HomeVideos

Koewolucja

Now Playing

Koewolucja

Transcript

571 segments

0:06

Cześć, z tej strony Michał z kanału

0:08

Magobiologia. Witam was bardzo

0:09

serdecznie w następnym odcinku z

0:11

ewolucji. W tym odcinku porozmawiamy

0:14

troszeczkę o zjawisku koewolucji, ale

0:17

najpierw tak jak zwykle zachęcam do

0:19

zapoznania się z ofertą kursową. Yyy, do

0:22

matury zostało coraz mniej czasu,

0:24

dlatego zachęcam do zaopatrzenia się w

0:26

kurs maturalny last minute, yyy, który

0:29

yyy, do którego link znajdziecie w

0:31

opisie. Y, rozwiązywanie zadań m tylko

0:34

to, co jest ci potrzebne na maturę. A

0:37

teraz przechodzimy już do tematu

0:39

odcinka, czyli o czym rozmawialiśmy

0:42

poprzednio. Płeć i dobór płciowy. O tych

0:46

kwestiach rozmawialiśmy na poprzednim

0:48

odcinku. No i mówiliśmy na przykład o

0:50

takim skrajnym przypadku dymorfizmu

0:52

płciowego u ryb dżabnicowych. Tutaj

0:56

widzimy samce dwa przyssane do dużej

1:00

samicy. Tak naprawdę te samce są tylko i

1:03

wyłącznie takimi workami na plemniki. No

1:07

i mówiliśmy na tych odcinkach

1:10

poprzednich o różnych rodzajach doboru.

1:13

Poprzednio właśnie o doborze płciowym.

1:14

Mówiliśmy o różnych przypadkach, kiedy

1:16

to samce rywalizują o samice i

1:19

odwrotnie, kiedy to samice rywalizują o

1:21

samce. Zachęcam do zapoznania do

1:24

zapoznania się z poprzednim odcinkiem,

1:26

jeśli jeszcze tego nie yyy uczyniłeś.

1:29

Yyy, no a właśnie dzisiaj koewolucja

1:32

yyy, która wynika z tego, że mamy silne

1:35

zależności między organizmami, a skoro

1:37

mamy silne zależności ekologiczne, no to

1:40

również mamy wspólną ewolucję.

1:43

Czyli co to jest koewolucja? Koewolucja

1:46

to wspólna ewolucja. Gatunki powiązane z

1:49

silnymi zależnościami ewoluują wspólnie.

1:52

i ta siła więzi, to znaczy jak mocna

1:54

jest ta więź, no to oczywiście będzie

1:56

wpływać na to, jak te dwa gatunki będą

1:58

razem ewoluować. Tutaj przedstawiłem

2:01

akurat przykład protokooperacji, czyli

2:04

takiej takiego rodzaju mutualizmu, kiedy

2:08

dwa gatunki nie muszą ze sobą

2:10

współwystępować

2:12

czy wchodzić w żadne interakcje, żeby

2:14

przeżyć. yyy nie jest to obligatoryjne.

2:17

Yyy, no i tutaj mamy bąkojady, czyli

2:20

takie ptaki oraz bawoła. No bawuł ma

2:23

dość grubą tą sierść, dlatego musi

2:26

mierzyć się z wieloma ektopasożytami,

2:28

które w jego skórze gdzieś tam yyy się y

2:31

no chociażby wysają krew, no ale tam po

2:34

prostu mu eksplorują tą sierść. Nie jest

2:37

to zbyt przyjemne. No i mamy bąkojady,

2:40

dla których te pasożyty zewnętrzne, na

2:43

przykład kleszcze, stanowią pokarm, więc

2:46

bąkojad ma pokarm. Bawuł nie musi się

2:49

mierzyć z kleszczami samodzielnie. Więc

2:51

mamy tu przykład przykład

2:53

protokooperacji i o takich zależnościach

2:55

będziemy dzisiaj mówić. Y, w bardzo

3:00

często w przyrodzie mamy do czynienia z

3:02

zależnościami eksploatacyjnymi, czyli

3:04

jeden gatunek eksploatuje drugi.

3:06

Niekoniecznie musi być to zależność

3:08

antagonistyczna, to znaczy nie nie musi

3:10

to być drapieżnictwo czy pasożytnictwo,

3:12

żebyśmy mieli do czynienia z

3:13

eksploatacją. Zauważmy, że mamy do

3:16

czynienia z eksploatacją w przypadku

3:18

zapylaczów oraz w przypadku roślin.

3:21

Zwykła pszczoła, która zapyla

3:24

roślinę, tak naprawdę nie robi tego

3:26

altruistycznie. No tylko właśnie zbiera

3:29

stamtąd chociażby nektar. No i gatunek

3:33

eksploatowany musi mieć nieznaczną

3:35

przewagę ewolucyjną i to za chwilę

3:37

będziemy musieli omówić na kilku

3:39

przykładach. To znaczy oczywistym faktem

3:42

jest, że ten gatunek, który eksploatuje,

3:45

czyli na przykład pasożyt, no nie może

3:47

być na tyle dobry, że wybije całą

3:49

populację swojego gospodarza. No bo

3:51

gdyby tak było, no to pasożyt nie miałby

3:54

na czym pasożytować. Więc dzisiaj

3:56

będziemy mówić o tej takiej oscylacji i

3:59

o tym, że gatunek eksploatowany musi

4:01

mieć jakąś przewagę ewolucyjną, musi

4:04

znosić w jakiś sposób obecność tego

4:07

pasożyta. Pasożyt nie nie zabija

4:09

zazwyczaj swoich

4:12

swoich gospodarzy.

4:16

No i teraz przejdźmy do rodzajów

4:17

koewolucji. Mamy trzy rodzaje

4:19

koewolucji. Wyraźną rozproszoną oraz

4:21

ucieczkę i radiację. Taki najprostszy

4:23

przykład to koewolucja wyraźna, czyli

4:26

dwa gatunki ewaluują wspólnie, a gatunek

4:29

zależny zawsze jest w tyle. Gatunek

4:31

zależny, czyli gospodarz bądź,

4:33

przepraszam, pasożyt lub drapieżnik.

4:36

Zauważmy, że tutaj mamy jakąś wartość

4:39

cechy. Tu mamy czas i ta wartość cechy u

4:42

gospodarza się zmienia i po jakimś

4:46

czasie populacja pasożyta bądź

4:49

drapieżnika dostosowuje się do tego,

4:51

tak? Czyli te zmiany yyy jakby następują

4:55

na początku u gospodarza yyy bądź

4:57

ofiary, czyli na początku gospodarz

5:00

ucieka pasożytowi, ale pasożyt po jakimś

5:03

czasie go dogania, więc zawsze ten

5:05

gatunek zależny będzie w tyle będzie się

5:07

dostosowywał. No bo gdyby gdyby to było

5:09

tak, że ten pasożyt jest do przodu, to

5:12

pasożyt jest do przodu, wybija całą

5:14

populację ofiary czy gospodarza

5:17

i nie ma z tego żadnej korzyści, no bo

5:20

już następne populacje pasożyta nie mają

5:22

na czym pasożytować.

5:25

Idealnym przykładem, takim mniej

5:27

brutalnym koewolucji wyraźnej jest

5:30

przykład

5:32

z storczyka Angraecum Seski Pedale i

5:35

Ksantopan Predikta.

5:38

Więc mamy takiego storczyka, który ma

5:40

bardzo długą tą szyjkę, która prowadzi

5:44

do nektaru.

5:46

Zaś mamy również ćmek Santopan Predicta,

5:48

która ma bardzo długą zsawkę, jak

5:52

widzicie. I to ten przykład koewolucji

5:55

pokazuje nam taki wyścig zbrojeń, że tak

5:57

powiem.

5:59

Ten Storczyk coraz bardziej wydłużał

6:02

swój

6:04

swoją swoją szyjkę. yyy a ten yyy ta ćma

6:09

ksantopan coraz bardziej wydłużała yyy

6:12

swoją yyy zsawkę, żeby yyy dotrzeć do

6:16

nektaru. Zauważcie, że to jest tak

6:18

naprawdę y korzystne dla obu z tych yyy

6:20

gatunków, no bo tutaj może dostać się do

6:22

takiej długiej, dłuższej szyjki więcej

6:24

pyłku, a poza tym yyy taka długa szyjka

6:29

może też spowodować, że na jej długości

6:33

będzie więcej nektaru dla tych ciem.

6:36

Więc mamy przykład takiej idealnej

6:38

koewolucji wyraźnej. No i w tym

6:40

przypadku no to storczyk zwiększał

6:43

tą swoją długość szyjki. Y, i tutaj też

6:47

ciekawa jest ta nazwa, y,

6:50

gatunkowa, predikta w przypadku tej ćmy.

6:53

Otóż na początku odkryto tego storczyka

6:57

i to chyba było w czasach Darwina z tego

7:00

co pamiętam i stwierdzono, że on ma

7:03

bardzo długą szyjkę,

7:05

więc coś musiało być, co go zapyla z

7:09

taką bardzo długą

7:11

ssawką. No i okazało się później, że

7:15

jeden z naukowców przewidział właśnie

7:17

istnienie takiej ćmy na Madagaskarze i

7:20

stąd, że właśnie przewidział istnienie

7:24

takiej ćmy, a nie zaobserwował jej nigdy

7:26

za za swo chyba jeszcze jak żył, to

7:29

jeszcze ją zaobserwowano, no ale tak czy

7:31

siak przewidział istnienie takiej ćmy i

7:33

stąd predikta, no bo przewidział tak,

7:36

predikt po angielsku y przewidywać.

7:41

Kolejny rodzaj koewolucji to jest

7:42

koewolucja rozproszona, czyli gatunek

7:45

ofiary ewoluuje w odpowiedzi na presję

7:47

kilku drapieżców bądź pasożytów. Czyli

7:50

już gospodarz nie ma takiej prostej

7:53

sytuacji. On musi teraz reagować i

7:56

dostosowywać się do wielu pasożytów,

8:00

wielu drapieżników jednocześnie. No i tu

8:02

widzimy, że ta koewolucja już nie jest

8:05

taka prosta. To znaczy mamy pewną

8:08

wartość cechy u gospodarza. która się

8:10

zmienia ten y pasożyt no on w pewien

8:15

sposób zareagował zbliżając się do tej

8:17

cechy y czy dostosowując się do tej

8:19

cechy gospodarza. No a ten inny pasożyt

8:22

no troszeczkę tutaj odpowiedział, ale

8:24

dopiero później y ta odpowiedź

8:27

nastąpiła. Te zależności już nie są

8:29

takie proste. I też znowu nie musi to

8:32

być gospodarz pasożyt. Może to być mniej

8:35

brutalna

8:37

zależność. Tutaj akurat jest relacja

8:39

między sosną giętką, sosnowiórką

8:42

czerwoną i orzechówką popielatą.

8:45

No i tutaj jest taki przykład, gdzie te

8:50

wiewiórki, one najczęściej zjadają

8:52

nasiona tejże sosny giętkiej,

8:55

uniemożliwiając jej zupełnie

8:59

rozsiewanie się. Zaś z te orzechówki

9:03

popielate, one roznoszą te nasiona tej

9:07

sosny. No bo zakopują je pod ziemią. I

9:10

teraz mamy taką sytuację, że sosna

9:13

giętka, kiedy nie ma wiewiórek, ma

9:16

bardzo takie cienkie te łóki nasienne,

9:19

ta szyszka jest mniejsza, łatwiejszy

9:21

jest dostęp do tych nasion. Y, zaś w

9:23

przypadku

9:25

kiedy te sosnowiórki występują, te

9:28

szyszki są znacznie bardziej twarde,

9:32

yyy, trudniejsze do zgryzienia,

9:34

trudniejszy jest też dostęp do tych

9:36

nasion, żeby te sosnowiórki ich po

9:39

prostu nie zjadały. I tu widzimy też

9:41

taki przykład wykresu, gdzie mamy

9:44

umiejscowienie yyy tych dwóch rodzajów

9:47

szyszek na tak naprawdę mapie USA.

9:51

Widzimy tutaj taki klaster czerwony,

9:55

gdzie mamy takie takie szyszki właśnie,

9:58

czyli węższe, lżejsze, łatwiejszy dostęp

10:02

do nasion i to jest w obszarze te

10:04

szyszki występują w obszarze, gdzie

10:06

występuje tylko i wyłącznie ten

10:09

nadkrcker, ten ta orzechówka popielata.

10:12

Yyy, natomiast w tym przypadku, gdzie

10:14

mamy siera, Nevada, góry skaliste, czyli

10:18

w miejscu, gdzie występują zarówno

10:20

wiewiórka, czyli ta sosnowiórka,

10:23

przepraszam, i orzechówka popielata,

10:25

mamy te grube szyszki. Ten nadkraker, on

10:28

sobie z nimi poradzi i schowa te nasiona

10:31

w w glebie, czyli nadal będzie

10:33

przyczyniał się do rozprzestrzeniania

10:35

się sosny giętkiej. Natomiast ta

10:37

wiewiórka już nie, ta wiewiórka już

10:40

będzie miała dużą trudność, żeby zjadać

10:41

nasiona i w ten sposób sosna giętka

10:45

będzie mogła więcej nasion zachować dla

10:47

orzechówki popielatej i dajmy,

10:51

znaczy miejmy nadzieję, że po prostu się

10:53

będzie rozprzestrzeniać w ten sposób.

10:56

I ostatni rodzaj koewolucji, ucieczka i

10:58

radiacja.

11:00

To jest dość ciekawy przypadek, taki

11:02

dość pesymistyczny dla gospodarza bądź

11:05

ofiary. Zauważcie tutaj mieliśmy na

11:07

początku taki przykład, że mamy

11:11

gospodarza, mamy pasożyta i ten pasożyt

11:15

i eksploatuje ten gatunek. W pewnym

11:18

momencie zachodzi taka zmiana

11:20

genetyczna, taka ewolucja, że gospodarz

11:23

ucieka od tego pasożyta. No ale niestety

11:27

zmiana tego tej tej cechy, wartości tej

11:30

cechy spowodowała, że co prawda uciekł

11:33

od tego pasożyta, ale wskoczył

11:36

wpadł w sidła innego pasożyta.

11:40

Więc tutaj mamy taki przykład, gdzie y

11:44

ofiara, gospodarz, one po prostu sobie

11:46

skaczą od jednego pasożyta do drugiego,

11:48

uciekają, ale od razu wpadają w sidła

11:50

innego pasożyta.

11:54

I teraz pokażę wam kilka przykładów

11:57

koewolucji.

11:58

Tutaj w tym przypadku mamy relację

12:00

obligatoryjną, czyli te dwa gatunki nie

12:02

potrafią ze sobą, znaczy potrafią

12:05

właśnie muszą ze sobą żyć, bo nie

12:07

potrafią inaczej. Mamy bakterie

12:10

buchnera, które są endosymbiami mszyc.

12:12

To znaczy one po prostu żyją w

12:15

organizmach tych mszyc.

12:18

dlatego że ta relacja jest ciekawa, bo

12:20

mszyce przede wszystkim żywią się sokiem

12:22

floemowym, który jest bogaty, co prawda

12:25

węglowodany, ale ma bardzo mało białka i

12:28

te bakterie dostarczają tym mszycom

12:30

bardzo dużo właśnie aminokwasów,

12:34

ale przez to, że one żyją w

12:38

w organizmach mszyc, to w każdym takim

12:42

przy każdym podziale ewolucyjnym na

12:45

drzewie filogenetycznym mszyc zachodził

12:48

również podział na drzewie

12:49

filogenetycznym bakterii. Zauważcie na

12:52

przykład tutaj mieliśmy rozdział u

12:54

mszyc, no to mamy analogiczny rozdział u

12:57

bakterii. Jest to tak silna relacja

13:00

obligatoryjna, że tak naprawdę te

13:03

gatunki koewoluują w w taki sposób, że

13:06

możemy tę koewolucję widzieć na drzewach

13:09

filogenetycznych, które są praktycznie

13:11

identyczne, jeśli chodzi o te bakterie i

13:14

o mszyce.

13:17

Inny przykład koewolucji, ale to

13:20

bardziej przykład adaptacji pasożyta, to

13:23

jest genialny przykład motylicy, która

13:28

dla której żywicielem pośrednim jest

13:30

ślimak. M w tymże ślimaku ta larwy tej

13:34

motylicy przechodzą do y czółków tego

13:38

ślimaka i tam przekształcają się w takie

13:41

formy y które są przede wszystkim

13:44

jaskrawe, które bardzo mocno pulsują,

13:47

które wykonują różne ruchy

13:50

tak żeby trafić do żywiciela

13:52

ostatecznego, czyli do ptaka, który

13:55

widząc takie ruszające się kształty

13:58

jaskrawe, pulsujące, no myśli, że to są

14:01

po prostu gąsienice, więc zjada takiego

14:04

ślimaka i w ten sposób pasożyt dostaje

14:07

się do

14:09

organizmu ptaka i tam może się już

14:12

rozmnażać płciowo. Genialny genialny

14:15

przykład. Możecie sobie poczytać czy

14:16

pooglądać filmy na na YouTube, gdzie ten

14:21

pasożyt właśnie, znaczy jest widoczny

14:22

ten ruch, ten taniec tego, tych larw

14:25

motylicy wątrobowej.

14:30

No dobra. No i mamy teraz przypomnienie.

14:33

To było już na poprzednich zajęciach,

14:35

ale to też chciałbym, żeby tutaj

14:36

wybrzmiało, bo ta hipoteza Czerwonej

14:38

Królowej jest bardzo dobrze związana z

14:41

tematem koewolucji. Otóż w Alicji w

14:45

krainie czarów była właśnie postać

14:47

czerwonej królowej i ona wypowiada w

14:50

pewnym momencie takie zdanie do Alicji.

14:54

Tutaj aby utrzymać się w tym całym

14:56

miejscu, trzeba biec ile sił. Yyy, no bo

14:58

jeśli gatunek gospodarza zatrzyma się w

15:01

tym samym miejscu, to pasożyt faktycznie

15:04

go po prostu ubije. I w drugą stronę,

15:07

jeżeli gospodarz będzie yyy zmieniał

15:09

swoje cechy, zmieniał wartości swoich

15:11

cech, a pasożyt będzie stał w miejscu,

15:13

yyy no to y nie będzie w sposób wydajny

15:16

eksploatować gatunku gospodarza. No i

15:18

tak samo właśnie jest w takim razie w

15:21

biologii. Yyy, mamy dwa rodzaje takich

15:24

yyy efektów yyy koewolucji. Yyy mamy

15:28

eskalację bądź y oscylację.

15:31

Eskalacja to są takie kierunkowe zmiany

15:34

ewolucyjne,

15:36

czyli mamy taką zmianę, w przypadku

15:40

której

15:41

na przykład bardzo bzdurn, przepraszam

15:43

bardzo, ale no taki kotowaty na przykład

15:47

mocno zaostrza swoje kły. No i mamy taką

15:51

sytuację, że albo gatunek ofiary, czyli

15:56

tu jakiegoś bydła, to jest chyba

15:59

oj, nie chcę się pomylić, wydaje mi się,

16:02

że to jest kudu, ale to jeszcze

16:04

zweryfikuję. Może na przykład zwiększyć

16:08

grubość swojej skó skóry, tak? I wtedy

16:11

one będą sobie tak te cechy skakać.

16:13

Ostrzejsze zęby, grubsza skóra.

16:14

Ostrzejsze zęby, grubsza skóra. Yyy,

16:17

więc to jest takie dojście do stanu

16:18

równowagi, gdzie mamy po prostu, no

16:21

troszeczkę, prawda, ubije yyy kotowaty

16:24

to bydło, yyy, bo jeszcze to bydło nie

16:26

zdążyło wykształcić grubej skóry. No ale

16:29

później przeżyją tylko te osobniki z

16:30

grubszą skórą, więc znowu będziemy

16:32

musieli mieć ostrzejsze zęby i tak

16:34

dalej, i tak dalej. Yyy albo może być

16:37

efekt taki, że po prostu wymiera jeden

16:39

lub yyy dwa yyy gatunki, no bo yyy jeden

16:44

po prostu za drugim nie nadąża. Stąd

16:46

mamy właśnie taką eskalację yyy o tym

16:49

yyy mówimy, czyli taki wyścig zbrojeń.

16:52

No ale mamy częściej w biologii przykład

16:55

oscylacji, czyli przykład, w którym

16:58

gatunek musi być świadomy tego.

16:59

Oczywiście tutaj nie ma żadnej

17:00

świadomości, ale łatwiej jest to

17:02

tłumaczyć, że nie można być za dobrym.

17:06

Nie można być za dobrym w tym co się

17:08

robi, bo to ma opłakone skutki. Na

17:11

przykład kukułka. Kukułka, jak zapewne

17:15

wiecie, podrzuca jaja do jaj do do

17:19

gniazd innych gatunków ptaków. y

17:21

upodobniając swoje

17:24

jaja yyy do właśnie jaj yyy gospodarzy.

17:29

Yyy no i zobaczmy, tutaj mamy przykład

17:31

jaj kukułczych, no i jaj gospodarza.

17:34

Widzimy, że one są bardzo podobne, ale

17:36

da się je w jakiś sposób odróżniać.

17:39

Dlaczego kukułka nie wyewoluowała

17:43

kompletnego upodobnienia, jeśli chodzi o

17:46

jaja innych gatunków? Yyy, powód jest

17:49

prosty. No bo tak, kukułka wrzuca do

17:53

gniazda

17:54

yyy nie swoje jaja, yyy, znaczy swoje

17:57

jaja, przepraszam, y i gospodarz je

18:01

wysiaduje. Co by się stało, gdyby

18:03

gospodarz miał do czynienia z takim

18:06

oszukiwaniem, gdzie jego jaja i jaja

18:09

kukułki są takie same? No chciałby się

18:13

pozbyć jajku kółki, tak jak to zwykle

18:15

się dzieje. Yyy, ale gdyby one były

18:17

praktycznie identyczne,

18:20

yyy, to wyrzucałby też swoje jaja

18:22

przypadkiem, prawda? I wtedy kukułka

18:25

troszkę by straciła, bo jeśli wyrzucałby

18:27

swoje jaja, to sukces rozrodczy

18:30

gospodarza, któremu kukułka podrzuca

18:32

swoje jaja, byłby znacznie niższy. Więc

18:36

warto jest, żeby, znaczy warto zachować

18:41

taką cechę, że mamy praktycznie takie

18:44

same jaja. One są, no powiedzmy, podobne

18:48

i gospodarz oczywiście czasami wyrzucijo

18:51

kułki, ale jak się nie skapnie, to też

18:54

będzie wysiadywać nasze jajo, ale swoich

18:57

nigdy nie wyrzuci, więc sukces rozrodczy

19:00

naszego gospodarza będzie

19:02

będzie dobry.

19:05

Inny przykład, kiedy mamy

19:09

sytuację, że bycie zbyt dobrym jest

19:11

szkodliwe, to jest aposematyzm

19:15

i mimikra batesowska,

19:17

czyli tak, aposematyzm to jest

19:20

przybieranie barw odstraszających u

19:22

gatunków jadowitych i trujących. Ogólnie

19:24

mówiliśmy też o tym na przykładzie

19:27

płazów, że płazy, drzewołazy,

19:29

szczególnie występujące w Amazonii, one

19:32

mają bardzo jaskrawe barwy i to

19:33

odstrasza ich drapieżników. No to jest

19:37

takie, prawda taki krzyk: "Nie jedz

19:39

mnie, tak, jestem trujący, bo umrzesz".

19:41

Tak. No i tak samo jest w przypadku

19:45

motyli, które występują w też w

19:49

Brazylii, z tego co pamiętam.

19:51

Tutaj mamy właśnie te trujące motyle i

19:55

one przybierają, widzimy, takie jaskrawe

19:57

barwy. I mamy też motyla

20:00

papiliodardanus,

20:02

który upodabnia się do tych form, do

20:05

tych form trujących, a sam taki nie

20:08

jest. I to się właśnie nazywa mimikra

20:11

batesowska czy mimikra beitesa.

20:13

Batesowska to jest tak jak nauczycielka

20:15

biologii mówiła, czy nauczyciel

20:17

oczywiście.

20:19

AES, no to chyba tak się właśnie czyta.

20:22

Dobra. No i tutaj widzimy, że mamy takie

20:24

upodabnianie się.

20:27

I teraz tak, jeżeli

20:29

to upodabnianie się będzie zbyt

20:31

skuteczne, to ptaki,

20:34

ptak, który zje przypadkiem taką formę,

20:36

która ma jaskrawą barwę, ale nie jest

20:39

trująca, on się skapnie i powie:

20:41

"Kurczę, no dobra, no to zjadłem takiego

20:44

motyla, to następnym razem jak spotkam

20:46

takiego, to też go zjem." I w ten

20:48

sposób, no oczywiście ptak zatruje się,

20:51

może nie umrze, ale gatunek motyla,

20:55

osobnik z tego gatunku motyla trującego

20:58

umrze.

21:00

Więc to jest niekorzystne dla tych dla

21:03

tych motyli, które się upodabniają do

21:05

gatunków trujących. No bo one chcą się

21:08

upodabniać do gatunków,

21:10

które są najczęstsze w tym ekosystemie,

21:14

bo ptaki najlepiej wiedzą o tych

21:17

najczęstszych trujących gatunkach, a

21:19

zbyt zbyt jeśli to upodamianie będzie

21:21

zbyt dobre, no to w ta populacja tych

21:25

gatunków trujących będzie spadać, bo

21:27

ptaki sobie będą mówić: "No dobra,

21:28

zjadłem takiego motyla ostatnio, nie był

21:31

trujący, no to teraz sobie zjem

21:32

kolejnego i ta populacja motyli

21:35

trujących będzie spadać". Więc także

21:36

nasze dostosowanie będzie spadać, no bo

21:39

ptaki

21:40

nie będą już kojarzyły tych gatunków

21:43

jako tych najczęstszych trujących. Być

21:45

może nigdy nie w życiu jeszcze nie

21:47

zauważyły takiego gatunku jak my. No i

21:49

nas po prostu zjedzą.

21:53

Przykład Enemy to lovers. Taki bardzo

21:56

ciekawy przykład koewolucji między ćmą

22:00

tegetulą i juką, taką roślinką

22:04

okrytonasienną.

22:06

To był przykład w ewolucji takiego,

22:09

takiej zależności pasożytniczej,

22:12

który przekształcił się jednocześnie w

22:16

taki mutualizm. Yyy, to znaczy co prawda

22:20

te ćmy składają yyy jaja w kwiatach

22:23

juki, zapychając je i niszcząc, ale

22:26

także przyczyniają się do zapylania

22:28

innych kwiatów na tej samej roślinie,

22:30

więc mamy tu przykład mutualizmu.

22:33

Y, natomiast niestety w dwóch grupach

22:39

tych ciem, no co prawda był epizod,

22:41

gdzie coś tam było zapylane,

22:44

ale znów niektóre z tych ciem powróciły

22:48

do jawnego oszustwa i znów tylko

22:51

składają w kwiatach juki jaja i tyle z

22:54

tego było.

22:57

I na koniec koewolucja konkurentów,

23:00

czyli rozchodzenie się nisz

23:01

ekologicznych. Jeżeli mamy konkurencję w

23:05

biologii, w ekosystemie, to najlepszym

23:07

wyborem dla tych konkurentów jest

23:09

rozejście się niż ekologicznych.

23:13

To znaczy tak, mamy pewne to akurat

23:16

Darwinki i widzimy, że ich takie nisze

23:20

ekologiczne się tutaj ze sobą nakładają

23:24

i widzimy, że

23:26

bardzo byłoby fajnie, gdyby tę ten

23:29

wykres przesunąć w lewo, a ten wykres

23:32

przesunąć w prawo. No bo tutaj ten

23:35

fitness, czyli to dostosowanie byłoby,

23:37

gdyby ten pik padał tutaj, no to byłoby

23:41

największe dla obu gatunków. Więc

23:44

najczęściej jeśli chodzi o taką

23:46

konkurencję mamy taką ewolucję, która

23:49

prowadzi do rozchodzenia się niż

23:51

ekologicznych. No i tu widzimy, że na

23:53

przykład dziób tego ptaka się zmniejsza,

23:56

a tego ptaka dziób się zwiększa. nisze

23:58

ekologiczne się zupełnie rozchodzą i nie

24:00

ma konkurencji. A pamiętajmy o tym,

24:03

jeszcze ekologii na tym kanale nie było,

24:06

ale pamiętajmy o tym, że konkurencja

24:08

jest zawsze

24:10

na minus dla obu gatunków, więc powinny

24:14

po prostu sobie te ptaki podać ręce. Ja

24:16

ewoluuję grubszy dziób, ty ewoluujesz

24:18

krótszy, mniejszy dziób. Będzie się

24:21

żywić troszeczkę mniejszym pokarmem i

24:23

będziemy kwita. Będzie nam po prostu

24:26

lepiej.

24:28

I przykład jeśli chodzi o wyspy

24:31

Galapagos. No i widzimy tutaj osobne

24:35

populacje

24:37

Geospiza z tego co pamiętam Fuliginoza i

24:40

Geospiza Fortis. I widzimy, że one

24:43

występują na zupełnie osobnych

24:46

wyspach. Los Hermanos i Los Hermanos,

24:49

przepraszam i Dafne Mahor

24:52

chyba, nie wiem czy major. Nie wiem już

24:55

czy to czytać po po hiszpańsku, czy nie.

24:58

W każdym razie ten głębokość dzioba się

25:04

praktycznie nakłada. Zobaczmy, że

25:06

fuliginoza,

25:08

ten gatunek i fortis, one się ze sobą

25:10

nakładają. No ale tutaj nie ma żadnego

25:12

problemu, bo one występują na zupełnie

25:14

różnych wyspach, więc nie konkurują ze

25:16

sobą o pokarm. Natomiast jeśli chodzi o

25:20

wyspę Santa Cruz, na której Fuliginoza i

25:22

Fortis występują razem, to już na tych

25:24

zdjęciach widać to, co było przed chwilą

25:26

na schemacie, że ten gatunek i ten

25:28

gatunek y mimo że to jest ten sam

25:31

gatunek, to mają zupełnie inne dzioby i

25:34

te niższe ekologiczne faktycznie się

25:36

rozchodzą, bo te głębokości dziobów są

25:38

zupełnie, zupełnie inne i te gatunki

25:41

mogą ze sobą współwystępować.

25:45

I to tyle jeśli chodzi o koewolucję.

25:48

Zachęcam do odwiedzenia Facebooka oraz

25:49

Instagrama, a także zachęcam do

25:51

odwiedzenia kanału partnerskiego Luz

25:53

Chemia, na którym znajdziecie

25:54

analogiczne filmy z chemii. Jeżeli macie

25:58

jakiekolwiek pytania, to piszcie w

26:00

komentarzach. A na dzisiaj to tyle.

26:02

Trzymajcie się. Cześć

Interactive Summary

Film omawia zjawisko koewolucji, czyli wspólnej ewolucji gatunków powiązanych silnymi zależnościami ekologicznymi. Przedstawiono trzy główne rodzaje koewolucji: wyraźną, rozproszoną oraz ucieczkę i radiację, ilustrując je przykładami, takimi jak storczyk i ćma, sosna giętka i jej interakcje z wiewiórkami i orzechówkami, czy bakterie Buchnera i mszyce. Omówiono również hipotezę Czerwonej Królowej, która wyjaśnia ciągły "wyścig zbrojeń" ewolucyjnych oraz zjawiska eskalacji i oscylacji. W kontekście oscylacji, podkreślono, że bycie "zbyt dobrym" w adaptacji (np. kukułka, mimikra batesowska) może przynieść negatywne skutki. Na koniec wspomniano o koewolucji konkurentów, prowadzącej do rozchodzenia się nisz ekologicznych, na przykładzie zięb Darwina.

Suggested questions

7 ready-made prompts