnej.

Nie mieli żadnego zegarka ani dystansu

na bieżni. Nie wiedzieli jak długo

biegną. Mieli biec do upadłego albo do

odmowy kontynuacji badania. To kluczowe,

bo gdyby widzieli zegar, mogliby się

motywować cyferkami, a nie muzyką. Każdy

uczestnik biegł trzy razy w odstępach

kilku dni. Raz z muzyką motywującą,

odpowiednio dobrane BPM i tekst. Raz z

muzyką neutralną, rytmiczną, ale nie

nudną. Raz w ciszy, Grupa. Dzięki temu

każdy był punktem odniesienia dla samego

siebie. To wykluczało błąd polegającym

na tym, że jedna grupa jest po prostu

sprawniejsza czy silniejsza od tej

drugiej. A sam dobór muzyki to nie był

przypadek. Caragorgis nie pozwolił

badanym przynieść własnych playlist, bo

sentymenty do piosenek to kolejny

zmienny czynnik, tym razem emocjonalny.

użyli autorskiego narzędzia BMRI,

Brunell Music Rating Inventory. Muzyka

była dobrana tak, by jej tempo, to BPM,

idealnie odpowiadało 75%

maksymalnego tętna badanych. Wcześniej

to sprawdzono. Chodziło o to, by rytm

muzyki i rytm ciała weszły w rezonans.

Taka synchronizacja słuchowo-motoryczna.

A co mierzono? Poziom mleczanu we krwi.

To fizyczny dowód zmęczenia mięśni. VO2

max, czyli pobór tlenu i RPE, taka skala

odczuwanego wysiłku Borga. Gdybyście

mieli strzelać, to jak sądzicie, muzyka

pomagała, podnosiła wyniki sportowców?

Tak. I to całkiem wysoko, średnio o 15%.

A to bardzo dobry wynik. W innych

badaniach wychodziło od 10 do 12, 15,

ale jak by nie patrzeć poprawia wyniki.

Ale co dociekliwsi z was, w zasadzie

wszyscy moi widzowie zadają sobie pewnie

pytanie: "No ale dlaczego? Co konkretnie

się dzieje w organizmach zwykłych ludzi

podczas słuchania muzyki, że zauważalnie

poprawia wyniki sportowe. Po pierwsze,

zagłuszanie sygnałów bólowych. Nasze

nerwy mają ograniczoną przepustowość. To

tak zwana teoria bramkowania bólu. Kiedy

ćwiczysz, mięśnie wysyłają sygnały: kwas

mlekowy, ból, stop. Muzyka angażując

ogromne obszary kory słuchowe i układu

limbicznego jakby zajmuje te same łącza.

Muzyka w odpowiednim tempie może

zredukować odczuwanie bólu. To sprawia,

że docierasz do swojej granicy nieco

później. Po drugie, znowu rytm. Badania

wykazały, że rowerzyści słuchający

rytmicznej muzyki zużywali o 7% mniej

tlenu przy tym samym obciążeniu niż ci,

którzy jechali bez niej. Rytm narzuca

ciału regularność. Kiedy ruch jest

przewidywalny i zsynchronizowany,

eliminuje zbędne chaotyczne napięcia.

stajesz się maszyną działającą w

idealnym, wybaczcie, anglicyzm, timingu.

Z tego powodu doszło nawet do bardzo

ciekawej sytuacji, wręcz absurdalnej. W

2007 roku USA Truck and Field USATF

wprowadziło całkowity zakaz używania

urządzeń do odtwarzania muzyki we

wszystkich biegach sankcjonowanych przez

te federację. Powód oficjalny to było

bezpieczeństwo, że biegacze muszą

słyszeć polecenia sędziów czy otoczenia.

Ale był też drugi powód podnoszony przez

ekspertów właśnie ta nieuczciwa

przewaga. Obawiano się, że muzyka działa

jak zewnętrzny stymulator, co pomaga

biegaczom utrzymać rytm, którego nie

byliby w stanie zachować o własnych

siłach. Podczas maratonu w Marine Corps

w 2007 zdyskwalifikowano dziesiątki osób

za samo posiadanie słuchawek. Ludzie

byli wściekli. Doszło do absurdalnych

sytuacji, gdzie amatorzy biegnący w

środku stawki byli usuwani z trasy, bo

słuchali piosenek. Zakaz był tak super

niepopularny, że USATF musiało go

złagodzić w 2008, a potem jeszcze

bardziej w dziewiątym. Rozdział trzeci.

Nagroda. Skoro ustaliliśmy, że muzyka

modyfikuje wydolność organizmu, musimy

odpowiedzieć na jeszcze jedno pytanie.

Dlaczego mózg w ogóle decyduje się na

taką intensywną styulację? Odpowiedź

oczywiście, że leży w układzie nagrody i

systemie dopaminergicznym. Badania

przeprowadzone przez doktor Valery Salim

Pur z McGill University za pomocą

funkcjonalnego rezonansu magnetycznego

oraz tomografii PET wykazały, że

słuchanie muzyki wywołuje wyrzut

dopaminy w dwóch kluczowych obszarach.

Jądrze ogoniastym i jądrze półleżącym.

Cały proces to w sumie dwie fazy. Faza

oczekiwania i faza konsumpcji. Najpierw

dopamina zaczyna być wydzielana w jądrze

ogoniastym na kilka, a nawet kilkanaście

sekund przed kulminacyjnym momentem

utworu. Mózg analizuje strukturę

muzyczną i przewiduje nadchodzące

rozwiązania, a potem faza konsumpcji. W

momencie wystąpienia oczekiwanego

bodźca, wejścia refrenu albo jakiejś

zmiany tonacji albo jakiegoś ważnego

momentu w utworze, dopamina uwalnia się

w jądrze półleżącym. To ten moment,

który badanie opisują jako odczuwanie

dreszczy. Pewnie wszyscy to dobrze

znacie, ja to bardzo lubię. Mózg

traktuje muzykę jako ciąg danych, które

próbuje uporządkować. Ważnym terminem

jest tu błąd przewidywania nagrody.

Jeśli muzyka jest zbyt przewidywalna, na

przykład proste piosenki dziecięce,

układ nagrody nie jest stymulowany,

ponieważ mózg nie wkłada wysiłku w

analizę. Z kolei muzyka o wysokim

stopniu entropii, na przykład taki

atonalny jazz, gdzie przewidzenie

kolejnego dźwięku jest wręcz niemożliwe.

Często wywołuje to irytację.

Najsilniejsza reakcja zachodzi w tak

zwanym złotym środku. Chodzi o złoty

środek złożoności utworu. Mózg preferuje

takie piosenki, które oferują znany

schemat, ale go czasem przełamują. Na

przykład synkopy czy nieoczekiwane

przejścia harmoniczne, zmiany wysokości,

tak zwana dynamika dźwięku. Każde

skuteczne odgadnięcie intencji

kompozytora jest nagradzane

biochemicznie. Zjawisko gęsiej skórki

podczas słuchania muzyki dotyczy tak

mniej więcej około połowy z nas. Z

punktu widzenia fizjologii jest to

reakcja układu współczulnego. Nagła

zmiana w muzyce, na przykład nagłe

zwiększenie głośności jest

interpretowane przez ciało migdałowate

jako sygnał alarmowy. Jednak milisekundy

później kora przedczołowa klasyfikuje

ten bodziec jako bezpieczny i nawet

estetyczny. I ten przeskok od reakcji

stresowej, tej niepewności do ulgi i

nagrody skutkuje wyrzutem dopaminy,

który fizycznie odczuwamy na skórze.

Wnioski są jednoznaczne. Muzyka jakby

hakowała te same ścieżki neuronalne,

które wyewoluowały, by nagradzać nas za

zdobywanie pożywienia czy za

reprodukcję. Różnica polega na tym, że w

przypadku muzyki nagrodą jest sama

struktura informacyjna. Rozdział

czwarty. Muzyka, a pamięć i tożsamość.

to co muzyka robi z naszą pamięcią

wykracza poza zwykłe przypomnienie sobie

jakiejś tam piosenki sprzed lat.

Naukowcy używają tu terminu m e a m

memoked

autobiographical

autobiographic autobiographical

autobiographical

music evoked autobiographical memories

to zjawisko, w którym dźwięk działa jak

wyzwalacz chemiczny przywołujący nie

tylko obrazy z przeszłości ale też

kompletny stan emocjonalny w jakim

wówczas tam dawno temu byliśmy. Ważnym

obszarem jest tutaj przyśrodkowa kora

przedczołowa. Badania doktora Petera

Janty z University of California

wykazały, że ten rejon mózgu służy jako

węzeł łączący muzykę, pamięć i emocje.

Co fascynujące, ta część jest jednym z

ostatnich obszarów mózgu, który ulega

atrofii w wyniku starzenia czy chorób

takich jak Alzheimer. Dlatego muzyka

potrafi otworzyć drzwi, do których

klucze dawno zaginęły. Istnieją

dziesiątki udokumentowanych przypadków

pacjentów w zaawansowanym stadium

demencji, którzy nie rozpoznają swoich

dzieci, ale po usłyszeniu utworu z

młodości odzyskują jasność umysłu,

śpiewają teksty, przywołują detale ze

swojego życia z tamtych czasów. Muzyka

staje się jakby takim zewnętrznym

rusztowaniem dla tożsamości. Istnieje

bardzo konkretne okno czasowe, w którym

muzyka zapisuje się w nas najmocniej.

Analizy danych serwisów streamingowych

oraz badania psychologów wskazują, że

fundament naszej tożsamości muzycznej

powstaje między 12 a 22 rokiem życia.

Dlaczego akurat wtedy? To okres

największej neuroplastyczności i

najwyższej czułości układu nagrody na

dopaminę. Wszystko, czego wtedy

słuchamy, zostaje trwale jakby wypalone

w strukturach neuronalnych. Mózg uznaje

te utwory za część definicji ja. Dlatego

po 30est rzadziej szukamy nowej muzyki.

Ja to bardzo dobrze znam. A wracamy do

tego, co kształtowało nas w liceum czy

na studiach. To nie jest tylko

sentyment, fizjologia. Dopiero robiąc

research do tego odcinka, uświadomiłem

sobie skąd u mnie półka z takimi bardzo

różnymi płytami, roboczo nazywana

klasyczki. Tam mam rocka z lat 70, disco

z 80, pop z 90. Ten dziwaczny miszmasz

nigdy mnie w sumie nie dziwił. To jakoś

tak naturalnie pasowało, bo to wszystkie

są ważne utwory słuchane przeze mnie we

wczesnej młodości. Tak sobie myślę na

koniec tego rozdziału, że muszę się

porządnie wziąć za edukację muzyczną

moich dzieci, by wypalić w ich mózgach

same najlepsze utwory. Choć z drugiej

strony to bardzo dziaderskie. Może niech

same szukają. Rozdział piąty.

Manipulacje. W 1999

psycholog Adrian North przeprowadził w

brytyjskim supermarkecie badania, które

stały się absolutnym klasykiem. Przez

dwa tygodnie na stoisku z winami

puszczano na zmianę muzykę francuską,

jakiś taki akordeon i niemiecką muzykę

biesiadną. Wynik: gdy leciała francuska,

klienci kupowali 77%

więcej win z Francji. Gdy leciały

niemieckie rytmy, sprzedaż win z tego

kraju wzrosła aż trzykrotnie. No i co w

tym dziwnego? Kiedy pytano klientów przy

kasie, czy muzyka wpływała na ich

wybory, wszyscy, niemal wszyscy

zaprzeczali. Mózg podświadomie to robił.

Dopasowywał produkt do kontekstu

kulturowego, który generował dźwięk,

omijając oczywiście racjonalne filtry

czołowe. Działanie muzyki wchodzi nawet

w sferę doboru partnera. Badania doktora

Benamina Chartona z University of Viena

wykazały, że kobiety w fazie płodnej

cyklu oceniają twarze mężczyzn jako

bardziej atrakcyjne, gdy w tle leci

złożona i dynamiczna muzyka. Z punktu

widzenia ewolucji zdolność do tworzenia

skomplikowanych rytmów i melodii była

dla naszych przodków sygnałem wysokiej

sprawności poznawczej, a wobec tego

genetycznej. Muzyka może być, może to

jest hipoteza, może być naszym pawim

ogonem, ewolucyjną wizytówką, która

podbija naszą wartość w oczach

potencjalnych partnerów. Restauracje

typu fastfood nie bez powodu puszczają

muzykę o wysokim BPM powyżej 120 czy 130

uderzeń na minutę. Szybka muzyka

sprawia, że przeżwasz szybciej i

zwiększa się rotacja klientów,

zwiększają się wyniki finansowe. Z kolei

drogie restauracje puszczają muzykę

klasyczną, powolny jazzik. Badania

wykazują, że przy takiej muzyce ludzie

zamawiają droższe wina i przystawki

podświadomie czujemy, że jesteśmy w

miejscu premium, więc nasze portfele

otwierają się szerzej. Rozdział szósty.

Robaki w uszach. Na pewno się wam

zdarzyło, że jedna fraza czy jedna

piosenka, której nawet nie musicie

lubić, zapętla się w waszej głowie na

kilkanaście godzin. Nauka nazywa to

Inme, involuntary musical imagery, ale

potocznie mówi się o robakach usznych,

czyli earwms. Z perspektywy

neurobiologii to fascynujący dowód na

to, że muzyka potrafi przejąć kontrolę

nad naszymi procesami poznawczymi bez

naszej zgody, a czasami przy naszym

zdecydowanym sprzeciwie. Doktor Kelly

Jakubowski z Daram University wskazuje,

że za robaki uszne odpowiada nasza

pamięć operacyjna, a konkretnie tak

zwana pętla fonologiczna. To krótki

obieg w mózgu, który służy nam do

zapamiętywania numerów telefonów czy

powtarzania słów w myślach. Muzyka ze

względu na swoją rytmiczną i powtarzalną

strukturę idealnie pasuje do tego

mechanizmu. Mózg wpada w pętlę, zaczyna

odtwarzać fragment utworu, a ponieważ

muzyka opiera się na przewidywalnych

kolejnych dźwiękach, zakończenie jednej

fazy wyzwala początek następnej. Jeśli

nie domkniemy utworu w głowie, system

operacyjny będzie go restartował w

nieskończoność. Naukowcy przeanalizowali

tysiące piosenek, by sprawdzić, co czyni

utwór zakaźnym. Badanie opublikowane w

magazynie Psychology of Aesthetics

Creativity and Arts wyróżniło trzy

cechy. Tempo. Robaki uczne są zazwyczaj

szybsze niż przeciętna piosenka. Proste,

ale nietypowe. Musi być wystarczająco

łatwa do zapamiętania, ale zawierać co

najmniej jeden dziwny interwał lub jakiś

skok. To przyciągnie uwagę mózgu.

Potrzebujemy jakiegoś haczyka i

powtarzalność. Im więcej powtórzeń w tym

samym utworze, tym większa szansa na

zainfekowanie naszej pętli

fonologicznej. Ale da się zhakować

hakującego nas robaka. Skoro to błąd, to

czy da się go naprawić? Naukowcy z

Reading odkryli prostą metodę. Nie

uwierzycie, rzucie gumy. Dlaczego to

działa? Ponieważ ruchy żuchwy angażują

te same obszary kory motorycznej, które

są potrzebne do wewnętrznego śpiewania.

Kiedy żujesz gumę, wysyłasz do mózgu

sygnały motoryczne, które zakłócają

pracę pętli fonologicznej. To tak jakbyś

zajmował linię telefoniczną, przez którą

robak uszny próbuje przesyłać dane. Jest

jeszcze inny sposób. To rozwiązywanie

jakiejś zagadki logicznej lub

przeczytanie czegoś angażującego, a może

obejrzenie jakiegoś ciekawego filmu na

YouTube proponuje pewien kanał Odwrócona

Lekcja. Musisz po prostu przekierować

zasoby pamięci operacyjnej na jakiś inny

angażujący proces. Rozdział szósty.

Życie wibracji. Skoro muzyka potrafi

zmusić człowieka do wysiłku, przejąć

kontrolę nad pamięcią, musimy sobie

zadać jeszcze jedno pytanie. Czy wpływ

dźwięku kończy się tam, gdzie kończą się

układy nerwowe? Bo dane z zakresu

biologii molekularnej sugerują, że nie

do końca. Muzyka na najbardziej

podstawowym poziomie to po prostu fala

mechaniczna, która oddziałuje na

materię, nawet te materię, żywą materię,

która nie posiada uszu. Pamiętacie takie

stare eksperymenty? Kiedyś jeszcze w

szortach o tym mówiłem z lat 70, gdzie

puszczano roślinom Mozarta i heavy

metal. Wtedy traktowano to jako

ciekawostkę, ale dziś mamy twarde

dowody. Rośliny oczywiście, że nie mają

gustu muzycznego, ale posiadają

mechanoreceptory, takie białka w błonach

komórkowych, które działają na jak czuj

takie miniaturowe czujniki nacisku.

Badania przeprowadzone na University of

Missouri wykazały, że rzotkiewik

pospolity potrafi zidentyfikować

konkretne wibracje akustyczne. Gdy

roślinę puszczano nagrania gąsienicy

gryzącej liście, zaczynała produkować

więcej chemicznych substancji obronnych.

Ale gdy puszczano jej muzykę o stałej,

łagodnej częstotliwości, jej aparaty

szparkowe otwierały się szerzej,

przyspieszając fotosyntezę. Muzyka

klasyczna nie nie uspokajała roślinom,

może trochę, ale ona mechanicznie

stymulowała jej metabolizm. No są

jeszcze bakterie. Jeszcze głębiej zeszli

naukowcy właśnie od mikroorganizmu. W

badaniach opublikowanych w Journal of

Biotechnology udowodniono, że ekspozycja

kultur bakteryjnych Esherichia Coli na

dźwięki o częstotliwości około 1 kHz

może przyspieszyć ich wzrost i wydajność

całej kolonii. Jak to możliwe? Bakteria

nie ma mózgu. Fala dźwiękowa powoduje

mikrowibrację wcieczy, w której ta

bakteria żyje. To fizycznie miesza

warstwę graniczną wokół komórki,

ułatwiając transport składników

odżywczych do środka i szybsze usuwanie

produktów przemiany materii,

metabolitów. Dla bakterii heavy metal to

nie hałas, to turbooładowanie systemu

transportowego. Muzyka to uporządkowana

forma energii mechanicznej. U ludzi ta

energia jest filtrowana przez układ

limbiczny, przez korę przedczołową i

wszystko to zamienia się w emocje. U

roślin i bakterii ta sama energia działa

bezpośrednio na strukturę komórkową,

modyfikując ich fizjologię. To dowodzi,

że rytm i częstotliwość są uniwersalnym

kodem, który porządkuje chaos materii

ożywionej. No i oczywiście nasuwa się

pytanie, tego nie zbadano, albo

przynajmniej ja nie znalazłem, czy

działa to też na nasz poziom komórkowy,

czyli czy muzyka oprócz tego, że działa

na naszą głowę, że wzbudza emocje, czy

również gdzieś tam pomaga naszemu

metabolizmowi komórkowemu? To jest

bardzo ciekawe pytanie. Podsumujmy. Ktoś

z was napisał mi kiedyś, że podsumujmy

to najsłabsza część każdego mojego

filmu. Ja się będę upierał. Muzyka spaja

społeczności, poprawia wydolność o około

15%. zabiera nas w przeszłość lepiej niż

zdjęcia. Sprzedaje nam droższe wina i

wpływa na to, kogo uznajemy za

atrakcyjnego. Muzyka jest sztuką

całomózgową, aktywuje mnóstwo obszarów

mózgu, ale jest też pewien problem, bo

choć ewolucja dała nam ten niesamowity

instrument do synchronizacji, to

technologia współczesna muzyka zaczęła

go nadużywać, a nawet zabierać.

Słyszeliście o Loudness Wars wojnach na

głośność? Od lat 90 producenci muzyczni

ścigają się by ich utwory brzmiały

głośniej, głośniej niż konkurencja.

Robią to za pomocą agresywnej kompresji

dynamiki. Efekt muzyka traci głębie. Te

wszystkie niuanse w ten fragment jest

głośniej, ten fragment jest ciszej.

Tutaj głośniej wchodził jakiś element

perkusyjny, a tutaj słychać lepiej bas.

Teraz już coraz mniej tego. Prawie tego

nie ma. Muzyka stała się trochę płaska i

jednostajna. Nasz mózg zamiast

dopaminowej nagrody za odgadywanie

struktur dostaje jednostajny łomot. A

wiecie kiedy tworzono najlepszą muzykę?

Ja wiem i to z najlepszych źródeł. Otóż

wtedy, gdy ja miałem 12 lat. Dziękuję za

to, że byliście ze mną, za najwyższy

dowód uznania dla mojej pracy. A więc

pozostanie ze mną do końca. Życzę wam

wspaniałych odkryć muzycznych. Dobrego

dnia i cóż do następnego razu.