Matura ustna 2026 – Zadanie 2 bez paniki | Upadek Ikara krok po kroku
107 segments
Wyobraź sobie, że losujesz zadanie
drugie na maturze ustnej. Odwracasz
kartkę, widzisz obraz, upadek i kara.
Pierwsza reakcja może być prosta. To
mit. To historia o chłopcu, który
poleciał za wysoko. Ale jeśli spojrzysz
uważniej, zobaczysz, że ten obraz nie
jest o lataniu. On jest o obojętności.
Zacznijmy od opisu. Na pierwszym planie
widzimy rolnika orzącego pole. Jest
pochylony nad pługiem. Całą uwagę skupia
na pracy. Jego ciało jest napięte.
Wyraźnie widać wysiłek. Po prawej
stronie stoi pasterz. Patrzy w niebo,
jakby czegoś szukał, jakby coś
przeczuwał. W oddali rozciąga się morze,
na wodzie płynie statek. Spokojnie, bez
pośpiechu. Niebo jest jasne. Scena
wydaje się harmonijna, wręcz spokojna i
dopiero po chwili dostrzegamy szczegół.
W prawym dolnym rogu, niemal na
marginesie kompozycji, widać nogi
tonącego człowieka. To Ikar.
Najważniejsze wydarzenie obrazu nie
znajduje się w centrum. Jest prawie
niewidoczne i to jest klucz. Brugel
odwraca hierarchię znaczeń. Mitologiczny
dramat zostaje zepchnięty na margines.
Codzienność zajmuje centrum. Rolnik jest
największą postacią. Nie Iar. To bardzo
świadoma decyzja artysty. Z jednej
strony mamy ambicje, marzenie,
przekraczanie granic, z drugiej pracę.
Rytm ziemi, zwykłe życie. Kontrast jest
wyraźny. Tragedia jednostki kontra
obojętność świata. Rolnik nie patrzy w
stronę morza. Pasterz może coś zauważa,
ale nie reaguje. Statek płynie dalej.
Świat się nie zatrzymuje i to prowadzi
do pierwszej interpretacji. Obraz
pokazuje, że świat nie koncentruje się
na jednostce. Nawet jeśli ta jednostka
przeżywa dramat, nawet jeśli spada z
nieba. W szerszym sensie Ikar
symbolizuje młodość, marzenie, idealizm,
pragnienie przekroczenia ograniczeń.
Jego lot jest próbą wyjścia poza
przeciętność. Jego upadek jest
zderzeniem z rzeczywistością. Ale to nie
sam upadek jest tu najważniejszy.
Najważniejsze jest to, że nikt nie
reaguje. Brugel pokazuje mechanizm
społeczny. Człowiek zajęty przetrwaniem,
pracą, własnym losem. Nie ma
przestrzeni, by dostrzec cudzą tragedię.
Można to odczytać jako komentarz do
ludzkiej natury. Jesteśmy skupieni na
sobie, na swoim polu, na swoim stadzie,
na swoim statku i nawet jeśli obok ktoś
tonie, świat się nie zatrzymuje. Obraz
można też interpretować w kluczu
egzystencjalnym. Ikar symbolizuje
jednostkę ambitną, tę, która chce
wznieść się ponad przeciętność. Rolnik
symbolizuje stabilność, porządek,
powtarzalność. Zderzenie tych dwóch
postaw pokazuje konflikt między
marzeniem a realnością. Teraz kontekst
literacki. Naturalnym połączeniem jest
lalka Bolesława Prusa. Wokulski również
próbuje wznieść się ponad swoje
środowisko. Ma ambicje, marzenia, chce
przekroczyć granice klasowe, ale jego
dramat nie wywołuje wielkiej reakcji
społeczeństwa. Świat Warszawy toczy się
dalej, tak jak pole na obrazie. Drugim
kontekstem może być wiersz Tadeusza
Różewicza. Motyw obojętności wobec
jednostki powraca w literaturze XX
wieku. Świat po tragediach historycznych
nauczył się nie reagować. Można też
sięgnąć do innego świata Gustawa
Herlinga Grudzińskiego. Tam cierpienie
staje się codziennością. Przestaje być
wydarzeniem. Zostaje wpisane w rytm
dnia. Tak jak na obrazie. W szerszej
perspektywie obraz Bruggla mówi coś
bardzo uniwersalnego. Nie każdy upadek
zostaje zauważony, nie każda tragedia
zatrzymuje świat. To może być brutalne,
ale jest prawdziwe. I może właśnie
dlatego ten obraz jest tak poruszający,
bo nie pokazuje heroizmu, nie pokazuje
patosu, pokazuje zwyczajność. Właśnie ta
zwyczajność sprawia, że dramat i kara
staje się jeszcze bardziej bolesny.
Jeśli na maturze przeprowadzisz analizę
w taki sposób, najpierw opis kompozycji,
potem wskazanie kontrastu, następnie
interpretacja symboli, połączenie z
lekturą i na końcu refleksja ogólna.
Twoja odpowiedź będzie dojrzała, spójna,
przekonująca, a zadanie drugie znów
przestanie być zagrożeniem, bo nawet
jeśli nie znasz dzieła wcześniej, umiesz
je zrozumieć i to właśnie jest
najważniejsze. Yeah.
Ask follow-up questions or revisit key timestamps.
The video analyzes Pieter Bruegel the Elder's painting "The Fall of Icarus," focusing on its unconventional composition where the main event, Icarus's fall, is relegated to the background while everyday life, symbolized by a farmer plowing, occupies the foreground. This highlights themes of indifference, the contrast between individual ambition and the rhythm of the world, and the human tendency to focus on personal survival over the struggles of others. The analysis draws parallels with literary works like Bolesław Prus's "The Doll" and poetry by Tadeusz Różewicz, suggesting that the painting serves as a commentary on the human condition, where individual tragedies often go unnoticed against the backdrop of an indifferent, ongoing world. The video also provides a framework for analyzing such a painting, emphasizing description, contrast, symbolism, literary connections, and a general reflection to achieve a mature and convincing interpretation.
Videos recently processed by our community