Merhabalar. Herkesin geçmiş bayramı da

kutlu olsun. Tekrar karşınızdayız.

Günlük anlık değişikliklerle İran'da

daha doğrusu Körfez'de bölgemizde neler

olduğunu anlamaya çalışıyoruz. Bu arada

Türkiye işlerin çok içinde ancak tam da

doğru bilgilendirildiğimiz söylenemez.

İşte Milli Savunma Bakanlığı bile ancak

zorlandığı zaman NATO'yile ilgili yeni

bir gelişmeyi kamuoyuyla paylaşmayı

kabul edebildi. Dilim döndüğünce şu anda

durumun ne olduğunu anlatmaya

çalışacağım. Bugün 23 Mart 2026. Sabah

Trump'ın ultimatumunun bitmesini ve

acaba başımıza neler geleceğini

beklerken ultimatom süresi bitmeden

bambaşka bir ortama geldik. Trump bir 5

günden bahsetti. 5 günlük bir süre

tanıdığını söyledi. Onun ardından da

İranlı önemli birisiyle konuşuyoruz dedi

ve sanki krizin çözümlenmesine yönelik

bir kapı açılmış gibi duruyor. Akşam ne

olacağını henüz bilemiyoruz. Biz

sorularımızla şu andaki durumu anlatmaya

çalışacağız.

>> Soli, selam. Aslında sen bir giriş

yaptın ama ben daha geniş çaplı bir

güncellemeyle başlayalım diyorum. Ne

dersin?

Yani bu ultimatom nedeniyle hakikaten

herkesin korkuları fena halde

depreşmişti. Bu 5 günlük ara işte

konuşuyoruz demesi Trump'ın biraz

ortalığın gevşemesine yol açtı. Nitekim

bunu borsa fiyatlarındaki Asya borsaları

çökmüştü. Amerikan borsaları ya da Batı

borsaları bugün yükseldiler. Daha

Amerikan borsası biz konuşurken kapanmış

durumda da değil. Bu arada tabii

karşılıklı olarak beyanlar birbirini

tutmuyor. Trump biz konuşuyoruz dedi.

İranlılar zinhar biz konuşmuyoruz. Zaten

konuşmaya da niyetimiz yok. Belli

şartlar yerine getirilmediği takdirde

dediler. Şu anda bir irade savaşıın da

ve dünya kamuoyunu etkileme savaşıın da

açıkçası yapıldığını düşünüyorum.

Ortadaki tablo benim görebildiğim

kadarıyla Amerika'nın çok leyhine gibi

görülebilecek bir tablo değil. İranlılar

kök söktürdüler tabiri caizse. E

söktürmeye de devam ediyorlar. Geçen gün

İngiliz ve Amerikan üstlerinin bulunduğu

Diego Garcia'ya 2500 mil menzilli bir

füze gönderebilmiş olmaları zaten

herkesi hayretler içinde bırakmıştı.

Onun ötesinde İsrail'e bayağı çok

isabetli füze atışlarıyla İsrail'in

nükleer santralinin bulunduğu dimona ve

çevresini bombalayabilmeleri, bunu yoğun

bir şekilde yapmaları ve epeyce de zarar

vermiş olmaları da herkesi şaşırttı.

İsrail'in meşhur demir kubbesinin

işleyip işlemediği sorusu yeniden

gündeme geldi. Dolayısıyla şu anda

baktığımızda, anlık olarak baktığımızda

İran durumu daha iyi kontrol edebilen

durumda gibi. Ayrıca da bizim alanımızda

bir deyim vardır. Tırmanmayı kimin

kontrol ettiği önemlidir. Tırmanma

kontrolünün de şimdilik İran'ın elinde

olduğu anlaşılıyor. Bundan sonrasının ne

olacağını göreceğiz. Çünkü hakikaten

Trump'ın bir dediğinin diğerini

tutmaması nedeniyle çok da net analizler

yapmak zaten net değil durum ama olan

içinde bile net analizler yapmak bir

hayli güç.

>> Soli, bu 12 gün Savaşı'nda bu kadar

dirençli bir İran görmemiştik. İran'ın

bu dayanıklılığını nasıl açıklıyorsun?

Ne değişti?

>> Valla şunu düşünüyorum. bir rahmetli

olmuş bir hocam çekti kendisi. Biraz

dahiydi. Dolayısıyla biraz da deliydi.

Anlaşılması da kolay birisi değildi.

Onun bir sözünü hatırlıyorum hep.

Sovyetler Birliği için söylemişti. Soğuk

Savaş zamanında Amerikalıların gene

kendilerini çok beğendikleri bir dönemde

bir imparatorluğu küçümseyemezsin,

hafife alamazsın gibi İngilizcesi You

cannot trivialize an empire gibi bir

sözü vardı. Gerçekten de ben şu ana

kadar yaşadıklarımıza yani 3 hafta 3 2

gün oldu ya da 3 hafta 3 gün oldu

baktığım zaman İran'ın kapasitesini

saldıran tarafın yani Amerika Birleşik

Devletleri ve İsrail'in hiç de doğru

değerlendirmediklerini görüyorum. Evet.

12 gün savaşı hatta ondan önceki bir

hafif füze değişkuşu İran'la İsrail

arasında. Bütün bunlar İran'ın gücünün

çok sınırlı olduğuna dair belli ki bir

görüş yaratmış, bir inanç yaratmış.

Amerikan ve İsrail taraflarında Amerikan

tarafında yaratılmış olmasına da

şaşmadım diyeyim. İsrail tarafı daha

şaşırtıcı geldi bana açıkçası. daha iyi

istihbaratları olması gerekiyordu. Çünkü

şimdi biz iki hafta boyunca acaba

İran'ın elinde füze kaldı mı kalmadı mı

diye konuşurken az önce söylediğim gibi

Diego Garcia'ya 2500 mil menzilli füzeyi

atabildiler. İsrail'in Dimona kentini

vurabildiler. Bütün bunlar İran'ın bir

kere stok olarak elinde yeterince

malzeme olduğunu hala da olmaya devam

ettiğini gösteriyor. Savaş başladıktan

sonra yayınlanan haberlerde filan

anlaşılan şu oldu. İsrail ile Amerika bu

savaşa 12 gün savaşı bittikten sonra

hazırlanmışlar ama İran da hazırlanmış

ve şu andaki görüntü o ki İran daha iyi

hazırlanmış. Kendi zaaflarını daha iyi

kapatabilecek şekilde hazırlanmış ve

karşı tarafın belki kibirinden de

yararlanmış. Şimdi giderek daha iyi

ortaya çıkıyor ya da giderek ortaya

çıktığını çok insan sanıyor ki Trump

Venezuela'dan aldığı ilhamla buranın da

çok çabuk halledilebileceğini düşünmüş.

kendisinin tarih konusundaki zayıf

bilgisi Venezuela ile İran'ın

karşılaştırılamayacak iki ülke

olduklarının o kendisini anlatacak

kimsenin bulunmaması nedeniyle de bu

kumarı oynamış şimdi ve giderek el

yükselterek başlangıçtaki

başarısızlığına aşabileceğini düşündü.

Başarısızlık da şu: Ali Hamene'yi

öldürürüz. Kendimize yakın birilir. Aman

biz ettik siz etmeyin derler. Biz

sizinle uzlaşmaya hazırız derler. ortaya

çıkarlar diye bekliyordu. Sonra

kendisinin beyanıyla ya iş

yapabileceğimizi düşünmüş, herkesi de

öldürmüşüz filan gibi hakikaten akıllara

durgunluk verecek olan da birtım şeyler

söyledi. Dolayısıyla ben İran'ın şimdiye

kadar meseleyi kendi açısından çok daha

iyi götürmüş olduğunu düşünüyorum ve bu

tırmanma kontrolünü elinde tutmasının da

kendisi açısından büyük bir avantaj

olduğu kanısındayım.

>> Öyle bir de şunu sormak istiyorum. Bugün

gelinen noktaya baktığımızda Amerika'nın

karizması çizildi diyebilir miyiz? Ve

Amerikan tarihinde

buna benzer bir durum yaşandı mı?

>> 1956'daki

Süveş savaşı'na benzetiyor. Onun da

kısaca özeti şudur. Mısır'ın efsanevi

lideri Cemal Abdülnasır ki 3.

dünyacılığın önemli liderlerinden

birisiydi ve Arap milliyetçiliğinin

bayraktarıydı. 1955'te

Süveyş kanalını devletleştirdi. O zaman

İngilizler filan dalga geçtiler. İşte

dediler ki Mısırlı mühendisler bu

kanalın yürütülmesini, işlerini

yapabilmesini sağlayamazlar. Paşa Paşa

Mısırlı mühendisler gayet güzel Süveyş'i

idare ettiler. Bunu tabii Süveş'te payı

olan Fransa ve İngiltere pek içine

sindiremedi. 1956'nın Temmuz ayında

Paris'te İsrail, Fransa ve İngiltere

arasında görüşmeler başladı ve bu

görüşmelerin sonunda ortaya biraz zihni

sinir projesi anılabilecek bir proje

çıktı. Bu projeye göre ya da bu plana

göre İsrail Mısır'a saldıracaktı. Bir

bahane uydurup ve bunun üzerine

Fransızlar ve İngilizler aman

Ortadoğu'da korkunç bir şey oluyor gene

savaş çıkıyor galiba. İstikrar gidecek.

Süveyş kanalı çok önemli. Güvenliği

sağlamak için biz müdahale ediyoruz

diyeceklerdi ve bu şekilde bir

katakulliye her şey getirilmiş olacaktı.

Hesaplar çok fena halde tepti. Bir kere

Amerikan seçimlerine 5 gün kala, 6 gün

kala bunun yapılmasından Amerikan

başkanı olan ve yeni seçimde de aday

olan Dwight Eisenhauer hiç de memnun

olmadı. Onun da ötesinde tam aynı

günlerde Sovyetler Birliği de

Macaristan'ı işgal etti ve taraflar

Amerika'ya bu yaptıklarını

bildirmedikleri için de Amerikalıların

öfkesi çok kabardı. Eisenhauer

İngiltere'ye derhal durdur ve çekil

yoksa paranı keserim dedi. Fransa'yı da

benzer şekilde tehdit etti. İsrail

Şarşeh'e kadar Sina Yarımadasını işgal

etmişti. Buradan ayrılmamakta direndi.

Onun üzerine Eisenhauer ya

çekileceksiniz oradan ya ben sizi

çektiririm oradan gibi bir ultimatom

verdi. İsrailliler de çekildiler. Fakat

araya birleşmiş Milletler barış gücü

kondu Sinai yarımadasında. Bu tabii

Ortadoğu'da İngiliz ve Fransız emperyal

hakimiyetinin bittiğini tam anlamıyla

simgeleyen olay diye bilinir. Yerlerine

Sovyetler Birliği ve Amerika Birleşik

Devletleri'nin Ortadoğu'daki rekabeti

aldı. Bu bakımdan aslında ahları gitmiş,

vahları kalmış iki emperyal güç bir

başarısız teşebbüste bulundular

İsrail'le birlikte. dönemin güçlü asıl

iki büyük gücü Sovyetler Birliği ve

Amerika ama daha çok da Amerika Birleşik

Devletleri bu Süveç'te yapılması

tasarlanan işin becerilememesini ya da

sonuçsuz kalmasını sağladılar. Şimdi

tabii Amerika'dan bayrağı devr

alabilecek olan bir büyük güç yok.

Dolayısıyla o anlamda tam bir benzerlik

yoksa bile emperyal bir gücün bir

emperyal kampanyaya çıktıktan sonra

başarısız olmasının getirdiği tabii ki

bir imaj var. Yani önündeki bütün

sorunlara askeri gücüyle cevap vermeye

çalışan bir Amerika'nın sonunda askeri

gücüyle sorunu çözememesi. Hatta eğer

işler şu andaki gibi devam edecek olursa

saldırmış olduğu ülkeyi ve onun rejimini

güçlendirecek olması gibi bir durum

ortaya çıktı. O nedenle de Amerika'nın

gücünün sınırlarını afişe eden bir olay

olarak bence tarihe geçecek. O nedenle

de pek çok yorumcu, tarihi biraz

bilenler bu olayın İran savaşı'nın

Amerika açısından bir Süveyş anı

olduğunu söylüyorlar. Üzerinde düşünmeye

değer.

>> Peki İsrail ve Amerika ilişkileri ne

durumda? Soli, iki ülkenin beklentileri

farklılaştı mı?

>> Bence baştan itibaren iki tarafın

beklentileri tıpa tıp aynı değildi.

Giderek de ayrıştığını sanıyorum. Yani

Trump benim görebildiğim kadarıyla bir

23 Mart Pazartesi itibariyle ben ne

yaptım da başıma bu belayı aldım diye

biraz pişman gibi gözüküyor ve zor bir

karar verdiği anlaşılıyor. Çünkü ya daha

da sertleşecek ve taş üstünde taş

bırakmamacasına ağır bir bombardımana

tabi tutacak hatta kara kuvvetlerini

gönderecekti ki yolda olan birlikler

var. Yahut da bir şekilde bir çıkış yolu

arayacaktı. şu an itibariyle bir çıkış

yolu arama tercihini yaptığı

anlaşılıyor. İsrail'inse burada pek

durmak istemediğini çünkü nihai

hedefinin bu rejimi devirmek hatta

İran'da kaotik bir ortamın kalmasını

istemek olduğunu sanıyorum. Ama Amerika

bu işten çekildikten sonra İsrail'in

devam etmesine izin verir mi? Ona da

açıkçası pek ihtimal veremiyorum. Ancak

Lübnan'da başlamış olduğu operasyonları

sürdüreceğini ve oradaki nihai hedefi

her ne ise onu gerçekleştirdiğini görene

kadar da durmayacağını sanıyorum. Benim

asıl beklentim tabii bu savaş bittikten

toz duman yatıştıktan sonra üç ilişkinin

bir gözden geçirilmesinin söz konusu

olduğu. Birincisi Körfez ülkeleri ile

İsrail arasındaki ilişki. Bu özel olarak

Birleşik Arap Emirlikleri anlamına

geliyor. Birleşik Arap Emirlikleri

İsrail'le eskisi kadar samimi olmaya

devam edecek mi? Bu benim kafamda bir

soru işareti. Suudi Arabistan'ın

İsrail'le daha uzun süre normalleşme

gibi bir şey aklına bile getirmeyeceği

kanaatindeyim. İkinci ilişki demeti

tabii ki Körfez ülkeleriyile Amerika

Birleşik Devletleri arasındaki ilişki.

Efendim işte Körfez ülkelerinin hepsi

aman vur öldür kır bitsin bu rejim

ayakta kalmasın yoksa çok güçlenecek ve

her an bize saldırabilir kaygısını

taşıdıkları için Amerika'ya devam

baskısı yaptıklarını söylüyordu. Eğer

devam etmeyecekse ve bu duracaksa bu

rejimlerin de bugüne kadar ABD'ye

kendilerini koruması için yapmış

oldukları yatırımın kendilerine ne

getiri sağladığını düşüneceklerini ve

Amerika'yla olan ilişkilerini hemen

değil zamana yayarak yeniden gözden

geçireceklerini doğrusu sanıyorum belki

üslerin kapatılmasına kadar da

varabilir. Onu diplomasi

belirleyecektir. Üçüncüsü de ben İsrail

ile Amerika arasındaki ilişkilerin de

gözden geçirileceğini sanıyorum. Bu

savaş haklı ya da haksız Amerikan

kamuoyunda hem sağdan hem soldan bu

İsrail'in savaşıdır, Amerika'nın savaşı

değildir kanısını kökleştirdi,

yerleştirdi ve buna karşı çıkanların

sözleri pek de dikkate alınmıyor diye

bir izlenimim var doğrusunu istersen. O

nedenle İsrailAmerika ilişkileri

bunların ikisinin stratejik çıkarlarının

Natanyahu'nun ve genelde İsrail

liderlerinin iddia ettiği gibi birebir

uyuşup uyuşmadığı konuları masaya

yatırılacak. Bunlar dediğim gibi anında

olmayabilir ama zamana yayılarak bu

türden gelişmelere tanık olacağımızı

sanıyorum.

>> Trump 48 saatlik bir ultimatom vermişti

ya. Henüz süre dolmadan da daha farklı

ve yapıcı bir açıklama geldi. Bu manevra

için ya da bu değişiklik için ne

diyorsun?

>> Demin söylemiş olduğum yol ağzına

geldiğinde cumartesi günü olayı

tırmandırma yanlısıydı. böyle

anlaşılıyor. Ya da tırmandırırım diye

korkutarak İranlıların yola geleceğini

belki düşünüyordu. İranlılar hiç o

havadan otelden çalmıyorlardı açıkçası.

Pazartesi sabahına geldiğimizde bana bir

çıkış yolu verecek olan tercihi seçeyim

bari demiş olma ihtimali yüksektir

kanısındayım. Şu anda görebildiğim o.

Çünkü hakikaten İranlılar geri adım

atmıyorlar. Bu arada tabii bugün Nevzat

Çiçek'in tweetleri var. Türkiye, Umman

ve Mısır'ın arabuluculuk çabalarının

devam ettiğini ve bu belki gelişmede de

bu üçlünün çabalarının etkili olduğunu

söylüyor. Umman zaten bildiğimiz gibi

her iki tarafın güvendiği ve iki defa

arabuluculuk yaparken Amerikalıların

müzakerelere kesip ya da müzakerelere

rağmen saldırmaları nedeniyle biraz da

ofsaytta kalmış olan bir ülke. Dışişleri

Bakanı Cenevre görüşmelerinde ya da

geneldeki bu sorunu çözme görüşmelerinde

İran'ın Amerika'nın bütün şartlarını

neredeyse kabul ettiğini söylemişti.

Obama'nın imzalamış olduğu nükleer

program anlaşmasından daha ileri

tavizler koparılmış olduğunu söylemişti.

Buna rağmen Trump İsrail'le birlikte

saldırmayı tercih etti. Umman

dolayısıyla zaten her zaman bu tür bir

arabuluculuk işlevinin içerisinde

Türkiye ve Mısır'da Nevzat Çiçek'in

yazdıklarına göre bu işin içindeler ve

iki tarafı da bir şekilde tansiyonu

düşürmeye ikna etmeye çalışıyorlar. O

çalışmaların da bir etkisi olmuş

olabilir Trump'ın pazartesi sabahı fikir

değiştirmesinde.

>> Bu 12 Müslüman ülkenin İran'ı kınaması

ama Amerika Birleşik Devletleri ve

İsrail'e tek kelime etmemeleri hakkında

ne düşünüyorsun? Şimdi bununla ilgili

söylenebilecek şey aslında

İngilizcesiyle no comment. Yani bu bunda

hiçbir şey söylemeyi gerektirmeyecek

kadar açık bir durum var ortada. Bu

imzayı atan ülkelerin hiçbiri özellikle

Amerika Birleşik Devletleri ile papaz

olmayı göze alamamışlar. Bunların

arasında Türkiye'de var. hani Arap

ülkeleri ki yani Amerika'nın başlattığı

ve başının sonunun iyice düşünülmediği

belli olan İsrail'le birlikte başlattığı

baştan çalışılmadığı belli olan bir

savaşın mağdurları durumundalar.

Üstlerine bombalar yağıyor. İşte

arındırma tesisleri bombalanıyor. Enerji

merkezleri, data merkezleri

bombalanıyor. Buna rağmen İran'ı

kendilerine saldırdığı için kınıyorlar.

Fakat savaşı başlatmış olan ve dünya

kamuoyunca savaşı uluslararası hukuka

aykırı olarak başlatmış olan taraflara

bir söz söylemiyorlar. Bir taraftan

haklıdırlar denebilir belki. Yani onlar

saldırmadılar İran'a ama bu genel kabul

görebilecek bir mazeret midir? O sanırım

tartışmaya açık görüntü. Aynen senin ima

ettiğin gibi ağızlarından ancak bir

tarafı kınamanın çıkmış olduğu diğer

tarafa söz söyleme cesaretini

bulamadıkları şeklinde.

>> Peki Soli, bu 48 saatlik sürenin

durdurulmuş olması bir nevi geri adım

diye algılanabilir mi bundan sonra? Bu

geri adımdan sonra nasıl bir Ortadoğu

bekleyebiliriz? Sence bu İsrail'in

şımarıklığına bir fren olur mu? Şimdi

bence önce bir ortalıktaki toz dumanın

yatışmasını beklemek lazım. Birçok unsur

var. İran'daki rejim birtım şartlar öne

sürüyor. Yaptırımlar kalksın diyor.

Hürmüzde diyor yeni bir model

oluşturulsun taşımacılık konusunda

diyor. İşte başka birtım taleplerde

bulunuyor. Bir daha savaşın

çıkmayacağının garantisini istiyor.

Şudur budur. Şimdi bütün bunları

alabilir ya da alamaz ayrı bir şey. Bir

ara Amerikan üstlerinin kapatılmasını da

istiyordu. Şimdi onlar başlangıç

pozisyonudur. Amerikalıların ne

isteyeceği tam olarak belli değil. Önce

bir toz duman yatışsın, bir bilanço

çıksın. Çünkü İran her ne kadar kök

söktürüyorsa da çok ağır hasar gördü.

İran'ın da her tarafı bombalandı.

İnsanlar öldüler. Pek çok yer harabeye

döndü. Bu nedenle zaten yaptırımların

kalkması özellikle İran açısından çok

büyük bir önem taşıyor. Ama kanaatim o

ki İranlılar bir daha yeniden başlaması

ihtimali olan bir savaşı onlara

düşündürtecek ateşkesle

yetinmeyeceklerdir. Nitekim daha önce

belki söyledim bu programda da 12 gün

savaşı adını koyduğunuz zaman 6 gün

savaşıan ilham alarak bir muharebenin

daha yapılacağı ya da savaşın bir yeni

perdesinin olacağını da kabullenmiş

oluyordunuz. Herkesin de buna hazır

olduğu anlaşılıyor. İranlılar bu hesabı

kapatmak istiyorlar. Bir daha saldırıya

uğramayacaklarından emin olmak

istiyorlar benim anladığım kadarıyla. O

nedenle çok ağırdan alacaklardır

kanısındayım. Amerika'ya gelince

Trump'ın Bush'tan beri bütün Amerikan

başkanları Obama, Biden, Trump iki defa

Ortadoğu'dan kaçmak istediklerini

söylediler. Bu bana hep Trochki'nin bir

lafını hatırlatır. Leon Trochki Sovyet

devriminin önemli şahsiyetlerinden. Der

ki, "Troçki, sen savaşla

ilgilenmeyebilirsin ama savaş seninle

ilgileniyor." Bunun gibi işte Amerika

Ortadoğu ile ilgilenmiyor ya da

ilgilenmek istemiyor olabilir ama

Ortadoğu Amerika'yile ilgileniyor.

Amerika da bu işleri kötü yönetiyor

açıkçası. Yeniden bir değerlendirme

yapılır mı? İsrail'in politikalarına

Amerika'nın neredeyse koşulsuz destek

vermesi sorgulanır mı? Sorgulanacak

olursa Amerika İsrail üzerinde özellikle

Filistin meselesi konusunda bir baskı

kurar mı? Yani bu şey şarlatanlı

vazgeçip barış kurulu gibi PESP'a gelmez

bir projeden vazgeçerek bütün bunları

ben en azından şu anda cevaplayabilecek

bir durumda değilim. Yepyeni bir tablo

önümüze çıkmış olacak. Eğer olay bu

şekilde biterse yani İran'ın rejiminin

yerinde durduğu, İran'ın bu işten

yenilmediği için en azından galip gibi

çıkmış olduğu, buna karşılık Amerika

Birleşik Devletleri'nin geri adım atmak

zorunda olduğu bir tablo. Bundan

sonrasının ne olacağını göreceğiz.

Körfezd'deki Arap ülkeleri, az önce de

söyledim, bence bütün ilişkilerini

yeniden gözden geçirmek zorunda

kalacakları, özellikle Amerika'yile

ilişkilerini bir durumla da karşı

karşıya kalacaklar. Ama bunların bir

günden diğerine gerçekleşmesini şahsen

beklemem. Bunlar ancak zamana yayılarak

gerçekleşir kanısındayım.

>> Çin ve Rusya için bu savaşa net olarak

taraf oldular diyebilir miyiz? Sence

Rusya'nın bu son açıklamaları savaşın

seyrini değiştirdi mi?

>> Savaşın seyrini değiştirmedi. Rusya

sadece açıkça ortaya koydu. Ben yardım

ettim dedi. İran'dan taraf olduğunu

söyledi. Gerçi İran'ın ya bu savaşın

bitmesini Ruslar ne kadar ister

bilmiyorum. 68 dolardan 120 dolara kadar

çıkıverdi. Petrol fiyatı Putin'in zora

girdiği düşünülüyordu bu yıl ekonomik

olarak. Ukrayna Savaşı'nı devam

ettirebilecek olan yeni finansal cephane

de açıkçası bulmuş oldu. İkincisi ben

İran'ın elindeki elektronik istihbarat

imkanlarının ne kadar güçlü olduğunu

açıkçası bilmiyorum ama birtım çok

isabetli vuruşlarında özellikle

santralları, data merkezlerini ve işte

bu Dimonay'ı filan vuruşlarında

Ruslardan koordinat almış olmaları,

istihbarat aktarılması onlara beni

şaşırtmaz. Bunlar yakında tam olarak

ortaya çıkınca ki Rusların açıklamasının

bunu ihsas ettiğini de düşünüyorum.

Çinliler tabii her zaman olduğu gibi

daha arka planda kalmayı seçiyorlar.

Fazla konuşmuyorlar. Genelde de

konuşmazlar zaten. Ama işte yuvan

ödeyerek hürmüz boğazı'ndan petrol

sevkiyatı onların da memnun kalacağı

sembolik bir tavırdır. Ondan dolayı çok

gayri memnun olduklarını açıkçası

sanmıyorum. Tabii petrol fiyatlarının

yükselmesi Çin'in işine gelmez ama buna

karşılık açıkçası ben ShinPi'nin

akşamları televizyon karşısına geçip

Amerika'nın başarısızlığına sevinç

içinde kahkaha atarak tanık olduğunu

televizyonda tahmin ediyorum. Çin'in çok

işine gelebilecek olan birtım görüntüler

ortaya çıktı. Amerikan gücünün sınırı

ortaya çıktı. Amerika'nın Asya'da

kullanmayı düşüneceği silah ve mühimmat

stoklarının erimesi ortaya çıktı.

Hürmüzle ilgili filan tartışmanın

boyutları filan değişti. O nedenle

Çinlilerin dediğim gibi arka planda

İran'a destek vermiş olmaları kuvvet de

muhtemeldir. Öyle birtım haberler de

zaten çıktı. Ama çok da avantajlı

olduklarını petrol fiyatlarındaki

yükseliş dışında sanıyorum.

>> Geçen programda Amerikan kamuoyunun bu

savaşa ve Trump'a desteğini konuşmuştuk.

İsrail halkında Netanyahu'nun karşılığı

ya da destek durumu nedir? İran'da

olduğu gibi savaş esnasında bir

kenetlenme mi oldu yoksa Nettenyaho

suçlanıyor mu? İsrail iç siyaseti

hakkında bize biraz bilgi son gördüğüme

göre savaşa destek vardı. Bu son

saldırıların ardından ve hele hedeflenen

noktaya gelinemediği görüldükten sonra

bunun bir hesabı sorulur mu? Onu hep

birlikte göreceğiz. Bildiğim kadarıyla

%80'lerin üzerinde destek vardı. Her ne

kadar insanlar 3 haftadır sığınaklarda

yaşıyorlarsa da. Ama daha da güçlü

destek Hızlı'a karşı Lübnan'da verilen

savaşa yönelik ortaya çıkıyor. İsrail

siyasetinde genelde savaş olan her

ülkede olduğu gibi muhalefet tabii ki

iktidarın yanında duruyor. Ama

hissiyatım o ki bu işin sonunda birileri

Bibi'den hesap soracaklar. Hele hele

Trump Bibi'ye verdiği desteği çektiğini

belli ederse ya da yavaş yavaş yolunu

hazırladığı gibi bu savaşa girmesinden

Bibi Natanyahu'yu sorumlu tutma

çizgisine daha net bir şekilde gelecek

olursa.

>> Peki NATO ile ilgili bir şeyler söylemek

ister misin? Son 10-15 günkü gelişmeleri

düşündüğümüzde NATO'yu nasıl

yorumluyorsun? Durumunu, etkisini,

önemini? NATO'nun Amerika dışındaki

üyeleri Trump'ın "Gelin hürmüz boğazın

açılmasına katkıda bulunun" çağrısına

cevap vermediler. Bundan dolayı da Trump

çok kızdı. Biz bunlara trilyonlarca

dolar harcadık. Nankörler, alçaklar tam

ihtiyacımız olan bir günde yanımızda

durmadılar filan diye epey bir salladı.

Bu tabii yeniden aman bu adam ABD'yi

NATO'dan çekmeye kalkar mı kaygısını

getirdi. Ama kendisinin birinci

döneminin sonunda Amerikan Kongresi'nden

geçmiş olan bir kanun vardır. Hiçbir

Amerikan başkanı tek başına yani yürütme

olarak karar alıp Amerika'yı NATO'dan

çıkaramaz diye. Bunun için %3te ik'lik

de çoğunluk gerekiyor Senato'da yanlış

hatırlamıyorsam. NATO konusunda tabii

Türkiye NATO savunma sistemi içinde

olmasının kendisi açısından yararlı

olduğunu gördü. 2,5 milyar dolar para

verildiği söylenen ve 2018'den beri

bizim bünyemizde olan S400'lerin

kullanılamadığı, sandıklarından

çıkarılamadığını gördük. Yani Türkiye

savunmasına bir katkıda bulunmuyorlar.

Buna karşılıkun savunma sistemleri

sayesinde İran'dan gönderildiği söylenen

ama İranlıların biz göndermedik

dedikleri füzeler havada imha edildi.

Dolayısıyla Türkiye'de de hiçbir can ve

kaybı da olmadı. Yaşanmadı.

>> Bugün ateşkes olsa bu savaştan kim karlı

kim zararlı çıkmış olacak sence?

>> Vallah buna daha fazla ekleyecek bir

şeyim yok. Şu an ateşkes ateşkes ol

ateşkes yetmeyecek. masaya oturmada kim

daha güçlü durumda diye soracak olursan

bütün aldığı yara berelere rağmen İran

daha güçlü gözüküyor. Çünkü onun için

yenilmemek ya da rejimin ayakta

kalabilmesi zaten kazandım diyebilmek

için bir imkandı. Şu andaki duruma göre

de karşılaşacağımız tablo bu. Yarın

dediğim gibi yani Trump fikir

değiştirir. Bu 5 gün gene bir

kurnazlıktır. Hani müzakereler devam

ederken savaş başlatmak gibi. O kadarını

bilemiyorum. Ben dediğim gibi 23 Mart

2026 tarihiyle sınırlı olarak

konuşuyorum.

>> Başka bir coğrafyadan bir sorum var.

Japon başbakanı ve Amerika ziyareti için

nedir?

>> Japon başbakanı için ne diyeyim? Yani

zavallı kadın orada dondu kaldı. Trump

niye haber vermediniz? Biz bir gazeteci

soruyor Trump'a, "Japonya'ya ve diğer

müttefiklere niye haber vermediniz

saldıracağınızı?" diyor. "Neye haber

vereyim ki di" diyor. Pearl Harbor da

bize haber verdi Japonlar filan gibi.

Hakikaten akıllara ziyan bir laf ediyor.

Kadın donup kalıyor. Ne diyeceğini

bilemiyor. Böylece de işte geçiştirilmiş

oldu. Hani yeni bir trumpizm diyelim anı

olarak hafızalara ya da videolara

kazındı.

Son sorum şu. Trump hükümeti ve

kabinesinin bu savaşı yönetebilme

kapasitesi var mıydı sence? Yoksa

Amerikan devlet hakkının sistematik bir

şekilde çöküşüne mi tanıklık ediyoruz?

>> Trump'ın ve etrafındakilerin bu işin

nerelere varabileceğini, kötü

senaryoları hiç düşünmedikleri ya da pek

de hafife aldıkları bence ortaya çıktı.

Daniel Dresner vardır TAPS

Üniversitesi'nde. Önemli de bir

uluslararası ilişkilercidir. Onun yazısı

vardı. O mesela bu işte İsrail lobisi

filan ağırlığını küçümsemese bile en öne

koymuyor. Diyor ki sonuç olarak diyor bu

adamın kulağına bu işi yapalım, şu İran

belasını bitirelim diyen Amerika içine

zaten sayıca da epey kalabalık sayılab

olan bir grup var. Bunlar kendisine

konuştular. Yanında daha olayı daha iyi

kavrayabilecek olan mesela bir Mario

Rubio ya da bir JD Vens ise Marco Rubio

ya da bir JD Vens hatta Tusi Gabart

Trump'a riskleri söylememeyi tercih

ettiler. Tercihlerinin sebebi de ona

tuzak kurmak değil. Trump'a

hoşlanmayacağı bir şey söylemenin

maliyetini ödemek istemedikleri için. Bu

durumda da hani herkes müesses nizam

şöyle yaptı böyle yaptı filan deyip

duruyor da ortada bir nizam kalmış

olduğundan müesses ya da değil açıkçası

pek emin değilim. Göremiyorum bunu. Şu

kadarını biliyoruz. Amerikan Genelkurmay

Başkanı en azından özel sohbetlerinde bu

işin, bu saldırının yapılmaması

gerektiğini söylüyormuş. Ama bence de

tabii bütün bu susmuş olanlar da kendi

görevlerinin ve Amerikan toplumunun

kendilerine yüklemiş olduğu sorumluluğun

gereklerini yerine getirmediler. O

bakımdan da kendi konumlarına ihanet

ettiler diye de düşünüyorum. Tam

programımızı bitirirken Trump'ın

göndermiş olduğu yeni bir mesaj da önüme

düştü. iki gündür İranlılarla son derece

yapıcı ve üretken muhabbetlerdeyiz demiş

ve öyle gözüküyor ki bir yerlere

varacağız diyor ima ediyor. O yüzden

diyor Savaş Bakanlığı'nı İran'a yönelik

tüm askeri saldırıları ertelemesi için

uyardım. 5 işte bu da az önce

bahsettiğimiz 5 günlük süre zarfında

dediğim gibi bu Trump'tır. Yarın ne

yapacağı belli değildir. Bu daha önce

var olduğunu söylediği ve İranlıların

yok olduğunu iddia ettikleri konuşmalar

mıdır onu da bilmiyorum. Bu savaşın sisi

içine ancak bu kadar söylenebilir.

Umarım bu tweette belirttiği gibi

savaşın biteceği bir noktaya kısa sürede

gelebiliriz. Yeni durum ortaya çıktığı

zaman da değerlendirmeleri tabii ki

sizinle paylaşırız.