[Muzyka]

[Muzyka]

Cześć z tej strony Michał z kanałem i

dzisiaj Witam was bardzo serdecznie na

następnym odcinku z fizjologii człowieka

dzisiaj omówimy sobie układ krwionośny

Jest to pierwsza część tak naprawdę

pierwszej części układu krążenia

ponieważ układ krążenia dzielimy na

układ krwionośny i układ limfatyczny No

to dzisiaj zajmiemy się układem

krwionośnym i w obrębie tego układu

krwionośnego właśnie omówimy sobie krew

podzieliłem ten układ krwionośny na dwie

części ponieważ wydaje mi się że warto

przyjrzeć się bardziej szczegółowo

właśnie właśnie krwi

No więc co my tam mamy na pierwszym

slajdzie na pierwszym slajdzie już

przechodzimy do składu krwi i ogólnie

rzecz biorąc krew możemy podzielić na

dwie odrębne części znaczy odrębne w

głowie na egzaminie natomiast w

rzeczywistości oczywiście osocze i

elementy morfotyczne krwi są ze sobą

bardzo ściśle powiązane więc osocze

można sobie wyobrazić jako tą tę płynną

część krwi a elementy morfotyczne No to

właśnie komórki czy też elementy właśnie

bo nie wszystkie te elementy będziemy

mogli nazwać komórkami które w tym

osoczu sobie tam pływają i ogólnie

możemy

wprowadzić takie pojęcie które często

Jeżeli ktoś z was robi badanie krwi

również się spotyka hematokryt

Jest to stosunek

elementów morfotycznych do objętości

osocza czyli inaczej mówiąc Jest to po

prostu objętość osocza którą

zajmują

Objętość krwi którą zajmują elementy

morfotyczne i jest to około

45% to jest wartość która jest

troszeczkę

wyższa u mężczyzn jest to spowodowane

tym że

nie tyle kobiety tracą krew bo takie

również teorie Słyszałem że kobiety

tracą krew podczas menstruacji to jest

spowodowane tym że

erytropoetyna czyli hormon który

stymuluje

erytropoezę czyli wytwarzanie krwinek

czerwonych i ich dojrzewanie

jest aktywowany przez androgeny czyli

przez hormony których jest znacznie

więcej między innymi testosteron u

mężczyzn i stąd więcej po prostu

mężczyźni mają krwinek czerwonych niż

kobiety nie ma to nic wspólnego z cyklem

miesiączkowym

OK no to jak wiemy już Jak dzielimy z

Jak dzielimy krew na osocze i na właśnie

elementy morfotyczne to może właśnie

Przyjrzyjmy się na początku właśnie

osoczu No i osocze tak jak powiedziałem

jest to płynna część krwi i przez to nie

zdziwi nas to że jest zbudowany przede

wszystkim z wody i faktycznie ta woda to

jest 91 nawet 92% osocza i jest to taki

niezbędny jak to zawsze w przypadku wody

element tego płynu ponieważ jest to

rozpuszczalnik tych substancji o których

będziemy mówić tutaj za chwilę a także

woda jest niezbędna do tego żeby krew

miała odpowiednie ciśnienie Jeśli na

przykład mamy

bardzo wysoki hematokryt Czyli mamy

bardzo

dużą Objętość krwi zajmowaną przez

elementy morfotyczne no to wtedy właśnie

jest znak że jesteśmy po prostu

odwodnieni

Tak więc woda jest w osoczu

rozpuszczalnikiem również dla substancji

które są wchłonięte w jelicie dla

przeróżnych hormonów chociaż te będą

mogły być również transportowane w inny

sposób

O czym za chwilę powiem a także

chociażby szkodliwych produktów

metabolizmu na przykład donerek

również Przecież musimy pamiętać z

poprzedniego filmu gdzie mówiliśmy sobie

o wymianie gazowej

że dwutlenek węgla jest w 70%

transportowany w osoczu właśnie w formie

rozpuszczonej po prostu w osoczu

dobrze No i teraz przejdźmy sobie do

białek bo one również bardzo są mocno

reprezentowane w osoczu przyjmuje się że

się że nawet 9% osocza to są białka i

przede wszystkim są to białka z grupy

albumin albuminy to jest 60% białek

osocza tutaj mamy przedstawiony taki

model białka albuminowego jak widać jest

to przede wszystkim białko o strukturze

drugorzędowej alfa helisy i albuminy to

są takie białka które

odpowiadają za

tak się po prostu to nazywa w tym

przypadku ciśnienie onkotyczne przy czym

ciśnienie onkotyczne to jest nic innego

jak ciśnienie osmotyczne krwi które jest

właśnie utrzymywane przez albuminy

albominy mają niezwykłą zdolność do

wiązania wody więc one będą zatrzymywać

wodę we krwi one będą powodować że ta

woda nie będzie chciała wypływać do

tkanek

to ciśnienie Onkologiczne również nazywa

się w literaturze ciśnieniem pi po

prostu od tej greckie litery możecie się

spotkać z takim określeniem No i mamy

również drugą grupę białek które

występują w

osoczu są to globuliny i globuliny

dzielimy

tak najprościej na trzy takie podgrupy

pierwszą pod grupą którą dobrze to

najpierw Zacznijmy od tych dwóch takich

które są być może mniej interesujące

ponieważ

wyróżniamy alfa i beta globuliny i alfa

i beta globuliny to będą takie

transportery ponieważ one będą

transportować na przykład

przeróżne pierwiastki na przykład znamy

taką globulinę która nazywa się

ceruloplazmina i Transportuje miedź w

osoczu Mamy również globulinę którą

nazywamy transferyną i ona Transportuje

żelazo również globuliny potrafią

przenosić witaminy rozpuszczalne w

tłuszczach czyli witaminy a d e i k ale

także przeróżne steroidy też cholesterol

węglowodany No i właśnie te hormony tak

steroidowe które o których wspomniałem

wcześniej Natomiast gammaglobuliny które

której No tutaj macie przedstawioną

ludzką

gammaglobuliny one są inaczej nazywane

po prostu przeciwciałami i oni ich

troszkę więcej oczywiście opowiemy na

lekcji o układzie odpornościowym

natomiast na razie trzeba wyłącznie

pamiętać że ona w osoczu jest i Ona

odpowiada za reakcje odpornościowe takim

białkiem które w osoczu występuje i

które będzie nas interesować pod koniec

filmu jest fibrynogen nazywany również

pierwszym czynnikiem krzepnięcia krwi No

i fibrynogen to jest białko które bierze

udział w krzepnięciu po prostu w

krzepnięciu krwi tutaj jeszcze chciałem

już zmienić slajd Natomiast tutaj

chciałem jeszcze

zaznaczyć że te Białka są

wytwarzane przede wszystkim w wątrobie

Oprócz oczywiście przeciwciał które są

wytwarzane przez tak zwane plazmocyty

komórki plazmatyczne czyli

przekształcone limfocyty b

więc

ogromnej większości białka osocza są

produkowane w wątrobie co więcej te

białka mają taką cechę która się w

chemii nazywa amfoterycznością czyli

białka z osocza mogą reagować zarówno z

kwasami jak i z zasadami A kiedy mamy

taki związek w roztworze biologicznym to

od razu nam się nasuwa na myśl taka

zdolność do bycia układem buforującym to

znaczy jeżeli coś potrafi reagować z

kwasem i zasadą to jakby

dba o pH roztworu więc tutaj te białka

będą tworzyć takie układy buferujące

natomiast jak za chwilę się dowiemy to

nie będą jedyne układy buferujące które

które w krwi występują

No bo ogólnie rzecz biorąc my chcemy

mieć Izo osmotyczność osocza z komórkami

naszego ciała nie chcemy żeby

bezsensownie woda uciekała z krwi do

tkanek i tak samo żeby woda z tkanek

uciekała bezsensownie do krwi chcemy to

No co najwyżej kontrolować więc

normalnie mamy Izo osmotyczność tych

płynów ustrojowych z osoczem i za to

odpowiadają sole mineralne takie jak

sole sodu sole potasu czy aniony

chlorkowe

inne substancje mineralne również

występują w osoczu nas dzisiaj będzie

interesować na przykład wapń kation

wapnia będzie odpowiadać za krzepnięcie

krwi on będzie bardzo ważny w pewnej

przemianie o której powiemy później

więc one jak najbardziej są niezbędne

żeby nasze organizm był w stanie

homeostazy ale również inne jony

obiecałem że wrócimy do układów

buferujących więc teraz to robię również

inne jony są niezbędne do odpowiedniego

funkcjonowania osocza ponieważ jony

właśnie tworzą te układy buforujące my

tak naprawdę znamy dwa takie

najważniejsze bufory które występują w

naszej krwi

i Pierwszy z nich to jest bufor

wodorowęglanowy a drugi to jest

wodorofosforanowy I tutaj zobaczcie na

czym to polega

mamy sytuację kiedy

kwas węglowy 4 oraz anion

wodorowęglanowy występują w równowadze

No i nagle jakaś Zasadowa substancja

dostaje się do naszego organizmu do

naszej krwi i co się dzieje No dzieje

się to że nagle ten kwas węglowy oddaje

swój proton żeby zredukować tą

zasadowość tej substancji i tworzy się

coraz więcej anionu

wodorowęglowego który powoduje że

ciśnienie Przepraszam pH jest krwi jest

stałe z drugiej strony Jeśli dodamy

jakieś substancje która ma charakter

kwaśny No to

tutaj akurat anion wodorowęglanowy

przyjmie proton i zamieni się w H2 co3 i

w ten sposób będziemy mogli kontrolować

pH i utrzymywać je w stosunkowo

stałej

stosunkowo stałą wartość pH która wynosi

od 7,35 do 7 45 więc jest lekko

Zasadowa mamy jeszcze związki organiczne

niskocząsteczkowe które w krwi występują

na przykład jeśli będziemy w osoczu

czyli będą występować kiedy na przykład

będziemy mieć krew świeżo po

świeżą z jelita No ale to już tak jak

mówię mała frakcja i nas to na razie nie

będzie interesowało

więc przejdźmy teraz do elementów

morfotycznych krwi i Zastanówmy się

gdzie powstają więc jeśli chodzi o

dziecko to znaczy nie dziecko tylko płód

Czyli jeszcze w brzuchu matki to nie

mamy czegoś takiego jak szpik kostny

elementy morfotyczne dziecka są

wytwarzane w wątrobie i śledzionie

później ta Wątroba i śledziona u osób

dorosłych to będzie taka niszczarka

odpowiednich elementów morfotycznych na

przykład

erytrocytów natomiast u ludzi dorosłych

czy też po prostu dzieci tuż po

urodzeniu funkcje te

tworzenia elementów morfotycznych

przyjmuje szpik kostny i proces

produkcji elementów morfotycznych krwi

nazywamy

hematopoezą czy też hemopoezą jak zwał

tak zwał i to na co trzeba zwrócić uwagę

to to że produkcja tych elementów

morfotycznych krwi nie równa się w

każdym przypadku dojrzanie dojrzewanie

tych elementów morfotycznych krwi w

obrębie szpiku bo tutaj się wyłamują

limfocyty

tutaj się wyłamują limfocyty Zauważcie

że mamy komórkę macierzystą hemopoezy i

ona już tutaj na tak wczesnym etapie

dzieli się na dwie linie na tak zwaną

linię limfoidalną którą widzicie po

prawej stronie i na części mieloidalną

którą widzicie po lewej stronie i

Zauważcie że limfocyty tutaj limfocyty

TB oraz komórka nk czyli również

limfocyt nk tak się nazywa tą tę komórkę

to nk to jest od naturalkiler czyli od

komórki ta komórka już już powiem jak

już zacząłem ona zabija komórki własnego

organizmu Które są zainfekowane wirusami

i te komórki mają odrębną linię od

wszystkich pozostałych elementów

morfotycznych

krwi

No i tutaj możemy sobie prześledzić

niektóre szlaki na przykład No wydaje mi

się że najbardziej nas interesuje to Jak

powstają

erytrocyty ponieważ one są bardzo bardzo

charakterystycznymi komórkami krwi one

tutaj ten schemat oczywiście został

uproszczony pomiędzy proarytroblastem a

retikulocytem występują jeż występuje

jeszcze kilka różnych

erytroblastów Natomiast tutaj pod koniec

ta przemiana jest najbardziej ciekawa to

znaczy retikulocyd przemieniany jest w

erytrocyt ponieważ tutaj właśnie

następuje totalne odrzucenie jądra przez

jądra komórkowego przez retikulocyd oraz

resztkowego RNA które w tym

retikulocycie się znajdowało i powstaje

komórka która jest

bezjądrzasta czyli właśnie erytrocyt

tutaj wydaje mi się że w którymś filmie

Już o tym mówiłem zwrócę teraz na to

uwagę w biologii rozróżniamy pojęcia

bezjądrzasta i bezjądrowa komórka besion

Dżasta to jest komórka która powstała w

wyniku

przemian podczas których to jądro

zostało odrzucone i tu faktycznie

erytrocyt możemy nazwać komórką besion

rzastą ponieważ retikulocyd odrzucił

jądro komórkowe natomiast komórką

bezjądrową nazwiemy komórkę która po

prostu taka jest komórka prokariotyczną

czyli komórkę bakterii czy komórkę

archeona

bardzo ciekawymi

elementami morfotycznymi krwi są płytki

krwi o których jeszcze wspomniałem w

dalszej części materiału ponieważ to nie

są komórki to są strzępki i cytoplazmy

otoczone błoną komórkową które powstają

w wyniku fragmentacji i takich ogromnych

komórek które znajdują się w szpiku

kostnym które nazywamy mega kariocytami

po prostu one rozpadają się na wiele

strzępek cytoplazmy które zawierają

odpowiednie czynniki które będą ważne w

krzepnięciu krwi tutaj mamy jeszcze

mieloblast oraz monoblast one dają

kolejne elementy morfotyczne krwi

tutaj akurat mnie loblast daje

początek tak zwanym granulocytom czyli

białym krwinkom które mają ziarnistości

w cytoplazmie a monoblast daje początek

monocytowi czyli A granulocytowi czyli

komórce która nie ma tych ziarnistości w

cytoplazmie monocyt jest niezwykle ważną

komórką o których o którym wspomnę

jeszcze za chwilę

ale najpierw ale najpierw

erytrocyty

erytrocyty to są komórki które występują

jakby jest są najbardziej najliczniej

reprezentowanymi elementami

morfotycznymi w krwi jeśli mówimy o

hematokrycie czyli przypomnę o tym

stosunku

elementów morfotycznych do objętości

krwi to najczęściej po prostu to

odnosimy do erytrocytów jest ich tak

bardzo dużo że możemy totalnie pominąć

pozostałe elementy morfotyczne krwi

erytrocyt żyje 120 dni co jest

wartością średnią Jeśli

spojrzymy na nie wiem neutrofile o

których Za chwilę będziemy mówić które

żyją 2 do 4 dni no to to jest imponująca

liczba ale niektóre limfocyty mogą w

naszym organizmie żyć kilka kilka lat

czy nawet kilkanaście więc

jest to liczba po prostu średnio i

rozpadają się w śledzionie i wątrobie

erytrocyty są bardzo charakterystyczne i

łatwo je rozpoznać ponieważ mają kształt

dwuwk wklęsłych dysków Czyli mamy po

prostu kształt takiego ciasta które

które po prostu Ktoś wsadził kciuk można

sobie tak to wyobrażać taka budowa błony

komórkowej jest spowodowana Znaczy może

nie jest spowodowana ale umożliwia

takiemu erytrocytowi znacznie lepszy

transport

czy też dyfuzję gazów oddechowych przez

błony po prostu ta powierzchnia jest

zwiększona a także Taki kształt Ułatwia

erytrocytowi poruszanie się w bardzo

wąskich naczyniach włosowatych w

krwiobiegu

natomiast nie wszystkie erytrocyty

ssaków Tak wyglądają tutaj macie

taki wyjątek to znaczy jest to krew

wielbłąda I Zauważcie że tutaj nie ma

tych tego kształtu dwóch wklęsłych

dysków Nie ma tej dziureczki jest

natomiast

owalny kształt wielbłądowate mają po

prostu

owalne

erytrocyty

erytrocyty poza tym że nie mają jądra

komórkowego nie mają również rybosomów

nie mają maszynerii translacyjnej nie

mają mitochondriów co skutkuje tym że

energię

użyteczną biologicznie wiążą w procesie

fermentacji mleczanowej

a to wszystko dlatego to znaczy to że

nie mają rybosomów nie mają jądra nie

mają mitochondriów wynika z tego że po

prostu są całe wypełnione hemoglobiną a

ich funkcją jest właśnie transport gazów

oddechowych przede wszystkim transport

tlenu tutaj jeszcze macie bardzo

taki już skomplikowany schemat

błony komórkowe i erytrocytów chciałem

na zwrócić uwagę na dwa białka które są

bardzo ważne jeśli chodzi o utrzymywanie

błony komórkowej w takim stanie jak to

wygląda werytrocycie bo nie jest to

standardowy kształt i ta Błona jest

napięta ona potrzebuje odpowiedniego

rusztowania od strony cytoplazmatycznej

i za tą za te za ten kształt odpowiadają

dwa białka jest to spektryna oraz

ankiryna oczywiście tych białek jest

więcej ale być może ankiryna i spektryna

jakoś wam utkwią gdzieś tam z tyłu głowy

nie jest oczywiście to potrzebne jakoś

bardzo na maturę tu jeszcze mamy nie

jakiś mikrofilament

aktynowy

który bardzo często występuje również w

okolicach błon przeróżnych komórek na

przykład komórek nabłonkowych jelita tak

zwanych enterocytów ale to już zostawmy

No więc tutaj jak już wywołałem tę

hemoglobinę No to być może warto by

troszkę o tej hemoglobinie opowiedzieć

hemoglobina to jest na tyle ciekawe

białko że być może ktoś Jak być może

ktoś z was czytał biologię cambela taką

ogromną pozycję dla na

o biologii Którą czytają niektórzy

uczniowie No to tam jest cały rozdział

poświęcony hemoglobinie

jest ona świetnym przykładem Białka 4

rzędowego To znaczy ona składa się z

czterech odrębnych łańcuchów No ale od

początku

hemoglobina to jest

białko które usprawnia transport tlenu w

krwiobiegu oczywiście także dwutlenku

węgla dwutlenek węgla może się do

hemoglobiny

przyłączyć

hemoglobina składa się w 96% to wydaje

mi się chodzi o masę jest to globina

Czyli po prostu łańcuch białkowy

hemoglobina normalna to znaczy taka

zdrowa Ma dwa łańcuchy alfa i dwa

łańcuchy beta globiny natomiast

wyróżniamy też inne inne rodzaje

hemoglobiny mamy hemoglobinę płodową hbf

i w tej hemoglobinie mamy dwa łańcuchy

alfa oraz dwa łańcuchy gamma jest to

hemoglobina która ma znacznie większe

powinowactwo do tlenu niż hemoglobina

zdrowego człowieka i przez to tlen

znacznie łatwiej defunduje do

hemoglobiny płodowej do erytrocytów

które są

w organizmie płodu i przez to dziecko

zdecydowanie łatwiej może ten tlen

pozyskać natomiast HBS jest to

hemoglobina która występuje w przypadku

anemii sierpowatej czyli

jednogenowej chorobie genetycz

dziedziczonej autosomalnie recesywnie

jest to hemoglobina w której

mamy

pewną mutację punktową która powoduje że

taka hemoglobina No ma praktycznie

obniżone to

powinno warstwo do tlenu Czy zdolność

wiązania tlenu do zera taka osoba

zajmują sierpowatą Ma bardzo duży

problem jeśli jest homozygotą recesywną

Natomiast drugą częścią która buduje

hemoglobinę jest hymn Chem to jest taka

cząsteczka która

niektórym być może kojarzy się

troszeczkę z chlorofilem i jest to

bardzo dobre i bardzo słuszne

skojarzenie ponieważ hymn składa się z

żelaza które

jest na drugim stopniu utlenienia i to

żelazo jest związane przez tak zwany

pierścień porfirynowy na który składa

się 4 na które składają się 4

pierścienie tak zwanej pierścienie

pirolowe i ten Chem właśnie odpowiada za

transport tlenu na każdy łańcuch globiny

Mamy jeden Chem Czyli mamy 4 cząsteczki

chemu Możemy w ten sposób Jedna

cząsteczka hemoglobiny może przenieść

przetransportować 4 cząsteczki tlenu

natomiast to skojarzenie z chlorofilem

jest bardzo słuszne ponieważ bardzo

podobny układ też pierścień porfirynowy

występuje w chlorofilu natomiast tam

występuje w centrum nie żelazo tylko

tylko magnez

hemoglobina oczywiście jest niezbędna do

tego żeby po naszym organizmie

odpowiednio dystrybuować

gazy oddechowe

i o tym mówię w poprzednim filmie na

układzie oddechowym

bardzo ważnym bardzo ważnymi pojęciami

które często mylą się uczniom są cztery

pojęcia które Jak raz się zapamięta to

a później się już nie pamięta do końca

życia

Przede wszystkim Oxy hemoglobina to jest

to jest ważny temat jak mówię jakby to

było coś nieważnego ale to jest bardzo

ważne ponieważ

błędem który Skreśla wam zadanie na

maturze jest napisanie że hemoglobina

jest utleniona kiedy jest kiedy jest

związana z tlenem ponieważ utlenienie

sugeruje że tam Zaszła reakcja redoks że

tam Zaszła reakcja oksydacyjna

redukcyjna a tutaj okazuje się żelazo

które jest na drugim stopniu utlenienia

kiedy ma związany tlen tego stopnia

utleniania nie zmienia Czyli możemy

napisać że hemoglobina jest utlenowana i

tak też powinniśmy powiedzieć o krwi

która płynie w tętnicach jest to krew

utlenowana

natomiast właśnie oxyhemoglobina to jest

hemoglobina która jest utlenowana czyli

jest to hemoglobina która jest związana

z tlenem ale jest to nietrwały związek

to jest na rzecz transportu

methemoglobina to jest już utleniona

hemoglobina to jest hemoglobina która

jest wyrzucona do kosza taka hemoglobina

nie zwiąże się już z niczym i tego tlenu

który związała już nie odda reakcja

redoks zaszła już po ptokach

karbaminohemoglobina to jest hemoglobina

która jest związana z dwutlenkiem węgla

i jest to również związek nietrwały

natomiast carboksy hemoglobina to jest

hemoglobina która jest związana z czadem

a Czad jak już się zwięrze do

hemoglobiny to to już jest koniec

Ponieważ tego tak naprawdę nie możemy

odwrócić czat ma tak duże powinowactwo

do Chodzi mi o tlenek węgla 2 ma tak

duże powinowactwo do hemoglobiny

że taka osoba która jest zaczadzona tak

naprawdę

jeśli szybko nie wyjdzie gdzieś na

świeże powietrze nie odwróci tego

procesu zaczadzenia

następną grupą elementów morfotycznych

które występują w krwi są leukocyty i

leukocyty jak już Widzicie To już nie są

miliony tak jak to było w przypadku

erytrocytów na milimetr sześcienny krwi

Tylko to jest od 4 do 10 tysięcy

milimetrów

komórek na milimetr sześcienny krwi

a przede wszystkim są to neutrofile to

jest 75% z tego co mi się wydaje chociaż

nie zalecam uczenia się tych wartości na

pamięć wszystkich leukocytów

No i tak jak już mówiliśmy na schemacie

hemopoezy leukocyty możemy podzielić na

granulocyty i agranulocyty granulocyty

to są komórki które zawierają takie pod

mikroskopem Jak się je obserwuje takie

ziarnistości w cytoplazmie

te ziarnistości to są bardzo często

substancje które są biologicznie czynne

to znaczy to mogą być jakieś substancje

które na przykład są ważne jeśli chodzi

o reakcję zapalne czy też jak w

przypadku neutrofii substancje

grzybobójcze i one są obserwowane pod

mikroskopem natomiast agranulocyty tych

ziarnistości nie mają i do agracytów

zaliczamy

limfocyty typu BT oraz monocyty tutaj

problematyczne są limfocyty NK

i stąd nazywa się je często komórkami nk

nie używa się tego sformułowania

limfocyty ponieważ one te ziarnistości w

cytoplazmie zawierają a uważa się że

pochodzą mają że tak powiem wspólnego

przodka z limfocytami więc są to dość

problematyczne komórki my się nimi nie

zajmujemy ten podział który jest tutaj

jest jak najbardziej prawidłowy i tutaj

chciałbym wprowadzić ważne pojęcie jest

to pojęcie diabetezy Jest to zdolność

komórek do przechodzenia

z krwi do tkanek przede wszystkim tutaj

będzie mi chodzić o neutrofile a już ze

szczególnym Ze szczególną uwagą

przyjrzymy się jeśli chodzi o diabetę

monocytom ponieważ takie przechodzenie z

krwi do tkanek będzie umożliwiało tam

zwalczanie jakiś infekcji a neutrofile i

monocyty będą taką zdolność miały

No i przejdźmy do granulocytów najpierw

być może powiedzmy o neutrofilach bo one

właśnie mają zdolność do diabetezy

one nazywane są również

granulocytami

obojętnochłonnymi

mając zdolność do fagocytozy czyli do

pochłaniania innych komórek np komórek

bakteryjnych i kiedy już przejdą na

drodze diapezzy z krwi do tkanek to żyją

tam dwa od dwóch do czterech dni

i tam same są zjadane przez nasz Układ

odpowiedni to jest tak zwany układ

śródbłbunkowy z tego co pamiętam i one

właśnie same są zjadane neutrofile mają

wiele substancji przeciwbakteryjnych

mają wiele substancji grzybobójczych są

dość ruchliwe więc spodziewamy się że

zobaczymy troszkę mitochondriów które

tą energię

zapewniają neutrofilom do poruszania się

No i mamy również Bazofile Bazofile to

są z komórki które powinniśmy kojarzyć z

reakcjami zapalnymi ponieważ one

magazynują związek który się nazywa

histamina ich histamina to jest taki

związek który rozszerza naczynia

krwionośne co zapewnia dostęp do tego

ogniska zapalnego innym komórkom układu

odpornościowego

muszą się również mięśnie co odpowiada

za szybszy przepływ krwi przez przez to

ognisko zapalne

i one żyją również tam dwa do pięciu dni

One również na przykład

wytwarzają tak zwaną heparynę którą

bardzo często podaje się na

stole operacyjnym jest to związek który

blokuje krzepnięcie krwi heparyny oraz

histaminy również wytwarzają inne

komórki układu odpornościowego tak zwane

komórki tłuczne nazywane również masą

cytami No i mamy również eozynofile

czyli

granulocyty kwasochłonne i jak ktoś ma

eozynofile podwyższone na badaniu krwi

to znaczy że albo jego organizm właśnie

reaguje

alergicznie na jakiś czynnik bądź jego

organizm czy z pasożytami jelitowymi

tych eozynofilii jest dość mało ale one

się lokują właśnie

w obrębie płuc i jelit i tam wytwarzają

enzymy hydrolityczne nukleozy to są

najczęściej oraz lipazy które pozwalają

walczyć z pasożytami jelitowymi a także

zwalczać w alergię One również mają

zdolność do fagocytozy być może nie tak

dużo jak neutrofile natomiast

również obserwujemy fagocytozę Jeśli

chodzi ozynofile one żyją 24 godziny

No i mamy agranulocyty i tutaj pozwolę

sobie zacząć od monocytów

Aha jeszcze zanim może o tych monocytach

To kiedy neutrofile przejdą do tkanek na

drodze diapy dezy to nazywamy je

mikrofagami możecie się spotkać z takim

z takim pojęciem w literaturze

No i mamy monocyty Czyli pierwszy

agranulocyty

są to komórki które mają niezwykłą

zdolność do fagocytozy są to komórki w

ogóle największe jeśli chodzi o elementy

morfotyczne krwi mają bardzo liczne

lizosomy co się bardzo ściśle wiąże z

fagocytozą ponieważ tam w tych

lizosomach mamy liczne enzymy

hydrolityczne kiedy przejdą na drodze

diapodezy do tkanek nazywane są

histiocytami i monocyty są o tyle

Ciekawe że one mogą brać udział w

nabywaniu odpowiedzi swoistej te

wszystkie komórki o których powiedziałem

czyli eozy Bazofile neutrofile i

monocyty

i poza bazofilami One wszystkie mają

zdolność do fagocytozy on uczestniczą w

odporności nieswoistej one zjadają

wszystko jak leci

odpowiedź swoista wiąże się z

wytworzeniem przeciwciała które celuje w

jedno konkretny w jeden konkretny

antygen i monocyty mogą brać udział w

nabywaniu odpowiedzi swoistej ponieważ

Po pierwsze wytwarzają tak zwane

interleukiny czyli komórki czyli związki

które pozwalają komunikować się

limfocytom ze sobą mobilizują również

limfocyty t do działania a także

monocyty są tak zwanymi komórkami APC

komórki APC to są po polsku komórki

prezentujące antygen o tym będzie więcej

na układzie odpornościowym teraz tylko

powiem że monocyty zjadają jakiś

drobnoustrój na przykład bakterie która

wniknie do naszego organiz a następnie

wbudowują białka tej bakterii w swoją

błonę komórkową w błony komórkową

monocytu i w ten sposób pokazują naszym

komórkom układu odpornościowego

Zobaczcie to jest obce białko i to macie

zwalczać I to właśnie są komórki

prezentujące antygen monocyty również

mają zdolność do wytwarzania interferonu

czyli związku który hamuje namnażanie

wirusów No i drugą drugim drugą grupą

dość dużą a granulocytów są właśnie

limfocyty czyli te komórki które będą

brały udział w odpowiedzi swoistej

limfocyty charakteryzuje duże jądro

wyróżniamy limfocyto limfocyty t czyli

limfocyty grasico zależne ponieważ

dojrzewają w grasicy mamy właśnie

limfocyty NKT problematyczne

limfocyty b czyli szpico zależne bo

dojrzewają w szpiku i limfocyty

niefagocytują nie mając do fago

fagocytozy jedynie komórki typu t mogą

że tak powiem po prostu przebić błonę

komórkową danej komórki bakteryjnej i

tam wpuścić jakąś toksynę nic poza tym

tutaj jeszcze taka ciekawostka dla osób

chętnych

limfocyty dojrzewają limfocyty te

dojrzewają poza

szpikiem kostnym u ptaków mamy taką

strukturę która nazywa się torebka

fabryceusza ona występuje w obrębie

steku ptaków i tam to jest taki narząd

nie wiem czy to jest homologiczne czy

nie Z jakąś strukturą która występuje u

ludzi natomiast tam dojrzewają limfocyty

ptaków

i na koniec zostawiłem właśnie ten

nieszczęsne trombocyty które są

strzępkami komórkowymi

nie są to komórki ponieważ powstają po

prostu z rozpadu jednej wielkiej komórki

i to są strzępki które zawierają

cytoplazmę która zawiera serotoninę oraz

jony wapnia to są takie

takie związki które serotonina będzie

regulować ciśnienie krwi i to będzie

również wpływać oczywiście na odpowiedni

odpowiednie przebieg procesu krzepnięcia

krwi a jony wapnia tak jak już

wspomniałem będą niezbędnym czynnikiem

do

całego procesu trombocyty mają zdolność

do agregacji i adhezji Czyli mogą

trombocyty sklejać się ze sobą i działać

wspólnie ale także mając zdolność do

adhezji Czyli mogą przylegać do ścian np

naczynia krwionośnego i tam WS że tak

powiem proces krzepnięcia krwi No i

właśnie jak ten proces krzepnięcia krwi

wygląda No więc mamy płytki krwi które

wytwarzają czy też wydzielają

trombokinazy i ta trąbą

działa na protrombinę i tu pojawiają się

nam

jony wapnia

ca2+, które są niezbędne do tej

przemiany z protrombiny do trąbiny i ta

trąbina aktywuje fibrynogen który

zmienia się już w fibrynę czyli włóknik

czyli w ten skrzep który który już

obserwujemy

i Zauważcie że tutaj mamy pokazane

zaledwie dwie reakcje raz dwa

protrombina do trombiny przez

trombokinazy nazywano również

tromboplastyną i z fibrynogenów fibrynę

natomiast tych czynników A takich jak

protrombina i fibrynogen jest w procesie

krzepnięcia krwi 12

my musimy znać tylko końcowe etapy

krzepnięcia krwi

Nikt od nas nie oczekuje że będziemy

znali całą tą Kaskadę

reakcje która prowadzi do powstania

włóknika czyli fibryny

natomiast musimy znać te ostatnie i

musimy bezwzględnie pamiętać że to jest

że tutaj występuje wapń i tutaj to co

jest jeszcze ważne co możecie się

możecie się z tym spotkać Mamy również

innąę klaturę No więc na przykład jony

wapnia są nazywane inaczej czwartym

krzepnięcia Z tego co mi się wydaje

protrombina jest nazywana drugim

czynnikiem krzepnięcia trombo plastyna

chyba trzecim ale tutaj już nie chce nie

chce strzelić błędnie po prostu możecie

się spotkać z inną mękaturą No i tak

wygląda krzepnięcie krwi to jest po

prostu schemat do wyuczenia No dobra no

to pozostaje nam powiedzieć o

jednej rzeczy to znaczy o grupach krwi

takiej rzeczy która być może czasami nie

jest takim intuicyjna chodzi o to że

erytrocyty czyli elementy morfotyczne

krwi o których mówiliśmy na samym

początku

mają na swojej powierzchni tak zwane

antygeny

i to są to jest nic innego jak takie

łańcuchy glikoproteinowe czyli

reszta Cukrowa połączona z białkiem i

one po prostu wystają z tych erytrocytów

tak tutaj widzicie

I mamy tak tych antygenów na tych

erytrocytach jest mnóstwo My zajmujemy

się dwoma układami grupowymi czyli grupą

ab0 i RH grupa ab0 to jest grupa w

której wyróżniamy antygen a antygen b i

tyle i teraz Zauważcie że jeżeli taki

erytrocyt ma na swojej powierzchni

antygen A to będziemy mieć grupę A jeśli

będzie mieć antygen EB to będziemy mieć

grupę B jeśli ten i ten grupę AB a jeśli

żadnego to grupy krwi 0 i teraz

nasz organizm będzie chciał się bardzo

chronić przed krwią która ma inną grupę

będzie chciał ją unieszkodliwiać jako

ciało obce więc grupa krwi a będzie

wytwarzała przeciwciała anty B chcemy

niszczyć coś co ma antygeny b których my

nie mamy

grupa krwi beza za to będzie wytwarzała

przeciwciała anty-a i to będzie

zlikwidowało grupę krwi Grupa krwi AB

nie będzie wytwarzała żadnych

przeciwciał No bo tak to by zniszczyła

swoje własne

erytrocyty za to grupa krwi 0 będzie

mogła będzie będzie wytwarzała

przeciwciała anty-a i anty-b

i teraz grupa krwi 0 znaczy człowiek z

grupą krwi 0 to będzie człowiek który

nazywany jest uniwersalnym dawcą krwi

ponieważ Zauważcie że on podaruje osobie

potrzebującej

krwinki na które nic nie zadziała One

nie mają żadnych antygenów na na

powierzchni przez co żadne przeciwciało

się z nimi nie zwiąże za to grupa krwi 0

jest uniwersalnym biorcą ponieważ tutaj

nie ma żadnych przeciwciał w osoczu krwi

więc może zarówno o grupę krwi B zarówno

grupę krwi a jak i grupę krwi 0 ponieważ

żadne

erytrocyty nie będą zniszczone i tu nie

chodzi o zniszczenie chodzi o to że

Jeśli

dostanie się do na przykład grupy krwi B

jaka jakaś krwinka A jakieś krwinki z

grupy krwi a to przeciwciała spowodują

że Te krwinki zaczynają się ze sobą

sklejać w procesie aglutynacji krwinek a

takie erytrocyty będą niezdolne do np

przechodzenia przez naczynia włosowate i

po prostu będzie upośledzona będzie

upośledzony transport gazów oddechowych

problem jest również wtedy kiedy mamy do

czynienia z drugim układem grupowym z

układem grupowym RH jest to ta nazwa RH

w ogóle pochodzi od rezus słowa rezus

łacińskiego która po polsku oznacza

nazwę rodzajową makaka ponieważ u tych

małp po raz pierwszy odkryto właśnie

grupę znaczy krwinkę z która była RH

dodatnia rh+ to jest również układ

grupowy w którym mamy kilka antygenów

najczęściej rozpatruje się antygen o

nazwie d

i teraz Zauważcie co się dzieje jeśli

matka ma rh- Czyli nie ma tego antygenu

na swoich

erytrocytach to wytwarza przeciwciała

przeciwko tym przeciwko tym antygenom i

teraz nie daj Boże dziecko jest rh+ i

dostanie się jego krwinka do

krwiobiegu matki No to te przeciwciała

zaczną atakować Te krwinki dziecka może

nie te atakować co po prostu będą się

namnażać i wiązać i aglutynować

krwinki dziecka po przejściu przez

łożysko co ciekawe za pierwszym razem to

znaczy kiedy będzie pierwsza ciąża to

tych przeciwciał nie powstanie na tyle

dużo żeby to dziecko ten płód zabić

Natomiast jeśli to będzie druga czy

trzecia ciąża i znowu dojdzie do

konfliktu serologicznego czyli wtedy

kiedy mamy rh+ dziecko i RH minus matkę

to może się to skończyć tragicznie

to tyle na dzisiaj Mam nadzieję że

wszystko to co chciałem wam przekazać to

przekazałem w sposób zrozumiały jeśli są

jakieś pytania czy coś przekazałem w

sposób niejasny to Zapraszam do

komentowania na dole zachęcam również do

odwiedzenia naszego Facebooka Instagrama

a także do współpracy ze mną w

przygotowaniach do olimpiady

biologicznej na platformie indeks w

kieszeni przy zapisywaniu się na dany

kurs proszę

poproście że żebyście po prostu ze mną

mieli zajęcia i wtedy

dostaniecie jakieś tam próbne zajęcia

żeby zobaczyć czy się podoba czy nie I

jeśli się spodoba to będziemy

kontynuować przygotowania do olimpiady

biologicznej Ja już może skończę mówić

bo dzisiaj już widzę że 40 minut ponad

mówię Troszkę mi się już zna głos Więc

życzę wam wszystkiego dobrego owocnej

nauki notatek i dużo dobrze poprawnie

zrobionych zadań do następnego