Cześć, z tej strony Michał z kanału

Imagobiologia. Witam was bardzo

serdecznie w następnym odcinku z

ewolucji. Dzisiaj porozmawiamy sobie na

temat specjacji, czyli powstawania

gatunków.

Na wstępie jednak, tak jak zwykle

zachęcam do zapoznania się z ofertą

kursową na rok 2026.

To co tutaj omawiamy to są informacje

też ponadprogramowe, takie które nie są

od ciebie wymagane na maturze

rozszerzonej w sposób bezpośredni.

Jeżeli interesują cię wyłącznie te

zagadnienia, które są w podstawie

programowej wraz z rozwiązywaniem zadań,

zachęcam do sprawdzenia linku w opisie.

Zachęcam także do zostawienia łapki w

górę oraz subskrypcji na dole. I nie

przedłużając już dalej yyy z tą

autopromocją y lecimy do tematu odcinka.

Yyy zanim jednak omówimy yyy specjację

to porozmawiajmy sobie chwilę co było

ostatnio. A ostatnio mówiliśmy sobie o

drugim mechanizmie ewolucji, to znaczy o

dryfie genetycznym. No i na przykład ten

dryf genetyczny omawialiśmy na

przykładzie efektu założyciela, czyli na

przykładzie zeberki timorskiej. Zeberka

Timorska miała pewną populację taką

ancestralną, 18760

osobników, z czego tylko dziewięć

osobników zasiedliło wyspy sundajskie i

z tych dziewięciu osobników odtworzyła

się populacja 26750

osobników. Mówiliśmy sobie o tak zwanej

wielkości efektywnej populacji

oznaczanej takim y symbolem ne

i w tym przypadku to było y dziewięć. No

i mówiliśmy sobie o tym, że to nie jest

korzystna sytuacja yyy w żadnym stopniu

dla takiej populacji.

No i tu mamy również populację

australijską, 7 milionów osobników. Dla

tej populacji wielkość efektywna to jest

18760

osobników. Mówiliśmy sobie także w

poprzednim odcinku o tym, czym są, czym

jest nie tylko efekt założyciela, ale

także efekt wąskiego gardła. Omawialiśmy

to na przykładzie super wulkanu w

Indonezji, który spowodował bardzo

możliwe katastrofę jeśli chodzi o

populację ludzką. Zachęcam do zapoznania

się z poprzednim odcinkiem, jeśli go

jeszcze nie widzieliście.

Dobra, no i teraz porozmawiajmy sobie o

tym, czym jest gatunek, bo o tym

będziemy dzisiaj rozmawiać przede

wszystkim, to znaczy właśnie o

powstawaniu gatunków. Gatunek to jest

pewna wspólnota rozrodcza. Kryterium

rozgraniczenia gatunków jest izolacja

rozrodcza. To znaczy uznajemy w

biologii, że jeżeli dwa organizmy nie

potrafią się ze sobą rozmnażać płciowo,

no to to będą osobne gatunki. E, więc my

na przykład nie potrafimy rozmawiać się

z szympansami, szympansy nie potrafią z

gorylami i tak dalej, i tak dalej, mimo

że jesteśmy dość blisko ewolucyjnie

problem pojawia się, kiedy mamy do

czynienia z gatunkami, które rozmnażają

się bezpłciowo. Wtedy definicja gatunku

jest dość skomplikowana, szczególnie

jeśli chodzi o bakterie. W przypadku

bakterii to rozmnażanie bezpłciowe

powoduje, że tak naprawdę nie wiemy

gdzie postawić granicę gatunku.

Oczywiście są pewne kryteria, które są

uznawane przez mikrobiologów, ale to już

nie jest tak proste jak w przypadku

organizmów rozmnażających się płciowo.

Gatunek także ma spójny zestaw y genów.

No i gatunek rozpatrujemy, czyli pewną

pulę genową, tak, charakterystyczną dla

gatunku oraz gatunek rozpatrujemy w

kontekście związku z innymi gatunkami,

czyli gatunek nie jest zawieszony w

próżni. Gatunek rozpatrujemy właśnie

porównując go do innych gatunków, z

którymi jakoś współżyje w biocenozie.

No więc mamy na przykład właśnie

szympansa i człowieka. Wiemy, że

człowiek jest osobnym gatunkiem, no bo z

szympansem się rozmnażać nie może. Tak?

Czyli odnosimy tę definicję gatunku do

innych organizmów.

Natomiast gatunek to nie jest właśnie

taka

jednolita struktura. To znaczy gatunek

to nie jest y taka homogenna masa. Y

mamy pewną zmienność w obrębie gatunku i

tutaj chciałbym wam przedstawić tę

zmienność na przykładzie koniczyny

białej Trifolium Repens, która ma

zróżnicowanie przestrzenne, jak

widzicie, pod względem wytwarzania

glikozydów cyanogennych. Tutaj mamy

takie wykresy kołowe. Na tych wykresach

kołowych białym kolorem zostały

oznaczone rośliny nie produkujące

glikozydów, zaś rośliny produkujące

glikozydy zostały oznaczone kolorem

czerwonym. Tak? Czyli na przykład yyy

gdzieś tutaj mamy 1/4 roślin, które nie

produkują glikozydów i 3/4 roślin, które

produkują glikozydy. Jak widzicie tutaj

w tych mroźniejszych klimatach, czyli w

Skandynawii, gdzieś tutaj w północnej

Norwegii czy w Finlandii, Finlandi

Szwewecji, nie wiem gdzie tu dokładnie

przebiega granica,

tak naprawdę nie mamy roślin, które

produkują glikozydy. zaś w przypadku

południowej Hiszpanii mamy same rośliny,

które produkują glikozydy. To wynika z

tego, że glikozydy są związkami, które

są toksyczne dla tych roślin, dla

koniczyny białej. One normalnie gromadzą

te glikozydy w wakuolach, żeby te

wakuole chroniły te rośliny przed tymi

toksycznymi związkami. Natomiast wakuole

w mroźnym klimacie mogą pękać. No a

wtedy ca wszystkie te glikozydy będą

uwalniane do komórki, no i będą te

komórki zabijać, czego oczywiście nie

chcemy. Zatem y widzimy tutaj

zróżnicowanie, które wynika właśnie z

tego, że m te rośliny występują w

odmiennym klimacie, więc mamy troszeczkę

inne przystosowanie do warunków, w

których żyją. Dobra. No i teraz jeszcze

takie taka definicja matematyczna.

Trochę tej matematyki na tej ewolucji

się pojawia. Yyy, to znaczy powiedzmy

sobie, czym jest współczynnik

utrwalenia? Współczynnik utrwalenia to

jest współczynnik, który pozwala mierzyć

zróżnicowanie yyy w obrębie y populacji.

Czyli chcemy się dowiedzieć yyy jak

zróżnicowane są subpopulacje y w obrębie

populacji. Tak? Czyli na przykład gdybym

chciał zobaczyć jak bardzo różni się

populacja europejska od populacji od

populacji m załóżmy australijskiej, no

to właśnie użyję tego współczynnika

utrwalenia. Jak wygląda wzór na

współczynnik utrwalenia? To jest FST. Y,

to jest wariancja w subpopulacjach i

wariancja w całej populacji, wariancja

częstości alleli, co się sprowadza do

tego, że w liczniku mamy to samo, co

mieliśmy tutaj, czyli wariancję

częstości alleli między subpopulacjami.

Zaś w przypadku

mianownika mamy średnią częstość allelii

w populacji razy 1 minus tą średnią

częstość alleli w populacji. Czyli tak

naprawdę możemy tutaj, jeśli nie chcecie

rozwijać tego wzoru matematycznie, bo

nie jesteście

urodzonymi matematykami, to po prostu

przyjmijcie, że czym większy jest ten

współczynnik, on jest od zera do

jedynki, przyjmuje takie wartości, czym

większy, tym bardziej zróżnicowane są

subpopulacje

w całej populacji. Więc w przypadku

jedynki te subpopulacje będą zupełnie

różne. Zobaczcie, że tutaj mamy w

przypadku tej subpopulacji

same allele A1, zaś w przypadku tej

populacji mamy same allele A2. Jeśli zaś

chodzi o współczynnik fst r = 0, no to

mamy przypadek, gdzie mamy takie same

rozkłady alleli. To znaczy mamy raz,

dwa, trzy, ci. Raz, dwa, trzy, ci. 5

alleli a1 i a2 w przypadku obu

subulacji. Jeżeli ktoś z was jest

ciekawy,

jak dokładnie obliczać ten współczynnik

FST, zachęcam do kontaktu w komentarzach

bądź gdziekolwiek indziej.

Dobra, no to zobaczmy sobie na ten

współczynnik utrwalenia w przypadku

właśnie populacji ludzkich.

Oczywiście ludzie również są

zróżnicowani przestrzennie, tak jak

powiedziałem przed chwilą, mogę

sprawdzić jak bardzo różnią się

populacje

europejska i australijska. Yyy, no i

oczywiście

spodziewamy się, że czym dalej będą

położone dwa

yyy obszary, na których występują

ludzie, tym bardziej tym większy będzie

ten współczynnik y utrwalenia. No i

faktycznie zobaczmy w obrębie jednego

regionu, tutaj mam jakiś outlier, to

znaczy jest bardzo wysoko, ale w obrębie

jednego regionu, czyli te czerwone

punkty, one przyjmują tak naprawdę

wartości FST równe 0 czy bliskie ogólnie

zera. Zaś czym dalej będziemy porównywać

te populacje między sobą, czyli na

przykład między Afryką a Eurazją, czyli

nie aż tak daleko, no to widzimy, że te

punkty już układają się troszeczkę

troszeczkę wyżej. Zaś jeśli porównamy

sobie między Amerykami a Oceanią ten

współczynnik utrwalenia, no to widzimy,

że mamy już znacznie znacznie wyższe

wartości. Więc to jest, wydaje mi się

dość intuicyjne,

bo po prostu czym dalej, tym bardziej

się te populacje różnią. No jest to po

prostu związane z tym, że te populacje

nie krzyżują się w ogóle ze sobą i nie

ma żadnego przepływu genów albo jest

znikomy,

chociaż to się oczywiście zmienia tak w

czasach globalnej wioski.

Dobra. No i teraz mamy już takie

definicje, które będą gdzieś tam wam

potrzebne na maturę bądź olimpiadę,

czyli specjacja, powstawanie gatunków.

Mamy dwie drogi specjacji. Drogą

izolacji geograficznej oraz inną drogą

bez izolacji geograficznej. Izolacja

geograficzna jest dość, wydaje mi się,

intuicyjna. To znaczy mamy taką

sytuację, że

y po prostu albo powstaje bariera, albo

tej bariery nie ma, ale mamy pewną y

pewien czynnik, który izoluje od siebie

w sposób geograficzny, ale niekoniecznie

bariery typu góry, ale na przykład

innych warunków w glebie na przykład,

tak?

który izoluje geograficznie nasze

populacje i wyróżniamy właśnie dwie

drogi izolacji geograficznej. Mamy drogę

allopatryczną, czyli mamy taką po prostu

barierę geograficzną,

czyli mamy wikariancję, gdzie zasięg

gatunku jest podzielony na kilka części.

W tym przypadku mamy dosłownie barierę

geograficzną, czyli mamy na przykład

jakąś rzekę, która się rozlała i nie

mogą siebie nie mogą między sobą te

subpopulacje, które powstały się

rozmnażać. Ale mamy też perypatryczną

specjację. Yyy to występuje w przypadku,

kiedy mamy zasiek gatunku, który jest

dość rozległy i skrajne populacje, czyli

na przykład takie, które występują na

wyspach, nagle w wyniku efektu

założyciela bądź dryfu genetycznego m

ewoluują w nowy yyy gatunek. Izolują się

po prostu rozrodczo od yyy tych innych

populacji, które występują na przykład

na lądzie.

Jeśli chodzi o parapatryczną izolację

geograficzną, to to jest przypadek,

kiedy zasięgi przylegają do siebie i w

wyniku na przykład jakiegoś gradientu

geograficznego. Na przykład jeśli chodzi

o wysokość, tak? Na pewnej wysokości w

pewnym momencie dochodzi do takiej

specjacji, ale nie ma tutaj takiej

bezpośredniej izolacji typu mur bądź

wyspa.

Po prostu mamy inną wysokość czy inne

zasolenie gleby. Nadal są to czynniki

geograficzne.

Jeśli chodzi o inną drogę, czyli drogę

sympatyczną,

nie sympatyczną, tylko sympatyczną, mamy

drogę, drogą rozrywającą doboru

płciowego, czyli w pewnym momencie i

pewne osobniki selektywnie kojarzą się z

pewną, na przykład pewnym kolorem

osobników. Y tak na przykład

występowała, znaczy następowała

specjacja yyy sympatyczna, jeśli chodzi

o yyy jezioro Tanganica, o którym powiem

wam na samym końcu tego odcinka. Mamy

drogę rozrywającą doboru naturalnego,

czyli w pewnym momencie dobór naturalny

premiuje bardzo mocno skrajności. No i w

tym przypadku, jeśli mamy premiowanie

skrajności, to w pewnym momencie te

skrajności mogą się rozejść w odrębne

gatunki.

Mamy drogę hybrydogenezy, czyli

powstawania po prostu mieszańców i taką

taki przykład też dzisiaj wam podam. I

drogą skokowej izolacji reprodukcyjnej,

czyli w pewnym momencie po prostu

następuje mutacja, która uniemożliwia

rozmnażanie się pewnej subpopulacji

z tą populacją, w której normalnie żyła,

ale to jest dość dość rzadkie.

No i tutaj mamy jeszcze przykład

tych

specjacji na obrazkach, czyli

allopatryczna. Mamy barierę geograficzną

typu pasmo górskie. Pewne osobniki

przeskakują przez tą barierę i i

ewoluują zupełnie niezależnie od tej

populacji wyjściowej. powstaje zupełnie

odrębny gatunek, który następnie może

się znów przenieść na drugą stronę

pasma górskiego. No ale w tym przypadku

już nie będzie mógł się rozmnażać z tymi

fioletowymi

kwiatkami. Para patryczna, czyli tak jak

powiedzieliśmy już te zasięgi są tak

naprawdę przylegające do siebie, czyli

mamy pewien zasięg gatunku. No i w

pewnym momencie yyy na przykład tutaj

yyy jest jakiś jest bardziej zasolona

gleba czy jest lepszy dostęp do

składników pokarmowych. Mamy ewolucję w

inne gatunki yyy które o na przykład ten

wyginął na przykład yyy i mamy yy

zajęcie zupełne tej połowy przez żółte

osobniki. No i później one się już nie

mogą krzyżować z tymi fioletowymi. Zaś

sympatyczna no to tak jak

powiedzieliśmy, różne mamy tutaj

mechanizmy. Na przykład hybrydogeneza

czy właśnie ten dobór rozrywający, który

premiuje skrajne wartości cech. na

przykład czerwone i fioletowe kwiatki

wyłącznie, więc powstaje nam w pewnym

momencie zupełnie inny gatunek. Tu

widzimy, że on jeszcze się przekształca.

Być może tutaj na przykład nastąpiła

jakaś hybrydogeneza, czyli tutaj mamy

mieszańca, który następnie ewoluuje w

jakieś jeszcze inne formy. Tak, ale mamy

cały czas ten sam

cały czas ten sam obszar. No i

zauważcie, że w parapatrycznej widzimy

tą izolację geograficzną. Tutaj jest ta

linia dość prosto zaznaczona, natomiast

w sympatycznej ta izolacja zupełnie nie

gra roli.

Yyy, no i mamy mechanizmy izolacji

genetycznej. Y, i mamy dwa tak naprawdę

prezygotyczne oraz postzygotyczne. Jeśli

chodzi o prezygotyczne, to mamy

behawioralną, ekologiczną,

niezgodność mechaniczną, gametyczną i

geograficzną,

czyli po prostu behawioralna. Mamy taką

sytuację, że osobniki po prostu

zachowują się zupełnie inaczej. To

znaczy mamy na przykład inne zachowania

godowe w przypadku ptaków, więc te

gatunki, które zachowują się inaczej,

samice nie będą reagować na przykład na

y jakieś tańce godowe samców innego

gatunku.

mamy ekologiczne, czyli na przykład mamy

inne siedliska zajmowane przez te

organizmy, czasowe warunki, czyli na

przykład odrębne czasy kwitnienia jakiś

gatunków, kwiatów, czy zależne od

zapylaczy, tak? czyli zupełnie inne

zapylacze zapylają nam y dane rośliny.

Mamy niezgodność mechaniczną, czyli po

prostu na przykład mamy niezgodność

mechaniczną, jeśli chodzi o narządy

kopulacyjne w przypadku y zwierząt.

Gametyczna, czyli po prostu mamy do

czynienia z taką sytuacją, że gamety nie

pasują do siebie. Gamety oczywiście są

usłane tak naprawdę białkami, które mają

za zadanie rozpoznać, czy dana gameta

należy do tego samego gatunku, co moja

gameta. i geograficzne, czyli po prostu

gatunki nie występują na tym samym

obszarze. Czyli w przypadku mechanizmów

prezygotycznych po prostu nie dochodzi

do powstania zygoty, dlatego

prezygotyczne.

Jeśli chodzi o mechanizmy postzygotyczne

to zygota powstaje, ale gdzieś później w

rozwoju, czy to na już na samym

etapie powstawania nowego osobnika, czy

na etapie rozmnażania się tego osobnika.

yy następują mechanizmy, które po prostu

blokują ten rozwój, czyli mamy pewne

zaburzenia rozwoju mieszańców, tak?

Czyli one są chociażby znacznie gorzej

przystosowane do życia w

w ekosystemie niż takie,

nie chcę powiedzieć tego niepoprawnie

politycznie, ale takie niemieszańce. yyy

sterylność mieszańców to znaczy, że po

prostu mieszańce są bezpłodne i to są z

mechanizmy wewnętrzne podzygotyczne.

No i mamy zewnętrzne, czyli ekologiczne

i behawioralne. Y, czyli znów mamy do

czynienia y z taką sytuacją, że na

przykład y mieszańce, o czym za chwilę

powiemy,

będą znacznie gorzej przystosowane do

życia w ekosystemie na przykład, bo będą

na nie znacznie częściej polować.

drapieżniki. No i behawioralne, czyli

takie, w przypadku których te mieszńce

po prostu nie mogą się rozmnażać z tymi

osobnikami rodzicielskimi, no bo mają

zupełnie inny behawior i nie zdołają

znaleźć sobie partnera do rozrodu. I to

są mechanizmy pozygotyczne zewnętrzne.

Jeszcze jedno, zanim przejdziemy do

przykładów konkretnych, to znaczy jak

szybko powstaje izolacja genetyczna. Ona

może powstawać stopniowo drogą dryfu

genetycznego lub doboru naturalnego,

czyli po prostu mamy stopniowe zmiany,

jeśli chodzi o yyy izolację genetyczną i

powstawanie nowych gatunków. Y na

przykład jeśli chodzi o dobór

rozrywający drogą, y znaczy dobór

naturalny drogą doboru rozrywającego,

czyli specjacja sympatryczna, to

najczęściej będzie takie tak, to będą

takie stopniowe zmiany. Natomiast może

to też powstawać skokowo w wyniku

hybrydogenezy allopoliploidalnej,

czyli mamy do czynienia z powstaniem

mieszańca i zauważcie, że mieszaniec ma

wtedy

pary chromosomów homologicznych,

które znaczy właśnie nie ma par

chromosomów homologicznych, bo mamy

jedną jeden komplet z jednego gatunku,

drugi komplet z drugiego gatunku. Więc

co zrobić, żeby

mieć te pary chromosomów homologicznych?

No najprościej jest po prostu powielić

cały genom, czyli stworzyć sobie pary

chromosomów homologicznych, tak? Czyli

wtedy najczęściej to jest u roślin mam

mieliśmy 2n yyy mnożymy cały genom razy

2, że tak powiem i mamy 4n, mamy

poliploidyzację, yyy, więc możemy już

spokojnie rozmnażać się płciowo. No i

mamy jeszcze zwykłą mutację

uniemożliwiającą zapłodnienie. Tak jak

mówiłem, to jest dość yyy dość rzadko,

no ale to też jest zmiana skokowa, no bo

to jest nagła mutacja.

I omówimy sobie tą hybrydogenezę al

poliploidalną na przykładzie spartyny

angielskiej, spartina anglika, ale to

jeszcze za chwilkę.

Przykładem izolacji podzygotycznej jest

y

obniżone dostosowanie mieszańców, jeśli

chodzi o motyle. Yyy, zapomniałem nazwy

rodzajowej. To jest chyba Helio. W

każdym razie teraz się wyświetli na

ekranie nazwa rodzajowa tego motyla.

Natomiast mamy dwa y gatunki. Melpomene

i cydno, które są trujące. yyy one są

słabo atakowane przez drapieżników, bo

drapieżniki nauczyły się, że ten gatunek

ma yyy taki wzorek, no i jest trujący.

Ten ma taki wzorek, no i jest trujący.

Ale mieszaniec ma już zupełnie inny

wzorek, y, którego drapieżniki nie

znają. Yyy, no i jak widzicie częstość

ataków jest znacznie

wyższa, więc ta yyy ten mieszaniec ma po

prostu obniżone dostosowanie yyy i yyy

jest to jeden z przykładów izolacji yyy

postzygotycznej. Po prostu drapieżniki

nie znają tego wzoru i nie mają

świadomości, że ten mieszaniec trujący.

Jeśli chodzi o izolację prezygotyczną,

no to taki przykład izolacji

ekologicznej czasowej na przykładzie

takiej palmy Kency.

Ona ma dwa gatunki,

to znaczy Forsteriana i Belmoreana. To

jest tak zwana odmiana kręcona tej

palmy. No i jak widzicie tutaj mamy

częstość kwitnienia. Tutaj mamy tygodnie

i ta forsteriana kwitnie znacznie

wcześniej, kilka tygodni wcześniej niż

Belmoreana. Więc mamy tutaj do czynienia

z y no taką książkową tak naprawdę

izolacją czasową. Tak nie ma szans.

Zaczy oczywiście tutaj pewien mamy

nakład tak tych

wykresów. Natomiast yyy przez to, że

tutaj te piki są osiągane w zupełnie

odrębnych yyy okresach czasowych yyy no

to mamy do czynienia z izolacją yyy

czasową.

No i tutaj też mamy przykład tych

Kencji. Nie wiem dokładnie gdzie one

występują. Pewnie w Azji, ale tego yyy

nie wiem na 100%. No i mamy jeszcze

specjację perypatryczną na przykładzie

ptaków tany siptera, czyli przypominam,

że perypatryczna to jest rodzaj

specjacji

w gdzie mamy izolację geograficzną.

No i specjacja perypatryczna

na przykładzie właśnie tego ptaka polega

na tym, że przypominam, tam było taka

sytuacja, że mieliśmy do czynienia z

skrajnymi

zasięgami gatunków. To znaczy,

zauważcie, mamy nową Gwineę i tutaj mamy

gatunek Tany Siptera Galatea. Natomiast

mamy również

populacje, które skolonizowały wyspy

sąsiadujące z nową, przepraszam, z nową

gwineą, na przykład Biak, Numfor czy

Kofiau, te wysepki tutaj.

I to spowodowało, że tam zupełnie jak w

przypadku tej zeberki timorskiej tak

naprawdę, chociaż w przypadku zeberki

timorskiej nie powstała specjacja,

znaczy nie zaszła specjacja,

doszło do

efektu założyciela, najpewniej doszło do

wyniku tego dodryfu genetycznego i

powstały nam nowe gatunku tanytera

Rideli i Tanyiptera Carolinae. Na

przykład widzimy, że ten Galatea również

występuje na dwóch różnych wyspach. Na

przykład tutaj na tych wysepkach również

występuje, więc być może kiedyś również

tutaj ten Galatea ulegnie specjacji do

innego zupełnie gatunku. Natomiast na

razie doszło właśnie tylko do specjacji

w te dwa gatunki. No bo tak jak już

rozmawialiśmy na poprzednim odcinku,

doszło do dryfu genetycznego.

Znaczy dryf genetyczny zadziałał

zadziałał w wyniku efektu poprzez efekt

założyciela tak naprawdę.

Okej. No i specjacja mieszańcowa, tak

jak powiedzieliśmy sobie, może zachodzić

stopniowo bądź skokowo, zupełnie jak

izolacja genetyczna,

ale mieszaniec musi mieć przewagę

selekcyjną, tak? Czyli on musi mieć coś

do zaoferowania. No i przykładem właśnie

jest ta Spartina Anglika. Pierwszy etap

spartina Martina i Spartina

Alternifolia

dało tak dała ta krzyżówka powstanie

Spartina X, czyli mieszaniec Town Sandy.

No i ten Town Sandy nie mógł się

rozmnażać, bo tak jak powiedzieliśmy

miał pary chromosomów, które były

zupełnie niezgodne ze sobą. Yyy,

natomiast on uległ poliploidyzacji. Yyy,

więc powstał yyy organizm

tetraploidalny, który już ma pary

chromosomów homologicznych, y, czyli

zaszła allopoliploidyzacja

y czy też allo tetraploidyzacja

yyy i ten y gatunek już yyy mógł

rozmnażać się i dalej może rozmnażać się

generatywnie. No bo skoro ma chromosomy,

przepraszam, ekologiczne, chromosomy

homologiczne, no to może tworzyć gamety,

a jeśli może tworzyć gamety, to może się

rozmnażać płciowo. Tak, chromosomy

homologiczne, przypominam, są potrzebne

w profazie mejotycznej po to, żeby

doszło do powstania bivalentów.

No i przykład jeszcze radiacji, czyli

ostatni slajd. afrykańskie jeziora

ryftowe. Mamy jeziora Wiktorii, Malawii

oraz Tanganika

w Afryce i one cechują się dużą

różnorodnością ryb pielęgnicowatych.

Tutaj mamy przykład tych

pielęgnicowatych ryb w jeziorze Malawii

położony. To jezioro jest położone na

wschód od kraju Malawii, jak pewnie się

spodziewacie. Wiek tych grup kiedyś

szacowano na tam chyba nawet miliony

lat.

Ale teraz okazuje się, że tak naprawdę

ta specjacja była bardzo szybka i

większość tych grup ma tak naprawdę

tylko kilkanaście tysięcy lat i to była

specjacja sympatyczna, czyli mieliśmy

specjalizację pokarmową, mieliśmy

różnorodność siedlisk oraz selektywne

kojarzenie, czyli mieliśmy takie

czynniki, które nie wynikały z izolacji

geograficznej tak naprawdę. yyy

natomiast wynikały oczywiście też tam

mogła zachodzić jakaś specjacja

lopatryczna, nie mówię, że nie.

Natomiast zazwyczaj to były po prostu

pewne czynniki, które y miały związek z

takimi czynnikami ekologicznymi, czyli

po prostu yyy jakieś yyy dobory

rozrywające chociażby czy dobór płciowy,

jeżeli mamy selektywne kojarzenie. No i

widzicie jak wiele różnych form ryb

powstało.

I to wszystko jeśli chodzi o ten

materiał. Zachęcam do odwiedzenia

Facebooka oraz Instagrama oraz zachęcam

do odwiedzenia partnerskiego kanału Lus

Chemia, na którym znajdują się podobne

odcinki z chemii. Również Bartek z

Chemii oferuje kurs maturalny, więc

zachęcam jeszcze raz do odwiedzenia tego

kanału. A na dzisiaj to tyle. Życzę wam

owocnej nauki. Trzymajcie się. Cześć.

Yeah.