HomeVideos

Iran Biểu Tình Bước Qua Ngày thứ 15 - Lăng của Cha Già Dân Tộc đã Bị Hỏa Thiêu?

Now Playing

Iran Biểu Tình Bước Qua Ngày thứ 15 - Lăng của Cha Già Dân Tộc đã Bị Hỏa Thiêu?

Transcript

513 segments

0:00

Xin chào quý vị. Bữa nay tôi sẽ chia sẻ

0:01

với quý vị tình hình và diễn biến của

0:03

Iran. Nhân dân Iran hiện tại đang có một

0:05

cuộc biểu tình rất lớn để chống lại chế

0:07

độ độc tài thần quyền và biểu tình đã

0:09

lan qua ngày thứ 15. Thì trước mắt để

0:12

phân tích cuộc biểu tình này thì chúng

0:13

ta vẫn phải biết Iran là một quốc gia

0:15

như thế nào. Iran là một quốc gia cộng

0:17

hòa Hội giáo kiểu thần quyền. Họ có bầu

0:20

cử nhưng mà quyền lực tối thường là nằm

0:22

ở Super Leader. Lãnh tụ tối cao đó quý

0:25

vị. Họ cũng có cha dài dân tộc, cũng có

0:27

lãnh tụ vĩ đại, lãnh tụ cách mạng như

0:29

Việt Nam chúng ta. Và họ theo học thuyết

0:31

là giám hộ của giáo sĩ. Học thuyết này

0:34

cho phép lãnh tụ tối cào kiểm soát toàn

0:36

bộ các ruột cục quyền lực và định hướng

0:37

toàn bộ chính sách. Và người cha già

0:40

khai sinh ra chế độ thần quyền của Iran

0:42

bây giờ là ông Ruhola Khomeni. Ông là

0:46

lãnh đạo cách mạng, lãnh tụ tinh thần và

0:48

cha dề dân tộc của nhân dân Iran cuộc

0:50

cách mạng năm 1979.

0:52

Và ông cũng là vị lãnh tụ tối cao đầu

0:54

tiên. Và lãnh tụ tối cao hiện nay là ông

0:57

Ali Kamani. Ông ta bắt đầu cai trị từ

0:59

năm 1989. Iran có một lực lượng vệ binh

1:03

cách mạng gọi là IRGC. Họ không những

1:06

chỉ là lực lượng quân sự mà còn là trụ

1:08

cột cưỡng chế và can dự vào các cái vấn

1:11

đề chính trị kinh tế ở trong nước. Và

1:13

vấn đề trong quốc gia Iran gần như lực

1:15

lượng này là một lực lượng gần như họ

1:16

can thiệp về tất cả các mặt trận. Việt

1:18

Nam chúng ta gọi là công an phiệt thì ở

1:20

Iran người ta gọi là vệ binh cách mạng

1:22

phiệt. Có nghĩa là cái lực lượng này gần

1:24

như họ nắm quyền lực rất là sâu sắc. Ờ

1:27

cuộc biểu tình bắt đầu từ ngày 28 tháng

1:29

12 năm 2025 và cho tới ngày hôm nay đã

1:32

là ngày 11 tháng năm 2026. Tức là ngày

1:36

thứ 14 lan qua ngày thứ 15. Ờ đầu tiên

1:39

nó bắt đầu từ kinh tế khi mà tiền bị mất

1:41

giá, giá cả leo than cái đồng ri nó giảm

1:45

cực kỳ khủng khiếp. Săn bánh mì đồ ăn

1:47

trở thành gánh nặng có nghĩa là người ta

1:49

cảm thấy rằng kinh tế nó bị thiếu đói

1:51

nên người ta xuống đường. Người dân họ

1:53

xuống đường vì họ cảm thấy rằng họ sống

1:55

không nổi. Những cuộc phản ứng đầu tiên

1:57

diễn ra cái khu chợ truyền thống như là

1:59

Baza. Và chỗ này nó rất là quan trọng

2:01

nha quý vị. Bởi vì ở Iran Baza nó không

2:03

chỉ là cái chợ đâu quý vị mà nó là một

2:05

cái trung tâm xã hội là nơi mà người ta

2:07

kết nối dân sinh kinh tế và kể cả tôn

2:09

giáo. Trong lịch sử Iran mỗi lần ba đóng

2:12

cửa là chắc chắn có biến lớn. Và cách

2:15

mạng năm 1979 cũng bắt đầu từ đây mà ra.

2:18

Nên khi ba đóng cửa, chính quyền họ hiểu

2:20

rất rõ đây không còn là cái chuyện tiền

2:23

nông đơn thần nữa quý vị. Bởi vì chắc

2:26

chắn là khi cuộc biểu tình nổ ra nó

2:27

không phải là câu chuyện kinh tế khi

2:29

người ta xuống đường thì bắt đầu người

2:30

ta đã chuyển sang chính trị. Bởi vì chỉ

2:33

sau vài ngày biểu tình lan ra rất nhiều

2:35

thành phố và cho tới ngày hôm nay 31

2:37

tỉnh thành phố đã biểu tình hàng loạt và

2:40

có rất nhiều án mạng đã xảy ra kể cả cho

2:43

dân thường kể cho lực lượng vệ binh và

2:45

rất nhanh khẩu hiệu đã thay đổi ban đầu

2:48

thì họ muốn giảm giá xăng giảm giá cái

2:51

này giảm giá cái kia cứu trợ và cải

2:53

thiện đời sống người dân Iran ban đầu

2:54

chỉ mưu cầu như vậy nhưng mà bây giờ họ

2:57

đã chuyển sang về chống chế độ giáo sĩ

3:00

chống lãnh tụ tối cao và đòi thay thay

3:02

đổi hệ thống chính trị. Đây là một đặc

3:04

điểm rất quen thuộc của các quốc gia

3:06

đoạt tài. Bởi vì khi người dân họ đứng

3:08

dậy, họ chỉ cần một cái cớ thôi quý vị.

3:10

Và đây là một cái điểm mà tôi nghĩ là

3:12

giới hạn của người Iran. Bởi vì năm 2019

3:15

thì họ đã xuống đường nhưng họ bị đàn áp

3:17

đảm máu và nhân dân Iran là thất bại. Ở

3:19

các quốc gia độc tạo, quý vị, người dân

3:21

họ luôn hiểu rằng gốc rễ nó không nằm ở

3:23

vấn đề chính sách mà nằm ở cách cai trị.

3:26

Cho nên họ xuống đoàn biểu tình, đòi

3:27

thay đổi chế độ là cái điều nó hết sức

3:29

bình thường. Ví dụ như vừa rồi chúng ta

3:31

cũng đã thấy ở Nepal, ở Syri trước đó và

3:35

mới đây nhất là là Venezuela thì dân

3:38

cũng đã biểu tình nhưng mà Venezuela

3:39

hiện tại Maruro bị bắt thôi. Nhưng mà

3:41

cái câu chuyện mà để họ dân chủ hóa thì

3:42

còn phải một khoảng thời gian rất dài.

3:44

Thì sau khi mà người dân xuống đường

3:46

biểu tình đó quý vị, chính quyền Iran họ

3:48

đã làm những cái thủ thuật rất cũ kỹ

3:50

thôi. Họ đưa lực lượng v binh xuống

3:52

đường bắn súng vào người dân bắt đầu đã

3:54

khai hỏa rồi quý vị. Và họ bắt người

3:56

hàng loạt. Và quan trọng nhất á là họ

3:58

bây giờ đã cắt internet toàn quốc. Bây

4:00

giờ ở Iran gần như người ta không còn

4:02

internet nữa. Một số anh em mà có thể

4:05

cập nhật được cái ST của Alon M áus thì

4:07

họ vẫn có thể xài được để chia sẻ ra

4:09

nước ngoài. Và đặc biệt là những cái

4:12

giống như những cái hãng tin AP hay là

4:14

gì đó họ còn ở tại Iran thì họ có thể

4:16

cung cấp thông tin theo một cái cách nào

4:18

đó thì tùy tôi cũng không có rõ lắm. Thì

4:20

trong khoảng gần nửa tháng biểu tình thì

4:22

có những hình ảnh được lan truyền rất

4:23

mạnh mẽ trên mạng xã hội. Dù internet

4:25

của Iran đã bị cắt. Có những cái hình

4:27

ảnh mà người dân đồng lạc xuống đường

4:29

mấy chục ngàn người. Có những hình ảnh

4:31

mà người dân họ đối đầu với lực lượng về

4:32

bên cách mạng. Họ sẵn sàng đối đầu với

4:35

súng ống, đối đầu với họa tiễn. Ờ có hai

4:37

hình ảnh rất xúc động, đặc biệt xúc động

4:39

quý vị là một hình ảnh của cô gái ở bên

4:41

bởi vì bên Iran chế độ thần quyền Hồi

4:43

giáo họ rất là phân biệt và họ không cho

4:46

con gái họ bắt con gái phải chụp khăn.

4:49

thì có một cô gái họ đã cởi khăn ra và

4:51

đốt hình lãnh tụ ông Rola Khemani. Không

4:55

những như vậy, có một hình ảnh nữa là

4:57

rất xúc động đối với người dân Iran đó

4:59

là toàn cái lăng mộ của ông Ruhola

5:03

Khemani gần như là một cái nơi bất khả

5:05

xâm phạm, một cái lăng gọi là linh thiên

5:07

của chế độ Hội giáo lãnh tụ là cha già

5:09

dân tộc, là bất khuất của nhân dân Iran

5:12

đó được tuyên truyền bởi chế độ Hội giáo

5:15

đã bị đốt đi. Dĩ nhiên là chưa có một

5:19

cái xác nhận tuyệt đối nào hết nhưng mà

5:21

gần như những nguồn tin xác nhận đó là

5:22

cái lăng của ông Rola Kemani. Ờ và cái

5:26

điều quan trọng mà tôi muốn nhắc ở đây

5:28

tại sao tôi lại đặt cái tiêu đề là nhân

5:30

dân Iran đốt lăng của cha dề dân tộc bởi

5:33

vì cái quan trọng bây giờ nó không phải

5:34

là nó đã xảy ra hay chưa nữa quý vị mà

5:36

vì sao người ta muốn tin rằng điều đó đã

5:39

xảy ra trong mọi chế độ độc tài cha dày

5:42

dân tộc là biểu tượng thiêng liêng quý

5:43

vị là nền tảng chính danh là thứ mà

5:46

người dân sẽ không dám đụng tới người ta

5:48

xây dựng hình ảnh cha dài dân tộc để

5:50

củng cố tính chính danh của chế độ hiện

5:52

tạ và khi mà xã hội đã bắt đầu tưởng

5:55

tượng ra cái việc mà đốt cái biểu tượng

5:57

đó lạn truyền cái hình ảnh đó bàn tán

6:00

công khai về nó thì có nghĩa là nỗi sợ

6:02

của người dân Iran gần như đã sụp đổ. Họ

6:05

không còn sợ chế độ thần quyền, họ không

6:07

còn sợ lãnh tụ, họ không còn sợ cha dài

6:09

dân tộc nữa. Và chế độ nào cũng vậy thưa

6:11

quý vị, nó sẽ sụp đổ từ trong đầu của

6:13

người dân trước khi nó lan ra ngoài

6:15

đường. Xin chia sẻ tới quý vị là Iran

6:17

không phải là một trường hợp cá biệt đâu

6:19

quý vị. Ờ cách Iran người ta cai trị dân

6:22

chúng trong nước của họ. Chúng ta nhìn

6:24

quen thuộc, rất quen thuộc đúng không

6:25

quý vị? Chỉ cần đổi tên, đổi tôn giáo,

6:27

đổi biểu tượng thì mô hình nó không khác

6:29

mấy so với rất nhiều nước thân Nga và

6:31

Trung Quốc. Điểm chung của các chế độ

6:34

này là độc tài và quyền lực tập trung và

6:37

người dân chắc chắn sẽ bị loại ra khỏi

6:38

cuộc chời. Cái điểm giống nhau thứ nhất

6:40

của các quốc gia này là quyền lực đều

6:42

tập trung tuyệt đối. Ở Iran quyền lực

6:44

tập trung vào lãnh tụ tối cao và giới

6:46

giáo sĩ. Ở các nước thân Nga và Trung

6:49

Quốc thì quyền lực tập trung vào Đảng,

6:52

vào Chủ tịch nước, vào Tổng Bí thư, vào

6:55

nhóm lợi ích khép kính. Điểm chung là họ

6:58

không có cơ chế kiểm soát quyền lực thực

7:00

sự, không có cạnh tranh chính trị thực

7:02

chất. Khi quyền lực không bị kiểm soát,

7:04

nó luôn dẫn tới lạm quyền quý vị. Cái

7:07

điểm giống nhau thứ hai là công an và an

7:10

ninh là trụ cuộc cai trị. Ờ ở Iran người

7:13

ta có vệ binh cách mạng. Ở Nga họ có

7:15

FSP, ở Trung Quốc có công an ninh. Họ

7:18

giám sát gần như toàn diện. Bởi vì các

7:21

chế độ này họ không cai trị người dân

7:23

bằng pháp luật mà họ cai trị người dân

7:25

bằng nỗi sợ. Và khi người dân bất mãn đó

7:27

quý vị, phản xạ đầu tiên không phải là

7:30

các chính quyền đó họ sẽ đối thoại với

7:31

người dân mà họ chỉ có đàn áp, đàn áp và

7:35

đàn áp. Chúng ta có thể nhớ những câu

7:37

chuyện của Thiên An Môn hay là rất nhiều

7:38

câu chuyện khác ha. Nhưng càng đàn áp

7:41

càng chứng tỏ chế độ họ không còn tính

7:44

chính danh. Họ không xây dựng một xã hội

7:45

bằng sự đồng thuận mà họ xây dựng xã hội

7:47

bằng phục tùng và im lặng. Cái điểm

7:50

giống nhau thứ ba là các quốc gia độc

7:51

tài này họ luôn sử dụng chữu bài tuyên

7:54

truyền và họ luôn có kẻ thù tưởng tượng.

7:56

Ờ có một điểm rất quan trọng đó quý vị.

7:58

Thì cái chế độ này họ luôn cần kẻ thùa ở

8:00

bên ngoài. Ở Iran thì cái kẻ thù bên

8:02

ngoài của Iran là Mỹ, là Israel là

8:05

phương Tây. Còn ở các cái nước mà thân

8:08

với Nga với Trung thì họ có thích lực

8:10

thù địch, họ có chuyển biến hòa bình, họ

8:12

có phản động tay sai. Còn ở Việt Nam thì

8:14

chúng ta thì có mấy cái này ngoài chợ

8:17

thế lực thủ địch, diễn biến hòa bình

8:18

phản động t sai còn có thêm Cali Bawe

8:20

khác nước nữa quý vị. Cái mục đích của

8:21

kẻ thù tưởng tượng đó quý vị là họ sẽ

8:23

chuyển sự tức giận, sự bất mãn, sự ức

8:25

chế của người dân trong nước ra những

8:27

cái kẻ thù đó bên ngoài biên giới. Ví dụ

8:31

như là thế lực thù địch phản động, Tây

8:34

sai, Caliba khác nước. Nhưng họ không

8:37

muốn người dân nhìn trực tiếp vào sự mục

8:39

rủng từ bên trong từ trong chính chế độ

8:42

quý vị. Vì sao các cái chế độ như vậy

8:44

thường thân với Nga và Trung Quốc? Tôi

8:47

nói đơn giản thế này cho quý vị dễ hình

8:48

dung. Nga và Trung Quốc họ làm việc và

8:52

thiết lập quan hệ ngoại giao không quan

8:53

tâm tới nhân quyền. Họ không bao giờ

8:56

quan tâm tới dân chủ. Họ chỉ quan tâm về

8:59

ổn định để làm ăn, về lợi ích và giữ

9:01

vững quyền luực. Cho nên các chế độ độc

9:03

tài rất dễ bắt tay với Nga và Trung

9:06

Quốc. Bởi vì các quốc gia này họ không

9:07

có soi xét về những cái giới hạn về nhân

9:09

quyền hay gì cả và họ không bị hỏi những

9:12

câu hỏi rất khó trả lời về vấn đề nhân

9:15

quyền dân chủ hay là quyền con người gì

9:18

hết. Và các quốc gia độc tài như vậy và

9:20

Nga và Trung Quốc nó hình thành một cái

9:22

trục ác. Và những cái quan hệ của họ tôi

9:24

gọi là quan hệ đồng loại chính trị chứ

9:27

họ không phải là đồng minh. Bởi vì đồng

9:29

minh nó phải có giá trị tương xứng. Cái

9:31

này không phải. Cái này là đồng loại

9:33

chính trị mình thôi quý vị. Và các quốc

9:35

gia như vậy kinh tế có phát triển không?

9:38

Tôi khẳng định là có. Tôi không phủ nhận

9:40

điều này. Có phát triển nha quý vị.

9:42

Nhưng phát triển cho ai thì không ai nói

9:44

hết. Có một ngộ nhận rất lớn là độc tài

9:47

vẫn phát triển được. Cứ nói Trung Quốc

9:48

độc tài nhưng mà nó là kinh tế đếng thứ

9:50

hai thế giới đó thưa quý vị. Nhưng đó là

9:52

luận điểm của mấy anh em người đỏ thôi.

9:54

Nhưng với những người như chúng ta,

9:55

chúng ta cần phải nhìn nhận một điều rất

9:57

rõ ràng là các quốc gia đó phát triển

9:59

cho giới cầm quyền, phát triển cho nhóm

10:02

thân hữu sân sâu, phát triển cho tư bản

10:05

đỏ, phát triển cho nhóm lợi ích của họ

10:08

chứ không hề phát triển cho người dân.

10:10

Bởi vì người dân thứ nhất là phải chịu

10:12

lạm phát, thứ hai là phải chịu bất công,

10:14

chịu bốc lột. Và Iran hôm nay là một ví

10:17

dụ rất điển hình. Tài nguyên của Iran

10:20

rất nhiều nha quý vị. Họ có giàu mỏ, họ

10:22

sở hữu rất nhiều thứ nhưng người dân vẫn

10:24

rất nghèo. Bởi vì quyền lực của Iran

10:27

không phục vụ cho xã hội. Và vì sao nhân

10:29

loại bây giờ càng ngày càng ghét cái

10:31

trục ác này. Người ta ghét cái mô hình

10:33

độc tài như vậy. Bởi vì những cái mô

10:35

hình như thế này nó gây ra bất ổn lâu

10:37

dài. Họ tạo ra những làng sóng tị nạn

10:39

chính trị, tị nạn công việc. Ví dụ như

10:42

là người Việt của chúng ta giờ xuất khẩu

10:44

lao động là chúng ta qua chỉ muốn định

10:46

cư ở lại thôi chứ chúng ta không có muốn

10:48

đi về làm bất hợp pháp cũng được. Chúng

10:51

ta họ xuất khẩu những cái xung đột. Ví

10:53

dụ như quý vị thấy người Nhật bây giờ

10:55

người ta đến nỗi mà người ta sợ người

10:56

Việt mình tới như thế nào và pháp vỡ

10:59

được từ quốc tế. Đó là những cái hệ quả

11:01

của các chế độ độc tài. Những chế độ độc

11:03

tài họ không tạo ra hòa bình mà họ chỉ

11:05

đóng băng xung đột và để một ngày nào đó

11:08

sự buồn nổ nó sẽ lớn mạnh dần dần và lây

11:11

lan. Nó gây ra sự bất ổn rất lớn cho thế

11:13

giới. Và Iran đang cho cả thế giới thấy

11:16

điều đó. Trước đây thì có chúng ta có

11:18

Syrii, Nepal, Venezuela. Đây là những

11:20

cái nước gần nhất trong 2 năm thì bốn

11:22

chế độ này đang có vấn đề và tất cả đều

11:25

là đồng minh thân cận của Trung Quốc và

11:28

Nga. Quý vị xác định như vậy. Vậy nói

11:30

tới những quốc gia như vậy tại sao chúng

11:32

ta không nói tới Việt Nam? Tôi xin liên

11:34

hệ một chút xíu thôi ha. Ờ mình không

11:36

dám phân tích xong, mình chỉ nói ngắn

11:37

gọn thôi. Việt Nam chúng ta không phải

11:39

là thần quyền như Iran nhưng mà chúng ta

11:41

là một quốc gia đảng trị. Đồng đồng ý

11:43

ha. Chúng ta là một quốc gia đảng trị.

11:45

Việt Nam chúng ta cũng không bị cấm vận

11:47

bởi các quốc gia phương tây nhưng mà

11:49

chúng ta có những cái bất công trong rất

11:52

nhiều tầng lớp của xã hội. Những cái dân

11:54

oan, những cái oan khiêng này khi chúng

11:56

ta có rất nhiều. Việt Nam của chúng ta

11:59

đang kiểm soát rất tốt và họ chia để trị

12:02

rất tốt nhưng logic cai trị của Việt Nam

12:04

và Iran hoàn toàn giống nhau. Và logic

12:07

đó là sử dụng sợ hãi, quyền lực, bạo lực

12:11

để cai trị người dân, để cho người dân

12:13

im lặng. Ờ tôi xin chia sẻ quý vị như

12:15

thế này. Các cái chế độc tài mà Thân Nga

12:17

và Trung Quốc á không phải ngẫu nhiên mà

12:19

họ độc tài bởi vì họ gần như rập khuôn

12:21

về cách cai trị người dân. Họ sử dụng

12:24

bạo lực, họ sử dụng sợ hãi và phục tụng

12:26

làm cái xương sống để duy trì chế độ. Họ

12:30

giống nhau bởi vì họ rất sợ người dân

12:33

phản kháng cho nên họ buộc họ phải sử

12:35

dụng những cái chiêu trò như vậy thôi.

12:36

Tuyên truyền bạo lực. Họ bị thế giới cát

12:38

bỏ bởi vì họ tạo ra rất nhiều bất ổn.

12:41

Tôi cũng muốn nói thêm một chút xíu để

12:42

cho quý vị dễ hình dung ờ cái trục ác mà

12:45

nãy tôi nói nãy giờ đó quý vị. Tại sao

12:49

họ đang rơi rụng dần dần? Thì chúng ta

12:51

thấy trong vòng 2 năm đã là bốn nước

12:53

rồi. Sắp tới có thể là Cuba, sắp tới có

12:55

thể thêm nữa là ờ Iran. Tôi nghĩ là Iran

12:58

chắc cũng không trụ lâu đâu quý vị. Và

13:00

vì sao Hoa Kỳ và Châu Âu họ đã hết nhúng

13:02

nhường với các quốc gia này? Cái trục ác

13:05

này nè quý vị nó không còn nằm ở chu kỳ

13:06

đi lên và thịnh hành như cách đây khoảng

13:08

chục năm nữa quý vị. nó đang bước vào

13:11

chu kỳ suy thoái đồng loạt. Iran nó

13:14

không phải là trường hợp đơn lẻ. Nga

13:15

cũng không phải là ngoại lệ. Nga vẫn

13:17

đang lúng lầy với những cái câu chuyện

13:19

của Ukraine. Và rất nhiều chế độ họ luôn

13:22

nói về ổn định, nói về ư việt nhưng thực

13:24

chất là nó đang mục ruộng từ bên trong.

13:26

Điểm chung của những cái giai đoạn này

13:28

đó là kinh tế trì trệ, xã hội bất mãn và

13:32

gần như là chi phí đàn áp ngày càng tăng

13:33

cao. Chi phí đàn áp có nghĩa là họ phải

13:35

đầu tư cho những cái công an trị, cho an

13:39

ninh, cho những cái ví dụ như vừa rồi

13:41

dân quân tự vệ mà họ sẽ phải đi vô biên

13:44

chế. Đó quý vị tôi ví dụ trực quan để

13:46

cho quý vị thấy rằng những cái trục ác

13:48

họ đang rơi rụng dần dần ra ha. Hiện tại

13:51

Nga thì chiến tranh đang kéo rất dài.

13:53

Tới bây giờ đã là năm thứ tư tại

13:55

Ukraine. Họ đang bị cô lập, họ đang bị

13:58

trừng phạt toàn diện và nền kinh tế họ

14:00

sống nhờ vá phiếu và tuyên truyền. Ở

14:02

Iran dù nha nước Nga hiện tại vẫn được

14:04

coi là anh cả của trục ác. Iran tài

14:07

nguyên rất nhiều nhân dân rất nghèo biểu

14:09

tình lặp đi lặp lại từ 2019 bây giờ 20

14:13

26 thì tôi nghĩ là chắc tôi nghĩ là họ

14:16

sẽ không tồn tại được lâu. Syri thì tồn

14:18

tại nhờ Nga và Iran. Họ đã sụp đổ từ

14:20

cuối năm 2024. Nhà ASE đã sụp đổ rồi đó

14:24

quý vị. Venezuela thì ông Maruro vừa bị

14:26

bắt. Trước đó phải cách đây vài tháng

14:29

thì Nepal chế độ cộng sản của Nepal cũng

14:31

đã sụp đổ. Dĩ nhiên họ sẽ không sụp đổ

14:34

cùng một lúc đâu quý vị. Bởi vì các cái

14:36

quốc gia văn minh họ biết cách để phải

14:38

làm gì. Họ phải vào vay họ tạo sư cô lập

14:41

từ chính bên trong. Nhưng mà nói chung

14:43

là họ đang ở một quỹ đạo đi xuống. Tại

14:45

sao các quốc gia này nó rơi rụng như

14:46

vậy? Chúng ta cần phải nhìn vào động

14:48

thái của Hoa Kỳ và các quốc gia Châu Âu.

14:51

Hoa Kỳ bây giờ đã qua thời kỳ nhúng

14:52

nhường luôn quý vị. Đặc biệt là cái thời

14:55

của ông tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump

14:57

của đảng Cộng Hòa. Tôi phải chia sẻ rõ

15:00

ràng cái chỗ này chứ để công quý vị hiểu

15:02

lầm. Bởi vì trước đây Hoa Kỳ đã từng

15:04

nhúng nhường rồi quý vị. Hoa Kỳ đã từng

15:06

thương lượng rồi và từng hy vọng cái chế

15:09

độ này họ có thể tự cải cách. Nhưng mà

15:12

giai đoạn đó nó đã qua. Hiện nay Hoa Kỳ

15:14

nhìn các chế độ độc tài theo một cái

15:16

cách rất là khác. Họ không còn coi đây

15:19

là những cái đối tác khó chịu nữa mà họ

15:21

coi trực diện luôn đây là những nguồn

15:24

gây bất ổn lâu dài. Giống như ông Donald

15:28

Trump ổng cũng phát biểu rất là rõ ràng

15:30

Cuba là một chế độ thảm hại. Quý vị hay

15:33

xác định như vậy. Với Iran Hoa Kỳ họ

15:35

không cần đàm phán đơn thuần nữa. Họ đã

15:37

chuyển sang răng đe cô lập và cảnh báo

15:39

công khai rồi quý vị. Họ lên tiếng trực

15:41

diện và việc đàn áp người dân luôn. Hoa

15:43

Kỵ quý vị họ không có giải phóng những

15:45

cái chế độc tài như vậy thay cho người

15:46

dân. Thay vì như vậy thì họ sẽ là một

15:48

cái bàn đạp để người dân có thể dựa vào

15:51

để có thể tin tưởng hơn, kỳ vọng hơn

15:54

trong cái câu chuyện cách mạng của mỗi

15:55

quốc gia và đất nước của mình. Châu Âu

15:58

thì sao? Châu Âu ngày xưa họ rất là mềm

16:01

mỏng đó quý vị nhưng bây giờ họ thực

16:02

dụng rồi. Ờ châu Âu trước đây họ rất là

16:06

hay thiết lập những cuộc đối thoại với

16:08

các quốc gia độc tài như thế này. Họ

16:10

nhân nhuận vì nhiều cái lợi ích kinh tế

16:13

nhưng mà kể từ sau khi mà họ phát hiện

16:16

rằng là có những cái làng sóng tị nạn từ

16:19

cái cái quốc gia độc tài này, cái câu

16:21

chuyện chiến tranh của Ukraine ờ châu Âu

16:24

bị khủ hoảng năng lượng thì họ hiểu ra

16:26

một điều là nếu như mà cứ nhường nhịn

16:29

mấy cái quốc gia đào tài thì không thể

16:31

nào tạo ra sự ổn định mà chỉ là kìm hãm

16:34

là cơn khủng hoảng mà thôi. Cho nên họ

16:37

sẽ trừng phạt nhân quyền, họ cô lập

16:38

ngoại giao và họ hạn chế hợp tác chiến

16:40

lược. Châu Âu bây giờ họ không còn cái

16:42

suy nghĩ là ok mình cứ làm ăn với bọn

16:44

độc tài đi, nó làm việc với mình thì nó

16:45

sẽ chơi theo cái luật của mình. Không,

16:47

bọn độc tài nó không như vậy quý vị.

16:48

Đồng tài nó không nghe lời theo kiểu đó.

16:50

Cho nên bây giờ châu Âu họ cũng khôn ra

16:52

rồi. Quý vị phải hình dung như thế này.

16:53

Phương Tây thực ra không phải họ muốn

16:55

triệt tiêu gì mấy chế độ độc tài hết.

16:57

Nhưng mà đây là một cái xu hướng cơ bản

16:58

của nhân loại quý vị. Quý vị đang nhìn

17:00

những cái quốc gia văn minh hàng đầu

17:01

hiện nay, kể cả ở châu Á luôn. những cái

17:04

đồng minh thân cận của phương Tây với

17:06

những cái quốc gia văn minh ví dụ như

17:08

Hàn Quốc, Nhật Bản, Đài Loan thì quý vị

17:10

cũng thấy họ như thế nào. Phương Tây họ

17:12

buộc phải làm như vậy quý vị bởi vì vì

17:13

lợi ích sống còn bởi vì họ nhìn rằng các

17:15

quốc gia độc tài nếu để cho họ tồn tại

17:18

thì họ sẽ tạo ra những cái chiến tranh,

17:20

họ tạo ra những cái làng sóng tị nạn, họ

17:22

tạo ra những cuộc khủng bố và họ phá vỡ

17:25

chuỗi muốn tần cầu. Và phương Tây đã trả

17:27

giá đủ nhiều cho những quốc gia như vậy

17:30

rồi nên họ không muốn trả giá thêm nữa.

17:32

Và Iran hôm nay là một bài học mà phương

17:34

Tây Mỹ và Châu Âu không bao giờ muốn lặp

17:37

lại ở nơi khác. Và số hữu tức yếu của

17:40

nhân loại là dân chủ hóa. Tôi đã nói đi

17:42

nó lạ rất nhiều lần rồi. Trủ độc tài

17:45

không sụp đổ vì phương tay họ đánh đâu

17:46

quý vị. mà bởi vì họ không còn nuôi nổi

17:49

chính dân của họ mà thôi và người dân

17:50

của họ khi không chịu nổi chắc chắn nó

17:52

sẽ buồn dậy. Tất cả các cuộc cách mạng

17:55

gần đây nhất của các quốc gia ví dụ như

17:56

từ Nepan

17:58

ờ quý vị thấy rất r Iran hiện tại bây

18:01

giờ không có quốc gia nào đem quân vô

18:03

đánh giùm cho người dân hết không có tự

18:05

người dân họ đứng dậy cho nên quý vị

18:07

thấy rất là rõ ràng là bởi vì những cơ

18:09

chế như vậy họ không thể nào dung dưỡng

18:11

nổi người dân họ cai trị dẫn đến nghèo

18:14

đói lạc hậu người dân Triều Tiên bây giờ

18:16

họ sống khác gì tôi nói với quý vị khác

18:18

gì thờ nguyên thủy đâu rất là tệ hại quý

18:20

vị khác gì thờ phóng kiến đâu phương tê

18:22

bây giờ họ đâu có cần làm gì nhiều đâu.

18:23

Bây giờ họ sẽ không có cứu trợ cho các

18:25

quốc gia độc tài. Họ sẽ làm ngơ cho

18:28

những cái vấn nạn ở bên trong. Họ sẽ hỗ

18:30

trợ cho người dân bằng những cái tổ chức

18:32

nhân quyền, những cái NGO và chắc chắn

18:34

họ sẽ áp đặt những cái lệnh trừng phạt

18:36

lên các quốc gia độc tài nếu họ đàn áp

18:38

người dân của chính nó. Và nếu như quốc

18:40

gia độc tài họ không còn chỗ dựa bên

18:42

ngoài thì mâu thuẫn bên trong nó sẽ tự

18:44

nổ ra. Iran hoặc là các quốc gia khác

18:48

đều như vậy. Và hiện tại bây giờ Iran

18:50

đang nằm ở giới hạn như vậy, đang nằm ở

18:52

thời điểm như thế này. Tôi chỉ qua lại

18:53

Việt Nam chỉ đã hỏi một chút xíu thôi. Ờ

18:56

nếu mà chúng ta vẫn cứ dựa vào những cái

18:58

mô hình cai trị dựa trên sự sợ hãi của

19:01

người dân thì nó sẽ đi được bao nhiêu

19:03

lâu? Iran họ cho thấy không có chế độ

19:05

nào đủ mạnh để chống lại với xu hướng

19:08

dân chủ hóa của toàn cầu. Vậy thì Việt

19:11

Nam lấy gì để đủ tự tin? Khi bánh xe dân

19:14

chủ hóa đã lăn rồi thì tất cả các quốc

19:17

gia độc tài sụp đổ nó chỉ còn lại là

19:20

thời gian. Cảm ơn quý vị rất nhiều.

19:23

Người Việt. Thương người

Interactive Summary

Ask follow-up questions or revisit key timestamps.

Video này phân tích tình hình Iran, nơi người dân đang có cuộc biểu tình lớn chống lại chế độ thần quyền. Iran là một nước cộng hòa Hồi giáo thần quyền, nơi quyền lực tối cao nằm ở Lãnh tụ tối cao và được hỗ trợ bởi lực lượng Vệ binh Cách mạng (IRGC). Cuộc biểu tình bắt đầu từ vấn đề kinh tế (tiền mất giá, giá cả leo thang) nhưng nhanh chóng chuyển sang yêu cầu chính trị, chống lại chế độ giáo sĩ và đòi thay đổi hệ thống chính trị. Người biểu tình đã thể hiện sự dũng cảm khi đối đầu với lực lượng an ninh, và có những hành động mang tính biểu tượng như đốt khăn, đốt lăng mộ lãnh tụ. Video cũng so sánh mô hình cai trị của Iran với các quốc gia độc tài khác như Nga, Trung Quốc, nhấn mạnh điểm chung là quyền lực tập trung, đàn áp người dân bằng nỗi sợ, và sử dụng tuyên truyền để tạo kẻ thù tưởng tượng. Các chế độ này thường liên kết với Nga và Trung Quốc vì họ không quan tâm đến nhân quyền hay dân chủ. Video cho rằng các chế độ độc tài đang suy thoái và sẽ sụp đổ vì kinh tế trì trệ, xã hội bất mãn, và chi phí đàn áp ngày càng tăng. Hoa Kỳ và Châu Âu đã thay đổi cách tiếp cận, từ nhượng bộ sang cô lập và trừng phạt các chế độ này. Cuối cùng, video liên hệ với Việt Nam, cho rằng dù khác biệt về hình thức, logic cai trị dựa trên sợ hãi và bạo lực là tương đồng, và xu hướng dân chủ hóa toàn cầu sẽ khiến các chế độ độc tài sớm muộn sụp đổ.

Suggested questions

10 ready-made prompts