HomeVideos

Matura ustna 2026 – Zadanie 2 bez paniki | Upadek Ikara krok po kroku

Now Playing

Matura ustna 2026 – Zadanie 2 bez paniki | Upadek Ikara krok po kroku

Transcript

107 segments

0:00

Wyobraź sobie, że losujesz zadanie

0:02

drugie na maturze ustnej. Odwracasz

0:04

kartkę, widzisz obraz, upadek i kara.

0:07

Pierwsza reakcja może być prosta. To

0:09

mit. To historia o chłopcu, który

0:11

poleciał za wysoko. Ale jeśli spojrzysz

0:13

uważniej, zobaczysz, że ten obraz nie

0:16

jest o lataniu. On jest o obojętności.

0:18

Zacznijmy od opisu. Na pierwszym planie

0:20

widzimy rolnika orzącego pole. Jest

0:23

pochylony nad pługiem. Całą uwagę skupia

0:25

na pracy. Jego ciało jest napięte.

0:28

Wyraźnie widać wysiłek. Po prawej

0:30

stronie stoi pasterz. Patrzy w niebo,

0:32

jakby czegoś szukał, jakby coś

0:34

przeczuwał. W oddali rozciąga się morze,

0:37

na wodzie płynie statek. Spokojnie, bez

0:39

pośpiechu. Niebo jest jasne. Scena

0:41

wydaje się harmonijna, wręcz spokojna i

0:44

dopiero po chwili dostrzegamy szczegół.

0:46

W prawym dolnym rogu, niemal na

0:49

marginesie kompozycji, widać nogi

0:51

tonącego człowieka. To Ikar.

0:53

Najważniejsze wydarzenie obrazu nie

0:55

znajduje się w centrum. Jest prawie

0:57

niewidoczne i to jest klucz. Brugel

0:59

odwraca hierarchię znaczeń. Mitologiczny

1:02

dramat zostaje zepchnięty na margines.

1:04

Codzienność zajmuje centrum. Rolnik jest

1:07

największą postacią. Nie Iar. To bardzo

1:10

świadoma decyzja artysty. Z jednej

1:12

strony mamy ambicje, marzenie,

1:14

przekraczanie granic, z drugiej pracę.

1:17

Rytm ziemi, zwykłe życie. Kontrast jest

1:20

wyraźny. Tragedia jednostki kontra

1:22

obojętność świata. Rolnik nie patrzy w

1:24

stronę morza. Pasterz może coś zauważa,

1:27

ale nie reaguje. Statek płynie dalej.

1:30

Świat się nie zatrzymuje i to prowadzi

1:32

do pierwszej interpretacji. Obraz

1:34

pokazuje, że świat nie koncentruje się

1:37

na jednostce. Nawet jeśli ta jednostka

1:39

przeżywa dramat, nawet jeśli spada z

1:41

nieba. W szerszym sensie Ikar

1:43

symbolizuje młodość, marzenie, idealizm,

1:47

pragnienie przekroczenia ograniczeń.

1:49

Jego lot jest próbą wyjścia poza

1:51

przeciętność. Jego upadek jest

1:53

zderzeniem z rzeczywistością. Ale to nie

1:56

sam upadek jest tu najważniejszy.

1:58

Najważniejsze jest to, że nikt nie

2:00

reaguje. Brugel pokazuje mechanizm

2:02

społeczny. Człowiek zajęty przetrwaniem,

2:05

pracą, własnym losem. Nie ma

2:07

przestrzeni, by dostrzec cudzą tragedię.

2:10

Można to odczytać jako komentarz do

2:11

ludzkiej natury. Jesteśmy skupieni na

2:14

sobie, na swoim polu, na swoim stadzie,

2:16

na swoim statku i nawet jeśli obok ktoś

2:19

tonie, świat się nie zatrzymuje. Obraz

2:21

można też interpretować w kluczu

2:23

egzystencjalnym. Ikar symbolizuje

2:25

jednostkę ambitną, tę, która chce

2:27

wznieść się ponad przeciętność. Rolnik

2:30

symbolizuje stabilność, porządek,

2:33

powtarzalność. Zderzenie tych dwóch

2:35

postaw pokazuje konflikt między

2:37

marzeniem a realnością. Teraz kontekst

2:39

literacki. Naturalnym połączeniem jest

2:42

lalka Bolesława Prusa. Wokulski również

2:44

próbuje wznieść się ponad swoje

2:46

środowisko. Ma ambicje, marzenia, chce

2:49

przekroczyć granice klasowe, ale jego

2:51

dramat nie wywołuje wielkiej reakcji

2:53

społeczeństwa. Świat Warszawy toczy się

2:55

dalej, tak jak pole na obrazie. Drugim

2:58

kontekstem może być wiersz Tadeusza

3:00

Różewicza. Motyw obojętności wobec

3:02

jednostki powraca w literaturze XX

3:05

wieku. Świat po tragediach historycznych

3:07

nauczył się nie reagować. Można też

3:09

sięgnąć do innego świata Gustawa

3:11

Herlinga Grudzińskiego. Tam cierpienie

3:14

staje się codziennością. Przestaje być

3:16

wydarzeniem. Zostaje wpisane w rytm

3:18

dnia. Tak jak na obrazie. W szerszej

3:21

perspektywie obraz Bruggla mówi coś

3:23

bardzo uniwersalnego. Nie każdy upadek

3:25

zostaje zauważony, nie każda tragedia

3:27

zatrzymuje świat. To może być brutalne,

3:30

ale jest prawdziwe. I może właśnie

3:32

dlatego ten obraz jest tak poruszający,

3:35

bo nie pokazuje heroizmu, nie pokazuje

3:37

patosu, pokazuje zwyczajność. Właśnie ta

3:39

zwyczajność sprawia, że dramat i kara

3:42

staje się jeszcze bardziej bolesny.

3:44

Jeśli na maturze przeprowadzisz analizę

3:46

w taki sposób, najpierw opis kompozycji,

3:49

potem wskazanie kontrastu, następnie

3:51

interpretacja symboli, połączenie z

3:53

lekturą i na końcu refleksja ogólna.

3:56

Twoja odpowiedź będzie dojrzała, spójna,

3:59

przekonująca, a zadanie drugie znów

4:01

przestanie być zagrożeniem, bo nawet

4:03

jeśli nie znasz dzieła wcześniej, umiesz

4:05

je zrozumieć i to właśnie jest

4:07

najważniejsze. Yeah.

Interactive Summary

The video analyzes Pieter Bruegel the Elder's painting "The Fall of Icarus," focusing on its unconventional composition where the main event, Icarus's fall, is relegated to the background while everyday life, symbolized by a farmer plowing, occupies the foreground. This highlights themes of indifference, the contrast between individual ambition and the rhythm of the world, and the human tendency to focus on personal survival over the struggles of others. The analysis draws parallels with literary works like Bolesław Prus's "The Doll" and poetry by Tadeusz Różewicz, suggesting that the painting serves as a commentary on the human condition, where individual tragedies often go unnoticed against the backdrop of an indifferent, ongoing world. The video also provides a framework for analyzing such a painting, emphasizing description, contrast, symbolism, literary connections, and a general reflection to achieve a mature and convincing interpretation.

Suggested questions

4 ready-made prompts