Dzień dobry. Dzień dobry. Z tej strony

Paweł Albrecht. Jest ze mną Jakub

Mauric. A w tym odcinku będziemy mówili

o hormonach szczęścia: serotonina,

dopamina, oksytocyna, czyli o tym, co

sprawia, że czujemy się dobrze i o tym,

co sprawia, że czujemy się źle.

Zacznijmy może, Kuba, na początku od

tego, czym są te hormony i dlaczego one

sprawiają, że czujemy się dobrze albo

czujemy się źle.

>> Mhm. Tak naprawdę mówimy o nie

hormonach, a o neuroprzekaźnikach, ale

bardzo często są one nazywane zamiennie

i faktycznie możemy przeczytać takie

artykuły jak właśnie serotonina, hormon

szczęścia. Chodzi o to, że

neuroprzekaźniki to są cząsteczki, które

zajmują się przesyłaniem impulsów w

naszym układzie nerwowym, czyli

odpowiadają za absolutnie wszystko.

Pomim pomimo tego, że najczęściej

wiążemy ich działanie z naszym właśnie

układem nerwowym, z naszym nastrojem, to

taka serotonina będzie też wpływała na

to, czy my możemy dobrze spać, czy

jesteśmy odporni na krytykę, co czujemy,

jeżeli jesteśmy zakochani, albo co

czujemy, jeżeli no takiej bliskości w

naszym życiu nie ma. Dokładnie to samo

jest z dopaminą, czyli tym

neuroprzekaźnikiem, który często bywa

poruszany w kontekście ziel niebieskich

ekranów i tego swipowania. tak tego

ruchu kciukiem, żeby po prostu przesunąć

do kolejnej treści i naoglądać się

ładnych obrazków, ładnych klipów,

muzyczkę i tak dalej. Coś co niestety

potem rozleniwia nasz organizm, ale

dopamina to też ten neuroprzekaźnik

chcenia, że tak powiem. Czyli jeżeli

mamy kogoś z wysokim poziomem dopaminy,

to jest to najczęściej osoba, która nie

jest w stanie usiedzieć w miejscu, cały

czas musi coś robić, nie potrafi bardzo

często odpoczywać.

No niestety też dopaminę można przypisać

do składników psychoaktywnych takich jak

kokaina, amfetamina czy pozostałe

składniki o działaniu pobudzającym. No i

wtedy widzimy też, że dlaczego ktoś

wygląda dziwnie, tak? Jest taki

nadpobudliwy i co z tym wszystkim można

połączyć. Ale też trzeba powiedzieć

sobie wprost, że neuroprzekaźniki nie

dzielimy na te dobre i te złe, tylko

liczy się ich harmonijne współdziałanie

w organizmie. Wtedy mamy tak naprawdę

osobę, która ma odpowiednią wrażliwość

na krytykę, która jest w stanie się

skupić, która nie prokrastynuje, czyli

jest w stanie wywiązać się z

powierzonych sobie zadań, ale też nie ma

problemu z zasypianiem i tak dalej,

wypróżnienia, wszystko po kolei jest u

niej y w odpowiednim rytmie. Natomiast

faktycznie tak jest, że ta serotonina,

oksytocyna i dopamina bywa bardzo często

poruszana w kontekście naszego nastroju.

Niestety 2025 rok, ogólnie XX wiek

wydaje mi się to jest taki czas, gdzie

to zdrowie psychiczne, można powiedzieć

jest luksusem, bo jest bardzo duży pęd

życia. jest praca w systemie zmianowym.

Jest są co chwilę powiadomienia push,

tak jak nie na zegarek, to na komputer,

to na telefon. Więc no my nie żyjemy w

takich czasach jak żyli nasi rodzice

albo nawet ja za dzieciaka, gdzie był po

prostu jeden telefon stacjonarny, nie

było jeszcze wszędzie skrzynek

emailowych. Jak coś się chciało, to

trzeba było do człowieka podejść albo

zadzwonić. Jak był w domu, to odebrał,

jak nie był, to po prostu zadzwoniło się

później. Pisało się listy do ludzi,

wysyłało się kartki na święta i tak

dalej. Więc tak troszeczkę ze łzą w oku

wspominam te lata, bo mam wrażenie, że

żyło się wtedy po prostu lepiej,

spokojniej i być może też dlatego wtedy

nie było takich problemów, że ktoś ma

depresję, że ktoś ma nerwicę lękową, że

ktoś ma jakieś pozostałe kłopoty

dotykające tego, że po prostu tych

bodźców mamy zbyt dużo. To też tłumaczy

chyba dlaczego w 2018 roku na

Europejskim Kongresie Psychiatrii

zalecono wysiłek fizyczny w kategorii a,

czyli tego jako najbardziej niezbędny,

aby po prostu uporać się z tymi

wszystkimi kłopotami psychicznymi. Jak

również fińscy lekarze wypisywali na

receptę tak zwane leśne kąpiele, czyli

to, aby pójść do lasu właśnie bez

telefonu, bez żadnej bez żadnych

gadżetów i po prostu zrelaksować się,

wsłuchać się w te leśne odgłosy. No i

oczywiście ta recepta to nie jest po to,

żeby coś było reglamentowane, tylko

chodzi o to, żeby po prostu podkreślić

wagę tego zalecenia, że to nie jest

jakieś tam lekarskie pitu pitu, tylko

tak samo jak ważny jest papier, tak, na

jakiś lek, na farmakoterapię, tak samo

ważne jest właśnie to, aby wyjść do lasu

i po prostu się zrelaksować. Yyy, no

więc tak w telegraficznym skrócie

wyglądają neuroprzekaźniki.

>> Właśnie, bo tak a propos tego, co

powiedziałeś, tego telefonu, że trzeba

było do kogoś zadzwonić, to to pamiętam

zawsze taką sytuację, że ktoś dzwonił na

telefon stacjonarny i pytał się, czy

jesteś w domu. Zawsze odpowiedź była:

"No gdzie mam być, jak odbieram

telefon?" Tak, dzisiaj to już nie jest

takie oczywiste, natomiast w kontekście

tego, czy ludzie kiedyś byli inni, nie

wydaje mi się, że kiedyś jakbyśmy 100

lat temu postawili człowieka u nas w

Żabce czy w Biedronce, to nie sięgnąłby

po setkę, nie sięgnąłby po y po

słodycze, nie sięgnąłby po chipsy i tak

dalej. Zaczęłoby mu to smakować, jadłby

tak samo. Więc to w kontekście takim, że

dzisiaj mamy inne pokolenie tam, że mamy

depresję, coś tam. Kiedyś to ja robiłem

to i nie było czasu na depresję. Ja

myślę, że wszyscy

niezależnie od etapu w dziejach

ludzkości, gdyby byli postawieni w tych

możliwościach, które są dzisiaj do

skonsumowania tych produktów, które

regulują bardzo szybko, czy podnoszą

poziom, czy obniżają poziom tych naszych

neuroprzekaźników, hormonów, to też by z

tego korzystali. Więc ludzie są

dokładnie taki sami, tacy sami, wręcz

nawet silniejsi, szybsi, bo bijemy coraz

to przecież lepsze rekordy, coraz dłużej

piłkarze grają w piłkę i tak dalej, więc

jesteśmy lepsi nawet biologicznie, można

by powiedzieć. Natomiast no z jakiegoś

powodu jesteśmy coraz bardziej wypaleni,

coraz bardziej zmęczeni, coraz bardziej

bez energii, coraz więcej osób ma

depresję.

Więc

więc pytanie, co tak naprawdę

najbardziej niszczy

tą naszą harmonię pomiędzy tymi

neuroprzekaźnikami? Tak, no bo rozumiem,

że tu dopamina chyba będzie takim, no

nie chcę się wychylać, ale takim czymś,

co chyba jest najbardziej niszczone,

nie?

>> Tak jest. Wiesz co, wydaje mi się, że

nie bez przyczyny bardzo wiele osób, czy

to psychologów, czy pozostałych

specjalistów, cały czas teraz mówi o

branży filmów dla dorosłych, tak? Czyli

te wszystkie filmy porno bardzo mocno

niszczą naszą dopaminę. I teraz jakby

samo oglądanie tych filmów porno nie

jest takim dużym problemem, co oglądanie

ich i no dokonywanie po prostu

onanizacji. To jest też taki problem, bo

to w naszym mózgu tak naprawdę zaczyna

po prostu tworzyć pewien wzór. Wszystko

to, co my robimy, może mieć albo dobry,

albo zły wpływ. Tak i mówimy tutaj o

kształtowaniu nawyków. Więc jeżeli pani

czy pan gdzieś tam ma rączkę w okolicy

krocza i ogląda sobie film dla

dorosłych, no to tak naprawdę zaczyna

tworzyć się takie coś dziwnego, bo bo

raczej no mało osób na co dzień w łóżku

wykazuje się takimi wygibasami jak na

tym filmie. Zresztą w dosyć podobny

sposób kończy się u nas prokrastynacja w

pracy, bo nasz mózg uwielbia

mikronawyki, uwielbia malutkie zadanie,

za które dostanie dużą nagrodę. No i

teraz wyobraźmy sobie co jest dla mózgu

bardziej atrakcyjne. To, żeby przejrzeć

maila i dać jakąś kontroofertę, napisać

artykuł, napisać wpis jakiś na bloga czy

właśnie przejrzeć sobie piękne

dziewczyny na Instagramie czy piękne

widoki, gdzie byś pojechał na wakacje,

Lazurowa woda i tak dalej, y, czy jakieś

pozostałe materiały, które naprawdę

przyjemnie się ogląda. Myślę, że każdy z

nas kto ogląda ten film może stwierdzić,

że faktycznie, że raz, dwa czy trzy

skubnęliśmy się, że zamiast właśnie

wstawić zupę na gaz albo zrobić trening,

albo zrobić sobie nawet drzemkę,

stwierdziliśmy, że bierzemy ten telefon

i oglądaliśmy to tu, to tam i nagle

patrzymy, o kurde, minęło 45, 60 czy

nawet 90 minut na takim naprawdę

bezmyślnym scrollowaniu. Zresztą jest to

opatrzone nawet takim popularnym

terminem jak brain brain rad, czyli zgn

zgnicie naszego mózgu. coś co powoduje,

że ta dopamina jest naprawdę bardzo

intensywnie użytkowana na takie no mało

produktywne działania, które potem

powodują, że nam nie chce się zająć za

pracę. Yyy, to też chyba jest ten

element, który y zobaczyło niestety

wielu rodziców, teraz już nastolatków

albo nawet dorosłych ludzi, bo wydaje mi

się, że jak tak około 2005

10 roku Polska zaczęła się bogacić,

troszeczkę zaczęliśmy więcej zarabiać i

te gadżety właśnie jak jakieś smartfony,

tablety i tak dalej stały się dla nas

osiągalne. To to była taka klasyczna

opcja prezentu dla dziecka na komunię

świętą, na prezent bożonarodzeniowy i

tak dalej. I nam się wydawało, że robimy

coś fajnego. No niestety potem okazało

się, że właśnie te gadżety, to sztuczne

światło niebieskie, ogólnie dostęp do

internetu, naraziło dziecko na hejt,

zrobiło z niego takiego trochę zombiaka.

I zobacz, że teraz na przykład powiedzmy

ty i ja, tak, czyli rodzice, dzieci,

które mają lat kilka, powiedzmy, no

mniej niż 10, widzimy, że trzeba tą

tendencję odwrócić, czyli trzeba właśnie

znowu wziąć dzieci na rybki, tak, na

wędkowanie, wziąć dzieci na biwak,

pokazać im jakby jak się coś, nie wiem,

rąbi drewno siekierą i tak dalej, a nie

na zasadzie masz telefon i spadaj, włącz

sobie tam YouTubea, Netflixa czy

cokolwiek innego i daj mi spokój, bo

niestety potem te dzieci mają kłopoty z

kontrolą agresji, są nawet pobudliwe,

nie mogą spać, zapadają na depresję i

tak dalej, i tak dalej. Więc to jest

naprawdę bardzo, bardzo duży problem i

to jest właśnie ściśle związane z

naszymi neuroprzekaźnikami.

>> Tak sobie właśnie pomyślałem za Ja też

to robię. Też to robię tak, ale zawsze

jak wyglądam z domu, widzę plac zabaw na

dole, zawsze rodzic, którego dziecko

bawi się w piaskownicy albo jest na

zjeżdżalni, na jakichkolwiek

akcesoriach, które są na tym placu

zabaw, zawsze patrzy się w telefon i

zawsze scrolluje i to każdy jeden z

rodziców jest. Może być 15ściorga

rodziców i każdy jeden jest w telefonie.

Tak naprawdę jak się coś dzieje, dopiero

podchodzą do dziecka. To jest tak silne

i tak wszechobecne,

że to się po prostu dzieje. No wszyscy o

tym wiemy. No nie ma co tu klepać trzy

po trzy. Natomiast chciałbym z tobą

porozmawiać, żeby wyjaśnić pojęcia, bo

jak znamy pojęcia, to jesteśmy w stanie

dopiero z czymś coś robić. Jak nie znamy

nawet pojęcia, to nie jesteśmy w stanie

na to reagować. Do głowy, żeby tu prosić

dyskusję, nie wchodzić bardzo szeroko,

żeby to nie trwało godzinę, chciałbym

wziąć dopaminę i kortyzol.

Co to znaczy, że jest niska dopamina? Co

to znaczy, że jest wysoka dopomina? Jak

ją obniżyć? Jak ją podwyższyć? Czy może

być przewlekły stan, że jest za nisko,

przewlekły stan, że jest za wysoko? Tak

samo z kortyzolem. Co to znaczy, że mamy

niski kortyzol? Co to znaczy, że mamy

wysoki kortyzol? No bo ten kortyzol i

dopamina,

jak starczy nam czasu, to też inne

wydaje mi się, że są takie najczęściej

pojawiające się. Żebyśmy mieli jasność,

porów porównujemy teraz neuroprzekaźżnik

do hormonu. Tak? Yyy, neuroprzekaźniki

tak naprawdę u nas mogą być użytkowane w

większym czy mniejszym udziale w

zależności od tego jak działają hormony,

tak jak na przykład kortykosteroidy, do

których zaliczymy właśnie kortyzol. Yyy,

kortyzol jest takim elementem, który

bardzo często w prasie bywa trochę

nagabywany, mam wrażenie, że nazywamy go

jako takiego złoczyńcę, że wszystkie w

inny kortyzol. Jeszcze neilita, bo

kortyzol, depresja, bo kortyzol,

bezsenność, bo kortyzol. tak naprawdę w

fizjologicznych aspektach, czyli kiedy

wytwarza się go tyle ile powinno,

wszystko jest w porządku. No oczywiście

gorzej jest w momencie kiedy my

rozpoczynamy taki cykl wiesz walki o

dominium mundi, nie? Czyli stwierdzamy,

że dobra w tym roku zrobimy ekspresowy

rozwój naszej firmy. No i niestety

bardzo często płacimy wtedy naszym

własnym zdrowiem, więc yyy nadpodaż

kortyzolu będzie zła, a nie sam kortyzol

sam w sobie. Czyli my możemy to przez

pewien sposób kontrolować, bo ja

rozumiem, że ktoś chce od trzech do

sześciu miesięcy naprawdę mocno dać z

kopyta i zwiększyć swoje zarobki,

przyspieszyć budowę domu, nie wiem,

spowodować rozwój firmy i tak dalej.

niepotrzebne skreślić, ale trzeba to

odpowiednio skompensować, czyli trzeba

po pierwsze dbać o nasz sen, po drugie

trzeba stosować suplementację

adaptogenami. No wiem Paweł, że ty

jesteś zaznajomiony z naszą marką H,

więc taki preparat jak Relax Power na

pewno dobrze znasz i taki relax power

bym polecił chyba też każdej osobie,

która właśnie jest ambitna, która jest

pracowita albo która została zmuszona po

prostu do no wyprucia się teraz przez te

kilka tygodni. dlatego, że teanina

zawarta w składzie moduluje chociażby

obwód uwagi. Wiemy, że my pod wpływem

stresu jesteśmy już tacy w proszku, że

nie wiemy na czym się skupić, a ta anina

tuneluje nas na te powierzone działania.

Plus właśnie Shisandra, czyli cytryniec

chiński, różeniec górski, Tulsi, Bazylia

Azjatycka i pozostałe elementy, które są

w Relax Power zawarte. Naprawdę super

sprawa. Ale zanim chyba zaczniemy

jakąkolwiek suplementację, to powinniśmy

zrobić to, co mamy dostępne. Jest to

nasza pierwotna potrzeba dostępna za

darmo, czyli sen. Trzeba by się dobrze

wyspać z tego powodu, że my mamy tą fazę

snu płytkiego i fazę snu głębokiego,

czyli fazę rem i fazę sem albo fazę

nrem. Zwał jak zwał. I teraz coś, co u

nas się dokonuje, to jest tak naprawdę

takie zdrowe płukanie naszego mózgu

przez tak naprawdę przepompowanie płynu

mózgowo-ordzeniowego. I mówimy o tym

jako układ glimfatyczny, czyli układ

limfy połączonej z komórkami glejowymi.

Więc my powinniśmy mieć tą fazę REM i w

odpowiedniej funkcji zachowaną po to,

aby można funkcjonować dobrze i po

pierwsze poprawić memoryzację, czyli

lepiej zapamiętać te wszystkie rzeczy, a

po drugie chronić się właśnie przed

skutkami tego przewykłego stresu,

nadmiaru bodźców i tak dalej, czyli coś,

co niestety w ostatnich badaniach

zostało porównane jako chyba największe

ryzyko rozwoju demencji. Kiedyś mówiono

tak, że trzeba trenować swój mózg, nie

robić jakieś sudoku, krzyżówki, czytać

książki i tak dalej. Okazuje się, że

nawet u osób, które będą to robiły,

które są molami książkowymi, ale

doświadczyły bardzo dużo tego kortyzolu,

znowu jako bodziec fizyczny, bodziec

psychiczny i tak dalej, czyli były, nie

wiem, maltretowane w toksycznych

związkach, pracowały w jakimś corpo,

gdzie po prostu nie liczył się człowiek,

tylko liczyły się słupki, statystyka, to

te osoby są dużo bardziej narażone na

to, że właśnie w przyszłości rozwiną

demencję. Więc to jest naprawdę bardzo

istotne.

>> To jeszcze jedno pytanie o ten kortyzol.

Kuba, co nam podbija ten kortyzol tak

wyraźnie i w jakich porach dnia nie

powinniśmy tego robić? A jak go obniżać?

Tak, no bo rozumiem, że jak ktoś jest

długotrwale w długim problemie, no to

ciężko jest go obniżać, ale co możemy

robić, żeby on był no niższy? Nie

>> wiesz co, generalnie jest tutaj kilka

takich rzeczy, które sabotują nasze

samopoczucie każdego dnia i jednym z

nich jest zbyt szybkie wypicie kawy. O

tym mówi Andrew Huberman. O tym mówią

też twórcy na internecie. Yyy, chodzi

generalnie o to, że rano właśnie w tym,

w ramach rytmu dobowego nasz kortyzol i

tak jest na wysokim poziomie, więc

podbijanie go kawą tak naprawdę może

zwiększyć tylko i wyłącznie objawy

lękowe, czyli może zwiększyć ten zapas

dopaminy do jednocześnie niskiej

oksytocyny i serotoniny. E, więc myślę,

że dobrze jest się powstrzymać, a przede

wszystkim zjeść dobre jakościowo

śniadanie, najlepiej jajka na 1000

sposobów czy jakieś inne pokarmy

białkowo-tłuszczowe. Zatem coś, co ma

mniejszy wpływ na rozregulowanie naszej

glikemii, czyli stężenie naszej glukozy

we krwi. To jest po pierwsze. Czyli

pijemy powiedzmy śniadanko o godzinie

7:00, a pierwsza kawka o godzinie około

8:30, czyli mamy półtorej godziny od

śniadania, dzięki czemu nie zaburzamy

trawienia białek, nie zaburzamy

wchłaniania żelaza. To jest też bardzo

ważne, bo kawa, herbata czy czerwone

wino jedzone przy okazji produktów

bogatych w żelazo potrafi zmniejszyć

przyswajalność tego składnika od 60 do

nawet 90%. A po drugie jesteśmy w stanie

wtedy lepiej wykorzystać ten nasz

naturalny poziom kortyzolu i przy okazji

nie nie

i przy okazji nie będziemy nie będziemy

tak męczyli receptorów adenozyny, czyli

czegoś co tak naturalnie u nas narasta i

im więcej tej adenozyny będzie u nas tym

większe też zmęczenie i utata motywacji.

Więc wykorzystujmy tą kawkę mądrze. To

jest po pierwsze. Po drugie alkohol.

Niestety wiele osób uważa, że w XX wieku

ten alkohol to jest taki odprężacz

weekendowy, tak? Czyli od poniedziałku

do piątku dwoimy się i truimy w pracy.

Często jesteśmy na wymagających

stanowiskach, a potem właśnie w sobotę

czy w piątek trzeba otworzyć flaszkę i

zapomnieć o tym wszystkim, odprężyć się.

No jest wręcz na odwrót. Badania

pokazują, że spożywanie alkoholu ma

bardzo destrukcyjny wpływ na gospodarkę

związaną z kortyzolem, ale także na

nasze neuroprzekaźniki. I często też

mówimy o tym, że alkohol jest tak

naprawdę długodystansowo prodepresantem,

a nie antydepresantem. Jak niektórzy

myślą, że o po alkoholu to człowiek taki

wesoły jest. Alkohol jedyne co robi to

zwiększa ilość gaby, czyli kwasu gamma

aminomasłowego. To jest też

neuroprzekaźnik, który ma bardzo fajne

hamujące działanie na nasz układ

nerwowy, ale osobiście wolałbym to

zrobić w sposób dużo bardziej zdrowy,

czyli przez pomoc psychobiotyków takich

jak szczepy z instytutu Rozela, czyli

Laktoacyus Ramnozus, przepraszam,

Laktoacilus herveticus Rozel 52 i

bifobacterium longum rzel 175. Chociaż

tak naprawdę ten szczep LG, czyli

laktbacyzus GG też ma pewien wpływ na

sterowanie gabą, ale nie aż tak duży jak

właśnie te dwa preparaty, które są

zawarte w preparacie sam probist, który

podejrzewam duża część naszych odbiorców

na pewno kojarzy.

Ponadto alkohol robi też jedną rzecz,

czyli w etapie od jednego spożycia przez

okres nawet dwóch tygodni potrafi

podwoić ilość wydzielanego kortyzolu. A

tak jak wcześniej powiedzieliśmy, na

początku jest jeszcze tak, że ten

kortyzol jest wysoki wraz ze

współmiernie wysoką dopaminą, ale

prędzej czy później ta wytrzymałość

materiałowa nas dopadnie. No i w końcu

potem mamy tak zwaną anchedonię, czyli

ta dopamina spada, nic nam się nie chce,

nie chce nam się kiwnąć palcem.

ewentualnie byśmy po prostu zrobili coś,

co daje nam minimum zaangażowania, a

daje nam bardzo fajną nagrodę i tam też

robi się wtedy już niebezpiecznie.

>> Jeszcze sekunda o tym kortyzolu. Czy to

jest tak, że jeżeli ktoś wstaje rano już

z wysokim poziomem kortyzolu naturalnie

i później jeszcze dobije to kawą na

sucho, to czy potem ma to też wpływ na

apetyt, na podjadanie w ciągu dnia, czy

mając wysoki kortyzol jest to jest to

skorelowane z potem z naszym

podjadaniem, z apetytem? Jest taka

szansa, yyy, nasz organizm tak naprawdę

radzi sobie do pewnego poziomu

tolerancji, jeżeli chodzi o hormony i w

momencie, kiedy mamy chronicznie wysoki

poziom kortyzolu, to nasz organizm jest

bardzo cwany i on doskonale wie, co

takiego jest w stanie szybko zbić

kortyzol, wystrzał insuliny. I to też

tłumaczy, dlaczego mamy osoby, które

kompulsywnie się zajadają w przypadku

stresu. Czyli jest dużo zadań do

wykonania, a tutaj nagle a skubniemy

loda, a tutaj skubniemy owocka, a tutaj

wypijemy sobie jakiegoś shakka z

mleczkiem i tak dalej. I dzięki temu

będziemy mieli w strzał insuliny, co

doprowadzi do obniżenia poziomu

kortyzolu, więc my poczujemy się lepiej.

Niestety w ten sposób też tworzymy

pewien nawyk, że trzeba się najeść albo

trzeba podjadać, aby poprawić nastrój.

Myślę, że w ten sam sposób możemy

powiedzieć, że mają problem osoby, które

zajadają emocje, które właśnie są często

pod jarzmem stresu albo jakiś

niefortunnych

zgań życiowych i niestety to się kończy

bardzo często w kuchni. Oczywiście

efektem tego jest insulinoporność

choroby serca, nadwaga.

>> Czekaj, bo to jest bardzo bardzo bardzo

ważne i myślę, że tutaj wybrzmiał taki

bardzo ważny wniosek, tak?

Czyli jeżeli mamy stale wysoki poziom

kortyzolu

i do tego widzimy po nas samych, że

podjadamy cały czas coś, popijamy,

podjadamy, idąc na spacer, wybieramy

specjalnie drogę do Maka, żeby tam się

napić kawy z mlekiem, zamiast się po

prostu przejść do lasu i z powrotem idąc

gdzieś idziemy na kebaba, bo jest 3 km

dalej, bo i przejdę się, ale no to ju

jestem, to zjem, bo mi się należy. Czyli

też to może być tak, że te nasze większa

skłonność do podjadania i do jedzenia

nadmiarowych kalorii w stosunku do

takich fit zdrowych osób, które widzimy

na dymie z kostkami na brzuchu z

sześciopakiem, to może to wynika właśnie

z tego, że my mamy zbyt wysoki stale

poziom kortyzolu i próbujemy go zbijać,

on nam wzrasta, zbijać, wzrastać,

zbijać, wzrasta, że tym jedzeniem

próbujemy się ratować. Czy to tak może

być?

>> Tak jest. Tak nie może być, tylko tak

jest. Ponadto zobacz, że możemy wejść

sobie od razu do podstaw tego, co

powiedziałem na początku, czyli ten

Europejski Kongres Psychiatrii i

aktywność fizyczna. Osoby, które mają

dużo stresorów, ale mają też aktywność

fizyczną, można powiedzieć, one jakoś

przemielą ten bodziec psychiczny i

zamienią go w fizyczny, tak? Czyli

stres, który powstał u nas w organizmie

pod kątem, nie wiem, obowiązków i tak

dalej, trudności życiowych, my po prostu

dosłownie wypłocimy z siebie podczas

tego treningu na siłowni, podczas biegów

i tak dalej, treningów z ketlem. Więc

naprawdę zachęcam każdego, że nawet

jeżeli na początku nam się nie chce i

uważamy, że dobra, miałem tak kijowy

dzień, że po prostu ja chcę się teraz

położyć na kanapie i trochę spleśnieć z

telefonem w ręku, nie? Właśnie wyjdźmy

na spacer, pójdźmy na jogging, zróbmy

pompki, przysiady i tak dalej. Włączmy

fajną muzykę. To jest też coś, co u nas

pod zwiększa poziom dopaminy. Więc

jeżeli nie możecie się do czegoś zebrać,

włączcie muzykę. Faktycznie muzyka

łagodziłaby obyczaje, ale przede

wszystkim ten kortyzol i podjadanie

insulinoporność naprawdę nie miesza się

to dobrze.

>> Okej, no to to rzeczywiście ma to sens.

To teraz przejdźmy do dopaminy. Co to

znaczy, że poziom dopaminy jest niski?

Co to znaczy, że poziom dopaminy jest

wysoki w kontekście też tego

scrollowania? Czy jak scrolluję przez 10

godzin telefon, czy ta dopamina mi

rośnie, czy ta dopamina mi spada?

Co to znaczy, że jest nisko, wysoko? No

generalnie jak jest wysoko, ale tak

naturalnie, powiedzmy optymalnie wysoko,

to powinno być to skorowane z naszymi no

wysokimi możliwościami do wykonywania

zadań. Ale tak jak mówiłem wcześniej, te

mikronawyki powodują, że niestety w

naszym mózgu tworzy się takie coś, żeby

ta dopamina była bardzo wysoko, ale za

niską cenę i niestety to jest krótka

kołdra. Dlatego często mówimy o tym

detoksie dopaminowym, czyli że

powinniśmy zerwać z porno, powinniśmy

zerwać z tym scrollowaniem i powinniśmy

po prostu naturalnie tą dopaminę czerpać

po prostu z radości dotyczącą dotyczącej

planowania i odkreślania tych zadań.

Tutaj myślę, że może bardzo fajnie

działać lista, bo część osób mówi, że ma

tyle rzeczy na głowie, jest tak

zakręcona, a że ona już po prostu nie

wie za co się zająć. Tak naprawdę może

to działać dwojako. Albo sobie robimy

listę, powiedzmy, że są dwie rzeczy

ciężkie i trzy lekkie. I być może

jesteśmy tymi osobami, które wolą coś

robić na rozgrzewkę. Więc na początku

skreślamy trzy rzeczy lekkie, to już się

cieszymy, że 3/5 nam odpadło i potem

zabieramy się do dwóch ciężkich zadań.

albo stwierdzamy, że dobra, na początku

ciężka robota, to potem już będzie im

bliżej finału, tym lżej, bo potem jest

już takie wiesz, zadanie klasy

odfajkować to tylko. Także na tym bym

się oparł, ale też pamiętajmy, że bardzo

duży wpływ, jeżeli chodzi o

kształtowanie dopaminy ma u nas

gospodarka glukozowo-insulinowa. Jeżeli

wśród tych stresorów będziemy mieli

niedosypianie się, ale także

hipoglikemię reaktywną poposiłkową,

czyli ten słynny roller coaster naszej

glukozy insuliny, coś o czym też

wielokrotnie rozmawialiśmy na kanale u

ciebie czy też u mnie, to to jest coś co

też bardzo mocno dobija właśnie tą

insulinę i samą po prostu dopaminę,

serotoninę. Także wiele osób, które ma

taki element anchedonii i im się nic nie

chce i zwłaszcza to skorelują z

posiłkami, że było nieźle jak byli

naczczo albo byli po posiłku niewielkim

białkowo-tłuszczowym, ale jak zjedli

właśnie makaron z sosem na obiad czy

zjadli jakieś cukierki to nagle takie

wiesz powietrze z nich spuścili. No to

jest bardzo duży kłopot.

>> No a powiedzmy sobie o tym w jaki sposób

można zbadać poziom kortyzolu i czy

można zbadać poziom y dopaminy

serotoniny. Tak. No bo kortyzol to

rozumiem, że przez krew, ale tamte nie

wiem. Więc proszę powiedz.

>> No to teraz tak, jeżeli chodzi o poziom

kortyzolu, to najłatwiej jest go zbadać

z krwi po prostu. Tylko, że ja bym to

zbadał nie jako solo, ale jako trio.

Czyli sprawdziłbym na początku ACTH,

czyli hormon adrenokortykotrupowy, czyli

ten hormon, który jest z naszej

przysadki i on kieruje się w stronę

naszych nadnerczy, aby wyprodukować

kortyzol. Teraz kortyzol jest

najczęściej w tym zakresie referencyjnym

od 6,4 do 196. I chodzi o to, żeby mieć

taki wysoki, dwucyfrowy, ale nie

przekraczającej normy, czyli taki 15,

18, to byłby dobry kortyzol naczo.

Pamiętajmy o tym, że mierzymy go około

godziny od wstania. Czyli jak o 7:00

rano wstajemy, to tak o 8:00 rano

powinniśmy mieć pobranie. Po drugie,

byłoby super, gdybyśmy nie mieli jakichś

sytuacji takich, no fest, czyli żeby w

drodze na te badania ktoś nas na

przykład nie rozwalił na tej drodze,

żeby nam nie wjechał w bagażnik, żebyśmy

nie dostali informacji, że któreś z

rodziców czy dziecko zmarło w wypadku

tragicznie przed chwilą i i że no jest

masakra. Bo to oczywiście no może bardzo

mocno podwyższyć poziom kortyzolu we

krwi i wtedy już ten wynik nie będzie

miarodajny. Ale ACTH jest o tyle ważne,

że on jest w zakresie powiedzmy od około

6 do 70, ale uwaga, zakres funkcjonalny

jest od 10 do 15, więc jak mamy ACTH

typu 30, 50, 60, to nie jest dobry

poziom ACTH. To wskazuje na to, że

jednak od jakiegoś dłuższego czasu

byliśmy pod jarzmem tego przywykłego

stresu. Można też ewentualnie sprawdzić

DHEASO4, czyli dehydroepiandrosteron

związany z siarczanem. I jeżeli on jest

odpowiednio wysoki, to jest super, bo to

jest fontanna młodości. Jeżeli jest

obniżony, no to wypadałoby też coś tutaj

podziałać. M propos tego co pytałeś o

neuroprzekaźniki, o dopaminę, można

zbadać neuroprzekaźniki z krwi. Można

też wykonać takie badanie jak OAT albo

OAP, czyli profilowanie kwasów

organicznych z moczy z moczu, ale tutaj

trzeba mieć też specjalistę, który by

się na tym znał, żeby to ocenić. Jest

też badanie Organics neuro, czyli

badanie neuroprzekaźników z moczu i to

też daje nam po prostu jakieś

metabolity, które potem możemy sobie

nawet w czacie GPT wpisać, że wyszedł

obniżony poziom tego, podwyższony tego,

no i to wtedy może wskazywać na to lub

na to. Tak więc takie elementy też

możemy sobie przy obecnym rozwoju przy

obecnym rozwoju techniki też możemy

sobie posprawdzać. Natomiast no tych

badań diagnostycznych jest sporo, ale

myślę, że zanim zaczniemy jakieś drogie

badania, to trzeba by przede wszystkim

przyjąć podstawy, czyli jak najrzadzie

alkohol, dobrze się wysypiać, e, mniej

stosować cukru, no i tak naprawdę

zachować tą dobrą higienę pracy.

>> Też przy tym badaniu, wydaje mi się

kortyzolu i tego na a problem jest z

laboratoriami, bo to jest chyba badanie

niestabilne. Tak mi się coś kojarzy.

Pamiętam, że raz robiłem to badanie i

ono nie wyszło, czyli nie wszystkie

laboratoria to robią, bo one to

przekazują gdzieś dalej do

specjalistycznego laboratorium i też nie

jest tanie chyba to badanie jakby w

kompleksie. Więc jak będziecie chcieli

zrobić sobie to badanie, to zwróćcie

uwagę na to, czy dane laboratorium to

wykonuje i czy to jest to główne, tak?

Czy wysyłają to gdzieś do Berlina czy

gdzieś i no bo też ten czas później jest

ważny, jak to badanie nie wyjdzie, no to

nie wychodzi. Tak więc więc tak.

Natomiast w kontekście tego

scrollowania, czyli jeżeli biorę telefon

i cały dzień scrolluję, to to dopamina,

co ja robię? Ja podnoszę dopaminę,

>> odna się podnosi, a potem spada na łeb,

na szyję w momencie, kiedy powiedzmy

podnieta ten bodziec dla mózgu, słabnie,

czyli jest super świetnie. To jest coś

jak stosowanie narkotyków, nie? Czyli

jest super świetnie w momencie, kiedy je

stosujemy, natomiast potem jak już nie

ma dojścia, to jest ojoj,

>> jest już źle. Okej, czyli ona wtedy jest

w podłodze i teraz jeżeli my rozciągamy

tą gumę przez 6 godzin na TikToku, to

potem spadamy do podłogi i ona

naturalnie się później nie podnosi, bo

dla nas nie fascynuje nas wykonanie

zadania w postaci pójścia do sklepu i

zrobienia zakupów nie jest dla nas

wartościowe, więc z tym mamy problem.

Czyli dzieci, które oglądają telewizję,

dostają natychmiastową nagrodę w postaci

zwiększenia tego poziomu dopaminy,

wytworzenia tego w cudzysłowie

szczęścia. Później kiedy mają skupić się

na zajęciach i przez 40 minut słuchać

jak jakaś pani na tablicy rysuje kredą

jakieś kółka i znaczki no to nie ma

żadnej natychmiastowej nagrody. Ten

poziom dopaminy się nie podnosi i one

jedyne co robią to czekają na przerwę aż

będą mogły ten poziom dopaminy przez

słodycze czy przez telefon, który jeżeli

mają podnieść i tak się to dzieje.

Ale jeszcze poza poza

kortyzolem, poza dopaminą wiadomo, że

jeszcze jest mnóstwo innych rzeczy, ale

mamy też serotonina. O serotoniny

chciałem powiedzieć dlatego, że kiedy

mamy ten niski poziom serotoniny,

no to często wchodzą leki

antydepresyjne, które podnoszą nam ten

poziom serotoniny i one nie działają tak

jak narkotyki, że bierzemy dwie tabletki

zabierające coś i mamy nagle bombę, tak,

po nich, chociaż też takie są, widziałem

u koleżanek. Natomiast

one długofalowo wypełniają tą naszą

serotoninę. I teraz

no pytanie w jaki sposób można tą

sertoninę podnosić naturalnie i

oczywiście jeżeli ktoś potrzebuje pomocy

psychiatry to trzeba pójść do psychiatry

i skorzystać i jakby i okej tak ale co

można zrobić naturalnie żeby tą

serotoninę podnosić

>> przede wszystkim trzeba zadbać o jelita

bardzo często można usłyszeć takie

hasła, że jelita są generatorem zdrowia

albo że chore jelita to to chora

psychika lub też usłyszeć po prostu o

psychobiotykach

bardzo często mówimy o tym że nie liczy

się sama serotonina tylko to co ogólnie

dzieje się w naszej barierze jelitowej,

w naszym mikrobiomie. Jeżeli dowiemy

się, że 90% serotoniny jest wytwarzane w

jelitach, to możemy też trafić na różne

teksty. Część specjalistów powie, że no

tak, jest wytwarzane dużo serotoniny,

ale ta serotonina jest używana tylko

lokalnie, że ona nie może przejść przez

barierę, krew, mózg i tak dalej. No i to

jest prawda w przypadku serotoniny, ale

nie do końca prawda w przypadku gaby, bo

gaba, kwas gaminomasłowy może przenikać

barierę krew, mózg i bardzo często to

robi. Natomiast jeżeli chodzi o jelita,

to i i serotoniny, to tam też bardzo

często działają właśnie transporty przez

komórki tuczne, przez komórki mikrogleju

i tak dalej, czy też ta częściowa mimika

działa. Więc powiedziałbym tak, zadbajmy

o nasze jelita, bo wtedy rośnie poziom

serotoniny, który jest okej używany

lokalnie w jelicie, ale też na kwestie

naszej psychiki też to wszystko wpłynie

pozytywnie. Zresztą wystarczy wspomnieć

niektóre szczepy, tak jak na przykład

LP299V, czyli pewnie znany wam sam probi

IBS, który jest nie tylko nailitą

nadwrażliwe, ale także właśnie bardzo

dobrze pomaga w zespole serotoninowym.

Czyli w momencie kiedy u kogoś z

aminokwasu tryptofanu powstaje zbyt dużo

kinureniny, a powinna powstać

serotonina, to ten proces negatywny jest

gaszony, więc naprawdę bardzo fajna

opcja. Zresztą sam probi stres i sam

probi IBS bardzo fajnie współdziałają w

terapii. Ja tak bardzo często robiłem u

pacjentów z fenomenalnymi wynikami.

>> Wiesz co, w kontekście suplementów

nasunęło mi się jeszcze jedno takie

pytanie, jak już o tym mówisz. Czy są

suplementy? Jak ktoś ma szeroki zestaw

tych suplementów, wiesz, witamina B, te

rzeczy z z jak nie wiem, kawa z grzybami

też powiedzmy jako taka

jako taki suplement zamiennik kawy, są

też rzęszenie, inne takie rzeczy, które

z tych suplementów mogą powodować u nas,

no nie wiem czy to jest podniesienie

kortyzolu, czy takie reakcje

pobudzające,

czy to jest tak na przykład, że branie

któregoś suplementu w jakimś okresie

dnia może nam podbić, wiesz, nerwowo Czy

czy czy jest w ogóle coś takiego?

>> Wiesz co, wydaje mi się, że taka

sytuacja może zaistnieć zawsze, nawet w

projnej sytuacji picia zbyt dużej ilości

kawy, jeżeli nie damy półsprzęgła. Takim

półsprzęgłem jest bardzo często teanina.

Elteanina, teanina, czyli ekstrakt z

liści zielonej herbaty.

To jest element, który po pierwsze

moduluje obwód uwagi, tak jak wcześniej

mówiliśmy, tak? ta tunelowa opcja, czyli

unikanie stresu, skupienie się na

powierzonych zadaniach i tak dalej, ale

z drugiej strony jest to też jeden z

elementów, który może być użyty jako

taka tarcza przed nadmiernym przerostem

jednego neuroprzekaźnika nad drugim.

Bardzo często właśnie tak się dzieje w

kontekście tej serotoniny, oksytocyny i

dopaminy, kiedy my używamy właśnie

jakichś substancji pobudzających, to czy

jest to kawa, herbata, jerbamatę, yyy,

kofeina, oktopamina, tyramina,

fenyloootyroamina, jest tego naprawdę

dużo. Natomiast w większości przypadków

takiej właśnie kawy grzybowej mówimy, że

tam jest skalulowany stosunek w stosunku

na przykład do Raishi i do Lionsman,

czyli do suplówki jeżowatej, więc tam

jest to pobudzenie tak trochę

wycerklowane, bym powiedział. Jeżeli nie

przegniemy z ilością kawy, no to powinno

być wszystko w porządku. Raczej nie

spotkałem się na co dzień z takimi

sytuacjami, żeby ktoś po suplementacji

właśnie suprówką jeżowatą, czy bakopą

drobnolistną, czy czy jakimiś tam

antyoksydantami, czy witaminami grupy B,

wystrzelił się w kosmos. E, wszystko to

ma wpływ na energię. Tak, nawet witaminy

grupy B dosłownie mają wpływ na energię,

na pracę mitochondriów. B12 i B9, B6 na

ma wpływ na mózg. B6 ma też bardzo duży

wpływ na gabę. I tutaj w propos depresji

to nowe badania pokazują właśnie taką

dużą dawkę witaminy B6, która działała

zdecydowanie lepiej niż takie

standardowe wsparcie

farmakoterapeutykami. Także no można i

tak to wszystko ograć.

>> Okej. To co powinniśmy robić y przed

snem,

żeby rano wstać z niższym poziomem,

nazwijmy to, stresu już umownie? E,

czyli czego powinniśmy unikać tak

wieczorem? Tak naprawdę powinniśmy

unikać tylko tego, co robimy na co

dzień, czyli powinniśmy trzymać się

rytmu dobowego. Zatem o 21:00 wyłączamy

telewizor, laptop, komputer, nie

odbieramy maili, y nie skrollujemy

gdzieś tam z social mediów Instagrama,

Tiktoka i tak dalej, tylko bierzemy

książkę, bierzemy relaksującą kąpiel,

przytulamy się, robimy rozmowy, nie

wiem, rozmawiamy o przyszłości, o

różnych fajnych rzeczach, po prostu nie

stosujemy elektroniki i idziemy o 22:00

spać. Czyli jak pilnuj pilnujemy tego

rytmu dobowego, pilnujemy też tego

wieczornego stosunku między kortyzolem,

który powinien być niski, a melatoniną,

która powinna być wysoka. To jest

wszystko, co nas interesuje. Ponadto jak

już wstaniemy, to uderzmy w wartościowe

śniadanie, a nie w jakieś tam, nie wiem,

cukierki czy czy ciastka, czy

przetworzone płatki śniadaniowe

reklamowane w telewizji i naprawdę

będzie super. I do tego, jeżeli jest

stres w pracy, to stosujmy adaptogeny.

Tylko tyle i aż tyle.

>> Świetnie. Dziękuję ci bardzo. Mam nad

mam nadzieję, że ten odcinek był dla was

pomocny. Oczywiście, jeżeli ktoś ma

większe zdecydowanie problemy, no to

trzeba się udać do psychiatry i już

radzić sobie lekami. Natomiast ta

podstawowa higiena, jeżeli nie zostanie

zastosowana, to te leki i tak nic nam

nie pomogą, bo jak przestaniemy je brać,

to znowu będzie to samo. W związku z tym

to jest kwestia naszych nawyków, tak jak

słyszycie, snu, ruchu, diety i i

relacji, które mamy i też poziomu

stresu. Ja z własnego doświadczenia mogę

wam powiedzieć, że w pewnym momencie

prowadzenia dużej firmy stwierdziłem, że

nie jest to warte. Na pewno zarobienie

kolejnych pieniędzy nie jest warte tyle,

co jeszcze podbijanie tego poziomu

stresu, który naturalnie wynika z coraz

większej ilości obowiązków i po prostu

zrezygnowałem z tego i zacząłem

podróżować. Zwiedziłem sobie 91 krajów

do tej pory i bardzo się z tego cieszę i

wcale nie żałuję, bo może bym dzisiaj

nie nagrywał tego podcastu, gdybym po

prostu z tego stresu nie zrezygnował,

więc pieniądze niezależnie od skali nie

są najważniejszym czynnikiem, y żeby

marnować zdrowie na nie. Także taką

refleksję zachęcam, żeby się nad nią

pochylić, bo bo jednak ten długofalowy

stres może nas po prostu zniszczyć.

Bardzo ci Kuba dziękuję. Zachęcam was do

tego, żeby zobaczyć inne odcinki, które

nagrywaliśmy razem z Kubą. Pozdrawiam

serdecznie. Paweł Albrecht. Cześć.