HomeVideos

GEOGRAFIA 2|Dział VII.Wpływ człowieka na środowisko Roz.6:Wpływ transportu i turystyki na środowisko

Now Playing

GEOGRAFIA 2|Dział VII.Wpływ człowieka na środowisko Roz.6:Wpływ transportu i turystyki na środowisko

Transcript

590 segments

0:00

Dzień dobry. Czy zdarzyło się komuś może

0:03

zastanawiać jaki ślad zostawia, no nie

0:06

wiem, podróż na wakacje albo nawet ten

0:09

codzienny dojazd do pracy czy szkoły?

0:11

>> Dzień dobry. To ważne pytanie w

0:13

dzisiejszych czasach. Właśnie dzisiaj

0:17

zagłębiamy się w to, jak podróżowanie od

0:20

kiedy stało się tak powszechne, no

0:22

wpływa na naszą planetę, na środowisko

0:25

naturalne.

0:26

>> Mhm. Wystarczy pomyśleć jeszcze pod

0:27

koniec XIX wieku świat wyglądał zupełnie

0:30

inaczej.

0:30

>> Zupełnie inaczej.

0:31

>> Potem pojawił się samochód, niedługo

0:33

później samolot i nagle świat jakby no

0:36

skrócił się. Otworzyły się drzwi do

0:38

masowej turystyki.

0:39

>> Tak, to prawda. yyy te wynalazki

0:41

zrewolucjonizowały sposób w jaki żyjemy

0:44

i i postrzegamy świat. Naszym celem

0:47

dzisiaj jest przyjrzeć się bliżej tym

0:50

zmianom.

0:51

>> Dokładnie. Spróbujemy zrozumieć jakie są

0:54

dobre, a jakie złe strony tego

0:56

niesamowitego rozwoju transportu i

0:58

turystyki. Jak to wszystko wpłynęło na

1:01

przyrodę, na nasze życie i jakie to

1:04

niesie konsekwencje no na przyszłość.

1:07

>> Chcesz to dobrze zapamiętać? Testy,

1:09

quizy i infografiki. Link w opisie. Ucz

1:12

się mądrzej, nie dłużej.

1:14

>> Świetnie. Zacznijmy może od transportu,

1:18

bo bez niego chyba nikt z nas nie

1:20

wyobraża sobie codzienności, prawda?

1:22

>> Absolutnie.

1:23

>> Dojazdy, zakupy, podróże, to wszystko

1:26

dzięki niemu jest możliwe i i często

1:29

znacznie łatwiejsze. Ułatwia nam życie

1:32

na każdym kroku.

1:33

>> Niewątpliwie korzyści są ogromne i warto

1:36

je warto je docenić. Przede wszystkim

1:39

transport daje nam niesamowitą wolność

1:41

przemieszczania się praktycznie w każde

1:44

miejsce na Ziemi.

1:45

>> To pozwala poznawać inne kultury,

1:47

spotykać ludzi o odmiennych poglądach,

1:50

co buduje, no wiesz, otwartość i

1:52

tolerancję w społeczeństwie. Ale to nie

1:54

wszystko. Transport to jest no absolutna

1:57

podstawa współczesnej gospodarki.

2:00

Umożliwia handel, przepływ towarów,

2:02

tworzy miliony miejsc pracy od kierowców

2:05

po pracowników portów czy lotnisk. Tak

2:08

patrząc globalnie, ułatwiając dostęp do

2:10

zasobów i rynków, przyczynia się nawet

2:13

do zmniejszania ubóstwa.

2:14

>> Brzmi wspaniale, naprawdę. Ale no

2:17

intuicja podpowiada, że musi być też ta

2:20

druga strona medalu. Tyle pojazdów,

2:22

samolotów, statków. To nie może pozostać

2:25

bez wpływu na środowisko.

2:27

>> Niestety intuicja dobrze podpowiada. Te

2:31

negatywne skutki są no równie istotne co

2:34

korzyści. Transport jest obecnie jednym

2:37

z głównych winowajców zanieczyszczenia

2:39

środowiska.

2:40

>> Aż tak?

2:40

>> Tak. Mówimy tu o tonach spalin

2:43

wypuszczanych do atmosfery każdego dnia,

2:45

ale też o wszechobecnym hałasie. Do tego

2:48

dochodzi sama infrastruktura. Pomyślmy o

2:51

sieciach dróg, autostrad, linii

2:53

kolejowych, gigantycznych lotniskach czy

2:55

portach.

2:57

To wszystko zajmuje olbrzymią

2:59

przestrzeń, często kosztem cennych

3:02

przyrodniczo terenów, lasów, pól

3:04

uprawnych,

3:05

>> czyli zabieramy miejsce naturze.

3:07

>> Dokładnie. Mniej oczywistym, ale ważnym

3:11

problemem jest też ułatwianie

3:12

rozprzestrzeniania się chorób zakaźnych

3:15

czy gatunków inwazyjnych roślin i

3:17

zwierząt, które podróżują razem z nami i

3:20

naszymi towarami, zagrażając lokalnym

3:22

ekosystemom.

3:23

>> O tym się rzadko myśli.

3:25

>> No właśnie. No i jest jeszcze

3:26

fundamentalna kwestia. Cała ta machina

3:29

transportowa jest w przytłaczającej

3:32

większości napędzana paliwami kopalnymi,

3:35

ropą naftową, gazem, których zasoby są

3:37

ograniczone, a ich spalanie ma

3:39

katastrofalne skutki dla klimatu.

3:41

>> Zatrzymajmy się na moment przy tych

3:43

zanieczyszczeniach. Co właściwie

3:45

wydobywa się z rur wydechowych

3:47

samochodów czy no silników, samorotów?

3:51

>> Kiedy spalamy benzynę, olej napędowy czy

3:54

paliwolotnicze? Do powietrza trafia cała

3:57

mieszanka różnych substancji.

3:59

Najbardziej znanym jest dwutlenek węgla

4:01

CO2. Główny gaz cieplarniany, wiesz,

4:04

odpowiedzialny za globalne ociepłenie.

4:06

>> Tak, o CO2 słyszymy najwięcej,

4:08

>> ale lista jest znacznie dłuższa. Są tam

4:10

tlenki azotu, często oznaczane jako NO,

4:13

które przyczyniają się do smogu i

4:15

kwaśnych deszczy. Są różne węglowodory,

4:17

związki siarki. Do tego dochodzą pyły

4:20

zawieszone, drobne cząsteczki stałe,

4:22

które wdychamy.

4:23

>> Pyły, czyli smok. Tak, to główny

4:25

składnik smogu, a nawet metale ciężkie

4:28

jak ołów, choć na szczęście w benzynie

4:30

jest go już znacznie mniej niż kiedyś.

4:33

Jest tam też na przykład benzopiren,

4:35

wyjątkowo nieprzyjemna substancja

4:37

uznawana za silnie rakotwórcą.

4:39

>> Ojej.

4:40

>> Co ważne, te zanieczyszczenia nie

4:42

znikają w powietrzu. Opady deszczu

4:44

spłukują je do wód i gleby, gdzie mogą

4:46

się kumulować.

4:48

>> A czy mamy pojęcie jak duża jest skała

4:50

tego problemu? Jak bardzo transport

4:52

przyczynia się na przykład do emisji

4:54

CO2.

4:55

>> Skala jest jest naprawdę ogromna.

4:57

Szacuje się, że transport na całym

4:59

świecie odpowiada za około 23%

5:02

całkowitej emisji dwutlenku węgla

5:04

pochodzącej z działalności człowieka.

5:06

>> Prawie 1/4.

5:07

>> Tak, to bardzo dużo. A jeśli przyjrzymy

5:10

się poszczególnym rodzajom transportu,

5:12

liczby robią jeszcze większe wrażenie.

5:15

Sam transport drogowy, czyli samochody

5:17

osobowe, ciężarówki, autobusy globalnie

5:20

wprowadza do atmosfery ponad 4 miliardy

5:23

ton CO2 rocznie.

5:24

>> Miliardy ton.

5:25

>> Miliardy ton. Dla porównania cały

5:28

transport lotniczy to około 650 milionów

5:30

ton CO2 rocznie, a kolejowy uznawany za

5:34

bardziej ekologiczny około 125 milionów

5:36

ton.

5:37

>> Różnica jest kolosalna,

5:39

>> ogromna. Samochody są też głównym

5:42

źródłem tlenków azotu, odpowiadając za

5:45

około 60% ich emisji. Jest takie ciekawe

5:48

zestawienie, o którym wspominałaś, które

5:51

można zobaczyć na wykresie na stronie

5:52

235.

5:54

Pokazuje ono emisję CO2 w przeliczeniu

5:57

na jednego pasażera i przejechany

5:58

kilometr.

5:59

>> I co z niego wynika?

6:00

>> I tu widać czarno na białym. Podróż

6:02

samolotem generuje największy ślad

6:04

węglowy na osobę. Znacznie lepiej

6:06

wypadają pociągi czy autobusy, które

6:09

przewożą wielu pasażerów na raz.

6:11

>> Czyli jeśli mamy wybór, to pociąg lub

6:14

autobus są bardziej ekologiczne niż

6:17

samolot czy samotna jazda samochodem.

6:19

>> Zdecydowanie tak z punktu widzenia

6:21

emisji CO2 na osobę.

6:23

>> Wspomnieliśmy też o hałasie. Często o

6:25

nim zapominamy, traktujemy go jako tło,

6:28

ale przecież ciągły szum samochodów za

6:30

oknem, huk przelatującego samolotu czy

6:33

stuk od pociągu to też forma

6:35

zanieczyszczenia.

6:36

>> Zdecydowanie hałas komunikacyjny to nie

6:39

jest tylko kwestia komfortu i no

6:42

irytacji. Badania pokazują, że

6:44

długotrwałe narażenie na hałas może

6:47

prowadzić do poważnych problemów

6:48

zdrowotnych, stresu, zaburzeń snu,

6:51

chorób układu krążenia.

6:53

>> Naprawdę

6:54

>> tak.

6:55

A co z dziką przyrodą? Dla zwierząt

6:58

hałas jest często jeszcze bardziej

6:59

dotkliwy. Płoszy je, zmusza do

7:02

opuszczania siedlisk, zakłóca ich

7:04

komunikację, polowania czy okresy

7:06

lęgowe. To poważny problem.

7:08

>> Wróćmy na chwilę do tych zanieczyszczeń

7:10

powietrza. Jakie są ich konkretne,

7:12

namacalne skutki dla środowiska i no dla

7:16

nas? Konsekwencje są wielorakie i często

7:19

bardzo poważne. W miastach, szczególnie

7:21

przy bezwiecznej pogodzie, te wszystkie

7:23

pyły i gazy tworzą smok. Taką duszącą

7:26

mgłę, która utrudnia oddychanie i jest

7:29

przyczyną wielu chorób układu

7:30

oddechowego.

7:31

>> Tak, znamy to niestety z wielu polskich

7:33

miast zimą.

7:34

>> Niestety wspomniane tlenki azotu i

7:37

siarki wędrują wyżej do atmosfery, gdzie

7:40

reagują z parą wodną. Efekt kwaśne

7:43

deszcze.

7:44

>> Kwaśne deszcze brzmi groźnie

7:46

>> i słusznie. Spadając na ziemię niszczą

7:49

lasy, zakwaszają jeziora i glebę, co

7:52

prowadzi do wymierania organizmów

7:54

wodnych i niszczenia roślinności.

7:56

Potrafią nawet uszkadzać elewacje

7:58

budynków i co smutne, zabytki.

8:01

>> Niszczą nasze dziedzictwo.

8:03

>> Dokładnie. Co więcej, niektóre związki

8:05

azotu przyczyniają się do niszczenia

8:07

warstwy ozonowej w stratosferze. To ta

8:10

warstwa, która chroni nas przed

8:11

szkodliwym promieniowaniem

8:13

ultrafioletowym UV ze słońca,

8:16

>> czyli robią dziurę w naszej naturalnej

8:18

tarczy ochronnej. Właśnie z kolei metale

8:21

ciężkie, które trafiają do gleby i wód

8:23

mogą wnikać do roślin uprawnych, a potem

8:26

wraz z pożywieniem do organizmów

8:29

zwierząt i ludzi, powodując zatrucia i

8:32

no długofalowe problemy zdrowotne.

8:34

>> To przerażające.

8:36

>> Najgorsze jest chyba to, że wiele z tych

8:38

zanieczyszczeń jest bardzo trwałych.

8:40

Pozostają w środowisku przez lata,

8:42

dekady, a nawet dłużej, cały czas

8:45

wywierając negatywny wpływ. To stałe

8:47

codzienne zanieczyszczenie to jedno, ale

8:50

jak już wspominaliśmy, czasem zdarzają

8:53

się też nagłe, spektakularne katastrofy

8:55

związane z transportem. Pamiętam

8:58

doniesienia o wielkich wyciekach ropy z

9:00

tankowców.

9:01

>> Niestety takie awarie, choć może nie tak

9:03

częste jak codzienne emisje spalin, mogą

9:06

mieć absolutnie katastrofalne skutki dla

9:08

środowiska, zwłaszcza morskiego. Jednym

9:11

z głośnych przykładów była katastrofa

9:13

tankowca Sea Empress. U wybrzeżywali w

9:17

1996

9:19

roku.

9:19

>> Pamiętam coś takiego.

9:21

>> Doszło tam do wycieku około 72000 ton

9:24

ropy naftowej do morza. To jest

9:26

niewyobrażalna ilość.

9:27

>> 72 000 ton.

9:30

>> Tak. Skutki były tragiczne. Setki

9:32

kilometrów wybrzeża pokryła lepka czarna

9:35

maś. Zginęły dziesiątki tysięcy ptaków

9:38

morskich, nóżyków, maskonurów,

9:39

kormoranów, które sklejała ropa,

9:42

uniemożliwiając im latanie, pływanie i

9:44

zdobywanie pożywienia. Straszne

9:46

>> jest taki wstrząsający obraz, zdjęcie na

9:49

stronie 235, które pokazuje ptaka

9:52

całkowicie pokrytego ropą, próbującego

9:54

się oczyścić. To naprawdę symbol skali

9:56

zniszczenia.

9:57

>> Widok łamiący serce.

9:59

>> Zdecydowalnie oczyszczanie plaży i wód

10:02

trwało ponad rok i pochłonęło ogromne

10:04

pieniądze, a i tak pełne odtworzenie

10:06

ekosystemu zajęło lata. To pokazuje jak

10:08

wielkim ryzykiem obarczony jest

10:10

transport substancji niebezpiecznych.

10:12

>> Mówiliśmy o spalinach, hałasie.

10:15

katastrofach. Ale jest jeszcze jeden

10:17

aspekt. Sama fizyczna obecność

10:19

infrastruktury transportowej.

10:22

Drogi, tory, lotniska, porty. To

10:25

wszystko zajmuje miejsce i to chyba dużo

10:27

miejsca.

10:28

>> Ogromne ilości miejsca. Autostrady czy

10:31

linie kolejowe przecinają krajobraz na

10:33

setki kilometrów. Współczesne porty

10:35

morskie to często gigantyczne kompleksy

10:37

przemysłowe. Na przykład port w

10:39

Rotterdamie, o którym się wspomina,

10:41

zajmuje powierzchnię ponad 100 km². 100

10:44

km kw to więcej niż niejedno duże

10:47

miasto.

10:48

>> Dokładnie. Podany jest też przykład z

10:50

naszego podwórka. Budowa obwodnicy

10:52

Białegostoku ważnej inwestycji drogowej

10:55

wiązała się z zajęciem pasa terenu o

10:57

powierzchni od 50 do nawet 100 km kw.

11:01

>> Imponujące liczby. Ale co to oznaka dla

11:04

przyrody?

11:05

>> Przede wszystkim bezpośrednie niszczenie

11:07

siedlisk. Pod budowę dróg czy torów.

11:09

Wycina się lasy, osusza mokradła,

11:12

niszczy się warstwa gleby. Ale jest

11:14

jeszcze jeden bardzo istotny problem. To

11:16

się nazywa fragmentacja siedlisk.

11:18

>> Fragmentacja. Co to znaczy?

11:21

>> To znaczy, że drogi, linie kolejowe,

11:24

nawet ogrodzone autostrady stają się

11:26

barierami nie do pokonania dla wielu

11:29

zwierząt. Dzielą ich naturalne

11:31

środowisko życia na mniejsze, izolowane

11:34

fragmenty, tak jakbyś pocięła ich dom na

11:37

kawałki.

11:38

>> Rozumiem. I to jest dla nich problem

11:40

>> ogromny. To utrudnia zwierzętom

11:42

migrację, poszukiwanie pożywienia,

11:45

znalezienie partnera do rozrodu. W

11:47

efekcie populacje stają się mniejsze,

11:49

bardziej podatne na choroby i no

11:52

zagrożony wyginięciem.

11:53

>> Czy coś z tym robimy?

11:54

>> Tak. Na szczęście coraz częściej przy

11:57

budowie nowych dróg projektuje się

11:59

specjalne przejścia dla zwierząt,

12:01

szerokie wiadukty porośnięte

12:02

roślinnością prowadzone nad drogą albo

12:05

tunele pod nią. Widziałam takie zielone

12:08

mosty.

12:08

>> Właśnie te konstrukcje nazywane

12:11

korytarzami ekologicznymi mają umożliwić

12:14

zwierzętom bezpieczne przemieszczanie

12:16

się ponad lub pod barierą stworzoną

12:19

przez człowieka. Na stronie 236 jest

12:22

zdjęcie takiego przejścia. To naprawdę

12:24

robi wrażenie i pokazuje, że próbujemy

12:26

minimalizować ten negatywny wpływ.

12:29

>> To dobrze, że są takie rozwiązania.

12:32

Czyli problem dotyczy nie tylko

12:33

transportu lądowego. Budowa portów

12:36

morskich czy regulowanie rzek, żeby były

12:39

żeglowne też ingeruje w środowisko

12:42

wodne.

12:42

>> Oczywiście budowa falochronów, nabrzeży,

12:46

pogłębianie torów wodnych to wszystko

12:48

radykalnie zmienia naturalny charakter

12:50

wybrzeży i dna morskiego czy rzecznego.

12:53

Niszczone są tarliska ryb, siedliska

12:55

ptaków wodnych, miejsca życia wielu

12:57

bezkręgowców. A rzeki,

12:59

>> betonowanie brzegów rzek czy budowa

13:01

zapór również prowadzi do zaniku

13:03

naturalnych ekosystemów rzecznych. To są

13:05

poważne ingerencje. I cała ta

13:08

rozbudowana infrastruktura transportowa,

13:11

te łatwiejsze i szybsze podróże, o

13:13

których mówiłyśmy na początku,

13:15

doprowadziły nas do ery masowej

13:17

turystyki. Ludzie podróżują więcej,

13:20

dalej, częściej niż kiedykolwiek

13:22

wcześniej.

13:23

>> Dokładnie. Ale turystyka tak jak

13:25

transportuje swojej własnej

13:27

infrastruktury. I tu pojawia się no

13:30

kolejny zestaw problemów środowiskowych.

13:33

>> No właśnie. Hotele, pensjonaty,

13:35

restauracje, wyciągi narciarskie, pola

13:37

golfowe, parkingi. W miejscach

13:40

atrakcyjnych turystycznie powstaje cała

13:43

nowa zabudowa

13:44

>> i ta zabudowa oraz sama obecność

13:46

turystów generują ogromną presję na

13:49

środowisko. Po pierwsze, znów pojawia

13:52

się problem zanieczyszczeń. Turyści

13:54

produkują góry śmieci.

13:56

>> Niestety często to widać. W popularnych

13:58

kurortach, zwłaszcza nadmorskich, często

14:01

brakuje wydajnych systemów ich odbioru i

14:04

utylizacji. Do tego dochodzą ścieki z

14:07

hoteli i restauracji. W wielu miejscach

14:10

na świecie niestety trafiają one prosto

14:12

do morza, rzek czy jezior, zatruwając

14:15

wodę i niszcząc podwodne życie.

14:18

>> Fuj.

14:18

>> Widać to chociażby na przykładzie

14:20

niektórych kurortów jak Kankun w

14:22

Meksyku, które jest pokazane na zdjęciu

14:24

na stronie 237.

14:26

Wybrzeże jest tam szcznie zabudowane

14:28

hotelami, a presja na środowisko jest

14:30

ogromna.

14:31

>> A co z samym krajobrazem? Te wszystkie

14:33

budynki muszą go zmieniać.

14:35

>> Niestety często zmieniają go

14:37

bezpowrotnie. Budowa wielkich hoteli i

14:39

apartamentowców, dróg dojazdowych czy

14:42

parkingów, na przykład w miejscowościach

14:44

górskich, jak no chociażby Zakopane,

14:47

prowadzi do niszczenia naturalnego

14:48

piękna krajobrazu i zajmowania cennych

14:51

przyrodniczo terenów.

14:53

>> Czasem ta ingerencja idzie jeszcze

14:55

dalej. Na przykład w Dubaju usypano

14:58

sztuczne wyspy na morzu w fantazyjnych

15:00

kształtach tylko po to, by zbudować na

15:03

nich luksusowe hotele i apartamenty.

15:06

>> Niesamowite, ale i trochę przerażające.

15:09

>> Kolejny poważny problem to zużycie wody.

15:12

Turystyka jest bardzo wodochłonna.

15:14

Baseny, pola golfowe, codzienne potrzeby

15:17

turystów. W wielu regionach świata,

15:20

zwłaszcza w ściepłym klimacie, gdzie

15:21

wody i tak brakuje, turystyka dodatkowo

15:24

obciąża jej zasoby, często kosztem

15:26

lokalnych mieszkańców.

15:28

>> O tym też się nie myśli na co dzień.

15:30

>> Do tego dochodzi problem tłoku i hałasu.

15:33

W popularnych miejscach w szczycie

15:35

sezonu robi się po prostu ciasno. To

15:37

oznacza korki, hałas, zadeptywanie

15:40

zieleni.

15:40

>> Jak na Krupówkach latem.

15:42

>> Dokładnie. I wreszcie bezpośrednie

15:45

niszczenie przyrody przez samych

15:47

turystów. Myślę tu na przykład o

15:48

górskich szlakach. W Tatrach, o których

15:51

też wspomniano na przykład na zdjęciu na

15:52

stronie 2036.

15:54

W popularnych dolinach szlaki bywają tak

15:57

zatłoczone, że ścieżki są wydeptywane na

15:59

wiele metrów w szerz. Niszczona jest

16:01

roślinność, gleba ulega erozji,

16:03

>> a zwierzęta,

16:05

>> hałas i sama obecność tłumów ludzi

16:07

płoszą też dzikie zwierzęta, zakłócając

16:10

ich spokój.

16:11

>> Sporo tych negatywnych skutków, naprawdę

16:13

sporo. Ale czy turystyka nie ma jednak

16:15

żadnych plusów? Często słyszy się, że

16:17

daje pracę, że przynosi dochody lokalnym

16:20

społecznościom, zwłaszcza w

16:21

biedniejszych regionach.

16:22

>> Oczywiście potencjał ekonomiczny

16:25

turystyki jest ogromny i

16:26

niezaprzeczalny. Może być ona motorem

16:28

rozwoju, tworzyć miejsca pracy, podnosić

16:31

poziom życia. Kluczowe jest jednak

16:33

pytanie, jak ta turystyka jest

16:35

zorganizowana i zarządzana, czy jej

16:37

rozwój odbywa się w sposób przemyślany i

16:40

co ważne zrównoważony?

16:42

>> No właśnie, zrównoważona turystyka. To

16:44

pojęcie pojawia się coraz częściej, co

16:47

ono właściwie oznacza w praktyce.

16:49

>> Zrównoważona turystyka, nazywana też

16:51

czasami ekoturystyką albo turystyką

16:54

odpowiedzialną, to jest idea

16:56

podróżowania i organizowania turystyki w

16:59

taki sposób, aby jak najmniej szkodzić

17:01

środowiszku naturalnemu i lokalnej

17:03

kulturze,

17:04

>> czyli minimalizować szkody. Tak, ale to

17:07

nie wszystko. Chodzi też o to, by

17:09

korzyści ekonomiczne i społeczne płynące

17:11

z turystyki trafiały w jak największym

17:13

stopniu do mieszkańców odwiedzanych

17:15

miejsc i przyczyniały się do ochrony

17:17

tego, co w danym miejscu jest cenne. To

17:19

jest próba znalezienia takiego złotego

17:22

środka,

17:22

>> żeby wilk był syty i owca cała. coś w

17:25

tym stylu, żebyśmy mogli cieszyć się

17:27

podróżami i odkrywaniem świata, ale żeby

17:30

nasze podróże nie niszczyły tego piękna

17:33

i żeby przyszłe pokolenia też miały co

17:35

podziwiać. Jest taki inspirujący

17:37

przykład Feinan Ecology w Giordanii,

17:39

pokazany na zdjęciu na stronie 238.

17:42

>> Opowiedz coś więcej.

17:44

>> To hotel zbudowany w rezerwacie biosfery

17:47

z lokalnych materiałów wtopiony w

17:50

pustynny krajobraz. Energię czerpie

17:52

głównie że słońca. Bardzo oszczędnie

17:55

gospodaruje cenną wodą, zatrudnia

17:58

beduinów z okolicznych wiosek i pomaga

18:00

im kultywować ich tradycje. Na przykład

18:03

organizując wieczory przy świecach

18:05

zamiast elektrycznego oświetlenia.

18:07

>> Brzmi naprawdę dobrze. Czyli jakie są

18:11

główne filary, zasady takiej

18:13

odpowiedzialnej turystyki?

18:15

>> Można to ująć w kilku punktach. Po

18:17

pierwsze, świadome ograniczanie

18:19

negatywnego wpływu na środowisko, czyli

18:22

mniej śmieci. oszczędzenie wody i

18:24

energii, wybieranie transportu

18:26

przyjaznego środowisku, kiedy to

18:28

możliwe.

18:29

>> Okej, to jasne.

18:30

>> Po drugie, szacunek i aktywne wspieranie

18:33

ochrony przyrody oraz lokalnej kultury i

18:36

dziedzictwa materialnego i

18:37

niematerialnego,

18:38

>> czyli nie tylko nie niszczyć, ale i

18:41

pomagać chronić.

18:42

>> Dokładnie. Po trzecie, dbałość o

18:45

sprawiedliwość ekonomiczną, żeby

18:47

pieniądze zostawiane przez turystów

18:49

wspierały lokalną gospodarkę, małych

18:52

przedsiębiorców, rzemieślników, a nie

18:54

tylko wielkie międzynarodowe koncerny,

18:57

>> żeby kasa została na miejscu.

18:59

>> Tak. I po czwarte, chyba równie ważne,

19:02

szacunek dla mieszkańców, ich zwyczajów

19:05

i tradycji. Bycie gościem, a nie

19:08

intruzem. To ostatnie wydaje się

19:10

oczywiste, ale chyba nie zawsze jest

19:12

przestrzegane.

19:13

>> Niestety dlatego tak ważne jest

19:15

promowanie tych zasad. Organizacje

19:18

międzynarodowe, jak Światowa Organizacja

19:20

Turystyki afiliowana przy ONZ, czyli

19:23

UNTWO,

19:25

coraz mocniej promują takie podejście.

19:28

Podkreśla się rolę zarówno świadomych

19:30

wyborów indywidualnych turystów, tego co

19:33

kupujemy, gdzie śpimy, jak się

19:35

zachowujemy, jak i mądrego planowania na

19:38

poziomie regionalnym i krajowym.

19:40

>> Czyli potrzebne są działania na wielu

19:42

poziomach.

19:43

>> Tak. Czasem żeby chronić najcenniejsze

19:45

miejsca przed degradacją, konieczne jest

19:48

wprowadzenie pewnych ograniczeń.

19:50

Wspomina się na przykład o Dubrowniku w

19:52

Chorwacji, gdzie wprowadzono limity dla

19:54

pasażerów wielkich statków

19:56

wycieczkowych, bo miasto po prostu nie

19:59

było w stanie pomieścić takich tłumów

20:01

bez szkody dla jego zabytkowej tkanki i

20:04

komfortu mieszkańców. Wspomniano o tym

20:06

przy okazji Kankunu.

20:08

>> Rozumiem. Czasami trzeba powiedzieć

20:10

stop. Dobrze. Spróbujmy zebrać

20:13

najważniejsze myśli z naszej dzisiejszej

20:15

rozmowy. Co warto zapamiętać? Jasne.

20:18

>> Po pierwsze, transport jest absolutnie

20:21

kluczowy dla naszego funkcjonowania, ale

20:24

płacimy za to wysoką cenę w postaci

20:26

zanieczyszczenia powietrza. Tu głównie

20:28

CO2, tlenki azotu, pyły, metale ciężkie,

20:32

ale też wód i gleby oraz wszechobecnego

20:35

hałasu.

20:36

>> Zgadza się.

20:37

>> Po drugie, budowa dróg, lotnisk, portów

20:41

pochłania ogromne tereny, nieodwracalnie

20:43

zmienia krajobraz i szkodzi dzikiej

20:45

przyrodzie. między innymi przez tę

20:48

fragmentację siedlisk, czyli dzielenie

20:50

jej domu na kawałki.

20:52

>> Tak, to ważny punkt.

20:54

>> Po trzecie, masowa turystyka, mimo

20:57

potencjalnych korzyści ekonomicznych

20:59

często prowadzi do zanieczyszczenia góry

21:02

śmieci, ścieki, niszczenia przyrody,

21:05

nadmiernego zużycia cennych zasobów jak

21:07

woda i negatywnych zmian w krajobrazie.

21:10

>> Niestety to częsty scenariusz. I po

21:13

czwarte, odpowiedzią na te wyzwania może

21:17

być, a nawet powinna być turystyka

21:20

zrównoważona, która stara się pogodzić

21:23

radość podróżowania z troską o

21:25

środowisko i dobro lokalnych

21:26

społeczności.

21:27

>> Dokładnie. I może na koniec taka myśl do

21:30

zastanowienia dla każdego z nas. Niemal

21:33

każdy nasz wybór związany z podróżą od

21:35

środka transportu przez miejsce nocleu,

21:38

pokupowane pamiątki ma jakiś wpływ.

21:41

mniejszy lub większy, ale ma

21:43

>> każdy nasz krok zostawia ślad.

21:46

>> Właśnie uświadomienie sobie tego i próba

21:49

podejmowania bardziej świadomych,

21:51

odpowiedzialnych decyzji. Nawet jeśli to

21:53

tylko małe kroki, to już coś. To realny

21:57

wkład w ochronę tego, co piękne i cenne

21:59

na naszej planecie, dla nas i dla

22:02

przyszłych pokoleń. Może warto zadać

22:04

sobie pytanie przed kolejnym wyjazdem.

22:07

Jaki jeden mały krok w stronę bardziej

22:09

zrównoważonego podróżowania mogę tym

22:11

razem zrobić?

22:13

>> To świetne pytanie na zakończenie.

22:15

Dziękuję bardzo za tę rozmowę.

22:17

>> Ja również dziękuję.

22:27

Yeah.

Interactive Summary

This video discusses the environmental impact of modern transportation and tourism. It highlights how advancements in travel, like the car and airplane, have made the world smaller and enabled mass tourism, but at a significant cost to the planet. Key issues include air pollution from emissions (CO2, nitrogen oxides, particulate matter), noise pollution affecting both humans and wildlife, habitat destruction and fragmentation due to infrastructure development (roads, airports, ports), and the environmental consequences of tourism, such as waste generation, water consumption, landscape alteration, and direct damage to natural sites. The video also introduces the concept of sustainable tourism as a solution, emphasizing conscious choices that minimize environmental harm, support local communities and cultures, and ensure the preservation of natural beauty for future generations. It encourages viewers to consider their own travel choices and make small, responsible decisions to reduce their ecological footprint.

Suggested questions

5 ready-made prompts

Recently Distilled

Videos recently processed by our community