Xin chào các bạn. Hôm nay lại là một

tiết mục kinh tế của Việt Nam nữa. Lần

này là mình đọc bài của một kênh YouTube

tên là Behind Asia, một kênh YouTube

chuyên gia làm những cái vấn đề kinh tế

tại Châu Á. Nói chung là cái kênh này có

những cái nghiên cứu rất là cụ thể, có

những con số vô cùng chi tiết và họ có

một cái góc nhìn có thể nói là rất là

khách quan, không có lồng ghép yếu tố là

cảm xúc vào. Đây trước là mình có chia

sẻ một số bài phân tích kinh tế của Việt

Nam viết bởi người Hàn Quốc mà các bạn

đã biết rồi. Hàn Quốc thì cũng họ cũng

là Châu Á chúng ta thôi. Họ rất là đặt

nhiều cảm xúc vào cái bài phân tích của

họ. Mặc dù là họ nói là đúng sự thật đấy

nhưng mà cũng có yếu tố cảm xúc trong

đấy. Còn cái bài viết của Behind Asia

này thì họ đặt rất nhiều vào những cái

gì mà họ có thể quan sát được. Tức là

Việt Nam họ công bố, họ cho thấy cái gì

họ quan sát được thì họ phân tích đúng

những gì họ quan sát, không có đạt cái

yếu tố gọi là chủ quan vào. Mặc dù ấ

thực chất là những người nội bộ ở trong

nước như chúng ta chúng ta biết được cái

mặt bản mặt thật sự, cái câu chuyện, cái

tình hình là nó như thế nào. Nhưng mà

với cái góc nhìn của một người nước

ngoài thì người ta đánh giá cái tình

hình nó ra sao. Cái bài phân tích của

ngày hôm nay đó chính là về cái câu

chuyện, một cái canh bạc, một cái mục

tiêu đặt ra cho Việt Nam. là phải đạt

tăng trưởng kinh tế là ít nhất 10% trong

nhiều năm tới tiếp theo. Cái mục tiêu

này là được đặt ra bởi chính trung ương

của Đảng Cộng sản Việt Nam. Chắc là đến

từ ông Tô Lâm đây mà. Và có rất nhiều

nhà phân tích người ta cho rằng đây là

một cái mục tiêu có thể nói là vô cùng

khó nếu mà không gọi là vô tưởng. Bởi vì

những cái lý do như sau mà trong cái

video này sẽ đưa ra. Rồi mời các bạn

lắng nghe. Hôm nay là không có sử dụng

giọng máy tính để đọc nha. Dùng giọng

chính thức.

của mình luôn rồi. Mời lắng nghe. Việt

Nam đang thử làm điều mà hầu hết các

quốc gia [âm nhạc] không dám nghĩ đến.

Họ muốn duy trì mức tăng trưởng GDP bình

quân ít nhất 10% mỗi năm từ 202 đến

2030. [âm nhạc] Đây không chỉ là một dự

báo lạc quan của các nhà kinh tế hay một

mục tiêu của Bộ Tài chính có thể lặng lẽ

bị bỏ qua. Đây là một nhiệm vụ chính trị

chính thức được ghi vào kế hoạch quốc

[âm nhạc] gia của Đảng Cộng sản và nó

gắn liền với một đích đến rất rõ ràng

đạt khoảng 8500 đô la GDP bình quân đầu

người vào năm 2030. Đó là một mục tiêu

phi [âm nhạc] thường ở các nền kinh tế

giàu có tăng trưởng 2 đến 3% mỗi năm đã

được coi là mạnh. Với các nước đang phát

triển duy trì 5 đến 7% trong nhiều năm

đã là ấn tượng nhưng 10% thì khác hoàn

toàn. Nhờ hiệu ứng lãi kép một nền kinh

tế tăng trưởng ở tốc độ đó sẽ tăng gần

gấp đôi quy mô chỉ trong hơn 7 năm. Đấy

đòi tăng kinh tế và 10% trong vòng 10

năm các bạn. Toàn là nói thách nói mồm

không. Khiếp thật ấy. Một cái kỳ tích

kinh tế mà có lẽ là chỉ có Việt Nam mới

dám đủ tự tin để mà hô hào rằng là có

thể thực hiện được. Việt Nam đang cố nén

hàng thập kỷ phát triển vào một nhiệm kỳ

chính trị, mục tiêu là chuyển từ nhóm

thu nhập trung bình thấp lên nhóm thu

nhập trung bình cao vào năm 2030. Với

mục tiêu dài hạn hơn là trở thành nước

thu nhập cao vào năm 2045.

Nhưng có một vấn đề lớn khi đặt chính

sách kinh tế theo lệnh chính trị, chính

phủ có thể yêu cầu tăng trưởng trên giấy

tờ nhưng không [âm nhạc] thể ra lệnh cho

điện xuất hiện trong một lưới điện đang

quá tải. Không thể ra lệnh cho các chính

phủ nước ngoài tiếp tục mở cửa thị

trường và không thể ngay lập tức biến

một bộ máy hành chính thận trọng thành

một cỗ máy dám mạo hiểm và hành động

nhanh chóng. Vậy mà năm 2026 Việt Nam

đang cố làm tất cả những điều đó cùng

một lúc. Thực tế của nền kinh tế Việt

Nam không phải là một câu chuyện đơn

giản về một con hổ châu Á đang trổi dậy.

Thực ra đó là ba hệ thống riêng biệt

đang vận hành đồng thời và thường xuyên

va chạm nhau. Thứ nhất là làn sóng mở

rộng xuất khẩu và nhà máy khổng lồ do

chiến lược China Plus One toàn cầu tạo

ra. Thứ hai là hệ thống điện đang quá

tải vật lộn để theo kịp nhu cầu công

nghiệp. Thứ ba là nỗ lực có chủ đích của

nhà nước nhằm giảm thiểu hai rủi ro lớn

cùng lúc. nở bất động sản trong nước và

áp lực thuế quan từ bên ngoài. Việt Nam

không xuất phát từ điểm zero và đó chính

là điều khiến mục tiêu 10% trở nên khó

khăn đến vậy. Trong hai thập kỷ vừa qua,

đất nước này đã xây dựng được một trong

những câu chuyện tăng trưởng công nghiệp

thành công nhất trong thế giới đang phát

triển. Năm 2025, nền kinh tế tăng trưởng

8,02%,

xuất khẩu đạt 475 tỷ đô la Mỹ, trong đó

riêng 153 tỷ đô la chảy vào thị trường

Mỹ. Vì Việt Nam mua từ Mỹ ít hơn nhiều

so với lượng bán xăng đó, thẳng dư

thương mại với Mỹ trong một năm đạt gần

134 tỷ đô la. Những con số đó cho thấy

sức mạnh của cổ máy xuất khẩu Việt Nam

nhưng chúng cũng phơi bày điểm yếu lớn

nhất khi một nước đang phát triển. chạy

thẳng dư lớn đến vậy với Mỹ, Washington

sẽ chú ý. Các chính trị gia, cơ quan

quản lý và các nhà sản xuất Mỹ bắt đầu

đặt ra những câu hỏi khó. Đến năm 2026,

nguy cơ [âm nhạc] Mỹ trả đũa không còn

là lý thuyết nữa. Washington đang cân

nhắc áp thuế 20% lên hàng hóa Việt Nam.

Nguy hiểm hơn là mối đe dọa áp thuế phạt

40% lên những hàng hóa bị cho là thuộc

các đề án chuyển [âm nhạc] tải, bất hợp

pháp. Điều đó đáng lo ngại vì Mỹ thường

không làm rõ hoàn toàn các quy định của

mình. Các nhà xuất khẩu phải tự đoán xem

ranh giới giữa lắp ráp hợp pháp và gián

nhãn bất hợp pháp nằm ở đâu. Sự bất ổn

đó đủ để đóng băng các quyết định đầu

tư. Việt Nam muốn trở thành cơ sở sản

xuất giá trị cao hơn cho bán dẫn điện tử

tiêu dùng và linh kiện xe điện nhưng vẫn

không muốn đánh mất cỗ máy xuất khẩu

đang tạo ra việc làm, nguồn thuế và

ngoại hối. Hết cái thứ gì cũng muốn làm.

Các bạn cũng muốn tự tạo ra những cái

công nghệ của riêng mình, của nội lực

nhưng mà cũng tiếc cái đồng đô la kiếm

được nhờ làm cy cho ngoại ban. Các nhà

đầu tư ủng hộ hướng đi đó nhưng nhiều

nhà phân tích và tổ chức như ngân hàng

thế giới đã cảnh báo rằng mục tiêu tăng

trưởng 10% theo lệnh chính trị cao hơn

nhiều so với những gì nền kinh tế thực

tế có khả năng đạt được. Có gì đâu, báo

cáo láo, báo cáo bậy là thành con số 10%

được ngay. Mà các bạn thực tế là con số

phát triển được đến đâu á là nó phụ

thuộc rất lớn vào cái mức độ trung thực

của những con số nó đưa ra là nó có đúng

sự thật hay không. Làm sao biết được mà

thật sự tăng bao nhiêu phần trăm hả các

bạn? Toàn là giấy tờ không, toàn là nói

mõm không toàn là báo cáo láo mà từ cấp

dưới lên cấp trên nó báo đại số này ai

đâu biết được con số đó là bao nhiêu. Nó

bảo 8% năm ngoái nhưng thực chất là bao

nhiêu phần trăm. Thôi thì dù gì chăng

nữa thì đó là những gì mà họ đã thông

báo ra chính thức ở bên ngoài. Thì chúng

ta cứ tạm tin tưởng ở ngoài mặt là như

vậy là thực sự nền kinh tế Việt Nam nó

tăng 8% trong 2025 và sắp tới họ sẽ đặt

mục tiêu là 10% trong vòng một tập kỷ.

Đọc tiếp. Dù vậy, đầu năm 2026, Đảng

chính thức đặt mục tiêu này vào trung

tâm kế hoạch 2026 đến 2030.

>> [âm nhạc]

>> Việt Nam phải trở thành nước thu nhập

trung bình cao vào năm 2030 và là nước

phát triển thu nhập cao vào năm 2045.

Thông điệp chính trị rất rõ ràng. Câu

hỏi khó hơn là liệu bộ máy nhà nước có

thực sự thực hiện được không? Để hiểu

chiến lược Việt Nam năm 2026, phải hiểu

bản thân nhà nước trước đã. Đất phải

được giải phóng mặt bằng, giấy phép phải

được phê duyệt, ngân sách phải được ký,

hợp đồng phải đi qua các bộ và văn phòng

tỉnh. Nếu những phê duyệt đó không xảy

ra, mục tiêu tăng trưởng cũng vô nghĩa.

Đó là lý do Việt Nam đang tái cơ cấu bộ

máy chính phủ. Năm 2025, các đề xuất lớn

được thúc đẩy để sáp nhập các Bộ Quyền

lực, Bộ Tài chính dự kiến sáp nhập Bộ Kế

hoạch và Đầu tư. Bộ xây dựng sẽ hợp nhất

với Bộ Giao thông vận tải. Đây không

phải là những thay đổi bề ngoài. Đây là

những cố máy hành chính khổng lồ quản lý

ngân sách và dự án quốc gia lớn. Mục

tiêu của việc sát nhập rất đơn giản.

giảm chồng chéo, cắt bớt các tầng phê

duyệt và đẩy nhanh tiến độ dự án. Ừ thì

đó là những cái hiệu quả mà họ thông báo

ra bên ngoài như vậy. Còn thực tế là nó

có hiệu quả nhanh hơn, nó tốt đẹp nhanh

hay không thì các bạn có thể thấy được

tận mắt là chứng kiến tận mắt rồi nhá.

Có thật sự là nó hiệu quả và nhanh chóng

hay không? Hay là nó càng cồng kề thêm,

nó càng chậm trễ thêm các cái tiến độ

phê duyệt là một cái tờ giấy rất đơn

giản thôi mà hành sách rồi quấy nhiễu cả

một mấy tuần lễ mấy tháng cũng chưa

xong. Đọc tiếp, năm 2025, Quốc hội cũng

thông qua các cuộc tái tổ chức lớn ở cấp

tỉnh và xã. Logic đằng sau tất cả những

điều này là tốc độ. Nếu một dự án phải

đi qua ít bàn hơn và thu thập ít chữ ký

hơn, nó được xây dựng nhanh hơn. Và nếu

Việt Nam muốn tăng trưởng hai chữ số cần

xây dựng đường bộ, cảng biển, đường dây

điện và khu công nghiệp nhanh chóng.

Nhưng áp lực tăng tấp này không xuất

phát từ một điểm khởi đầu lành mạnh. Nó

đến sau nhiều năm tê liệt. Nguyên nhân

chính là chiến dịch chống tham nhũng

được gọi là lò đốt. Chiến dịch này xử

phạt hàng nghìn quan chức, lãnh đạo

doanh nghiệp và nhân vật kinh doanh. Nó

làm tăng đáng kể chi phí của tham nhũng

nhưng nó cũng tạo ra một tác dụng phụ

nỗi sợ hãi. Fear. Các quan chức trở nên

khiếp sợ khi phải ký bất cứ điều gì. Nếu

một hợp đồng mua sắm sau này bị đặt câu

hỏi, nếu một dự án trông có vẻ quá ưu ái

một công ty hoặc nếu bất kỳ sai sót tài

chính nào xuất hiện khi nhìn lại thì sự

nghiệp có thể bị hủy hoại và nhà tù có

thể đón chờ các bạn. Vì vậy, nhiều quan

chức ngừng chấp nhận rủi ro. Họ trì hoãn

cấp phép, họ chuyển quyết định sang các

bộ phận khác, họ yêu cầu thêm đánh giá,

họ để tiền chưa được chi tiêu vì ký

duyệt một dự án cảm giác nguy hiểm hơn

là không làm gì. Hiện tượng này được gọi

là sợ ký và nó trở thành lực cản thực sự

cho nền kinh tế. Các nhà tài trợ quốc tế

cho biết Việt Nam đã mất ít nhất 2,5 tỷ

đô la viện trợ nước ngoài trong nhiều

năm vì các dự án bị đóng băng bởi tê

liệt hành chính. Thêm khoảng 1 tỷ đô la

khác được cho là đang nằm chờ các phê

duyệt mà không ai muốn cấp. Vấn đề còn

tệ hơn với chi tiêu công trong nước.

Khoảng 19 tỷ đô la vốn công theo kế

hoạch được cho là đã không được đầu tư

trong giai đoạn 2021 đến 2023. Tiền đã

được phân bổ, nhu cầu đã rõ ràng, các dự

án đường bộ, cầu cống và điện đang chờ

đợi nhưng bộ máy [âm nhạc] nhà nước

không chuyển động. Đó là lý do tại sao

làn sóng tinh gọn 2025 2026 lại quan

trọng đến vậy, không chỉ là về quản lý

tốt hơn mà là về việc khởi động lại khả

năng hành động của Nhà nước. Việt Nam

không thể đạt tăng trưởng 10% nếu vốn

vẫn bị mắc kẹt trong ngân khố trong khi

các dự án hạ tầng ngồi chờ phê duyệt.

Điều này cũng giải thích tại sao chính

phủ đang dồn sức vào hạ tầng cứng. Cuối

năm 2025, Việt Nam đã khởi động 234 dự

án hạ tầng lớn với tổng trị giá khoảng

3400.000 tỷ đồng, tương đương khoảng

129,4 tỷ đô la Mỹ. Đó là một con số

khổng lồ tương đương khoảng 1/4 sản

lượng hàng năm của đất nước. Chỉ khoảng

18% trong số đó được nhà nước tài trợ

trực tiếp, phần còn lại phụ thuộc vào

vốn tư nhân bên ngoài. Vì vậy, chiến

lược của nhà nước không chỉ là chi tiêu

mà là sử dụng hành động công để mở khóa

những nguồn vốn tư nhân lớn hơn nhiều.

Để tài trợ cho đợt đầu tư này, chính phủ

dự kiến huy động 5,5 tỷ đô la vay nước

ngoài trong năm 2026 và đề ra chiến lược

hỗ trợ phát triển chính thức mới nhằm

thu hút tới 38 tỷ đô la trong giai đoạn

26 đến năm 2030. Trên giấy tờ, công thức

nghe có vẻ đơn giản, sát nhập các bộ cắt

giảm quan liêu, giải phóng vốn, xây dựng

hạ tầng, kích thích nền kinh tế. Nhưng

không đơn giản như vậy. Việt Nam nhanh

chóng vấp phải hai giới hạn cứng mà

không khẩu hiệu chính trị nào có thể xóa

bỏ. Giới hạn vật lý của điện năng và

giới hạn địa chính trị của thương mại.

Nếu bạn muốn hiểu tại sao Việt Nam đang

thúc đẩy mạnh mẽ như vậy, hãy nhìn vào

bản đồ nhà máy toàn cầu. Việt Nam có một

lợi thế lớn mà rất ít quốc gia có thể

sao chép. Biên giới phía Bắc của Việt

Nam nằm ngay cạnh miền Nam Trung Quốc,

một trong những hệ sinh thái sản xuất

dày đặc nhất trên trái đất. Trong nhiều

thập kỷ, sản xuất toàn cầu tập trung ở

Trung Quốc nhưng lương tăng, đại dịch

gián đoạn và cuộc chiến thương mại Mỹ

Trung đã thúc đẩy các tập đoàn quốc gia

tìm kiếm một cơ sở thứ hai. Họ muốn đa

dạng hóa mà không rời khỏi mạng lưới

cung ứng châu Á. Việt Nam trở thành câu

trả lời tự nhiên. Một công ty vẫn có thể

lấy linh kiện từ Trung Quốc vận chuyển

qua biên giới, lắp ráp ở miền Bắc Việt

Nam và xuất khẩu hàng hóa thành phẩm ra

toàn cầu. Điều đó cho phép các công ty

giảm thiểu rủi ro thuế quan và rủi ro

chính trị mà không cần xây dựng lại toàn

bộ chuỗi cung ứng từ đầu. Các quốc gia

như Ấn Độ và Mexico có nhiều thế mạnh

nhưng đối với sản xuất châu Á gắn kết

với Trung Quốc, địa lý của Việt Nam là

những điểm mạnh mà Ấn Độ và Mexico rất

khó có thể vượt qua. Đó là ý nghĩa thực

sự của China Plus One không phải là lý

thuyết, đó là các nhà máy đang dịch

chuyển, hợp đồng đang thay đổi và chuỗi

cung ứng đang được vẽ lại về mặt vật lý.

Năm 2025, xuất khẩu của Việt Nam tăng

17% lên 475 tỷ đô la Mỹ. Vốn đầu tư trực

tiếp nước ngoài đạt khoảng 27,6 tỷ đô

la. Một số tập đoàn công nghệ lớn nhất

thế giới không còn chỉ thử nghiệm ở Việt

Nam nữa. Họ đang mở rộng mạnh mẽ. Apple

tăng đáng kể chi tiêu với các nhà cung

cấp tại Việt Nam đạt khoảng 400.000 tỷ

đồng, tương đương khoảng 16 tỷ đô la Mỹ.

Khoản đầu tư đó được cho là hỗ trợ

khoảng 200.000 việc làm sản xuất địa

phương. Foxcor, một trong những nhà sản

xuất theo hợp đồng chủ chốt của iPhone,

mở rộng công suất sản xuất điện thoại di

động tại Việt Nam từ 30 triệu lên 140

triệu chiếc mỗi năm. Công ty cũng xin

cấp phép sản xuất tới 4,8 triệu máy chơi

game Xbox mỗi năm tại đây. Xem xong

display cam kết đầu tư 1,8 tỷ đô la vào

nhà máy màn hình OLED ở Bắc Ninh. Đây

không phải là những dự án thí điểm nhỏ.

Đây là dấu hiệu cho thấy Việt Nam đang

ngày càng gắn bó sâu với ngành sản xuất

điện tử tiên tiến.

>> [âm nhạc]

>> Nhưng một làn sáu nhà máy chỉ hoạt động

được nếu logistics theo kịp xuất khẩu

điện tử khối lượng lớn cần đường bộ cảng

biển sân bay và khu công nghiệp vận hành

trơn tru không thể sản xuất 140 triệu

chiếc điện [âm nhạc] thoại rồi vận

chuyển chúng qua những tuyến đường cao

tốc yếu kém hay các tuyến vận tải hàng

hóa quá tải. Đó là lý do tại sao xây

dựng đường cao tốc được đối xử gần như

là vấn đề an ninh quốc gia. Cuối năm

2025, Việt Nam dự kiến hoàn thành 318 km

đường cao tốc, tăng lên 3513 km khi tính

cả các tuyến đường kết nối lớn. Mạng

lưới đó rất quan trọng. Nó cho phép linh

kiện nhập từ Trung Quốc, chảy vào các

khu công nghiệp rồi nhanh chóng di

chuyển đến cảng biển hay sân bay đủ

nhanh cho [âm nhạc] sản xuất Just in

Time. Vận tải hàng không cũng quan

trọng, đặc biệt với hàng điện tử giá trị

cao. Dự án hàng không lớn nhất của Việt

Nam, sân bay quốc tế Long Thành gần

thành phố Hồ Chí Minh được xây dựng nhằm

giảm tải áp lực cho các sân bay hiện hữu

đang quá công suất và trở thành một

trung tâm logistics lớn. Chính phủ đạt

mục tiêu cứng rắn để Long Thành bắt đầu

vận hành. thương mại trong quý 4 năm

2026. Mục tiêu đó được đối xử gần như

một hạn chót thời chiến. Việt Nam cũng

đang cố gắng củng cố nền kinh tế trong

nước để không phụ thuộc hoàn toàn vào

nhu cầu nước ngoài. Doanh số bán lễ tăng

9,2% năm 2025, lạm phát được kiểm soát

[âm nhạc] tương đối ở mức 3,31%. Thu

nhập bình quân hàng tháng tăng lên

khoảng 5,9 triệu đồng, tăng 9,3% so với

2024. Tầng lớp trung lưu đang phát triển

mua nhiều hơn về dịch vụ. giao thông và

hàng tiêu dùng. Điều đó quan trọng vì

một nền [âm nhạc] kinh tế nội địa lành

mạnh hơn sẽ giúp Việt Nam có thêm đệm

giám sốc nếu nhu cầu xuất khẩu suy yếu.

Dù vậy, khoảng cách giữa mục tiêu chính

trị và thực tế khả thi vẫn còn rõ ràng.

Nhiều nhà phân tích cho rằng 10% là

không thực tế. Dự báo của ngân hàng thế

giới nằm thấp hơn nhiều so với mức đó.

Vậy tại sao lại đặt ra một con số cao

đến vậy? Nếu lãnh đạo biết phép tính rất

khó?

Vì cái thói nổ quen mồm chứ gì đâu mà

lạ. Vì mục tiêu 10% không chỉ là một dự

báo kinh tế, đó là một công cụ chính

trị. Đó, thấy chưa? Tức là một cái công

cụ chính trị nói ra, nói thách, nói to

ra để mà kiếm điểm ở trong lãnh đạo

[âm nhạc] là một thiết bị cưỡng bức. Nó

trao lãnh đạo lý do chính đáng để sáp

nhập các bộ, thúc ép cán bộ phê duyệt dự

án nhanh hơn và đòi hỏi bộ máy nhà nước

giao hàng nhanh hơn. Nó thay thế một nỗi

sợ bằng một nỗi sợ khác. Thay vì sợ hậu

quả của việc ký văn bản, các quan chức

nay phải sợ việc thất bại với nhiệm vụ

trung tâm của đảng. Thấy chưa? Tức là

trước nay là cái những cái nỗi sợ được

gieo rắc lên vào đầu bởi những cái chiến

dịch đốt lò tham nhũng của Nguyễn Phú

Trọng. Thì bây giờ họ có một cái nỗi sợ

khác đề lên đề lên cái nỗi sợ cũ cái nỗi

sợ bị đốt lò của ông Nguyễn Phú Trọng đó

chính là cái nỗi sợ làm chậm tiến trình

phát triển kinh tế thần tốc của Tô Lâm.

Bây giờ bị bắt giữa hai cái làn đạn các

bạn. Ký mà chậm thì bị phạt bởi ông Tô

Lâm. Còn nếu ký mà nhanh quá rồi lòi ra

dự án thối, dự án tạo lao xịt bợp bị lôi

ra ngoài ánh sáng thì là phải bị phạt

[âm nhạc] bởi những cái legacy của ông

Nguyễn Phú Trọng để lại. Đọc lại nhé.

Thay vì sợ hậu quả của việc ký văn bản,

các con chức nay phải sợ việc thất bại

với một nhiệm vụ cao cả hơn đến từ Trung

ương Đảng. Nó cũng tạo vỏ bọc cho các

cải cách đau đớn. Nhà nước có thể thắt

chặt tín dụng bất động sản, [âm nhạc]

thúc đẩy những thay đổi khó chịu trong

định giá điện hay yêu cầu tái cơ cấu

hành chính tất cả nhân danh tăng trưởng

quốc gia. Mục tiêu không chỉ là một con

số, đó là công cụ kiểm soát nhà nước

được thiết kế để phá vỡ sức ì nhưng nền

kinh tế năm 2026 sẽ chỉ mạnh bằng những

mắt xích yếu nhất của nó. Và Việt Nam có

ba mắt xích như vậy. Mắt xích yếu đầu

tiên là lưới điện. Việt Nam là cứ lâu

lâu cái là cúp điện, lâu lâu cái là quá

tải, cháy điện sống bình thường cái là

cúp điện chơi cho vui vậy á. Thì thử hói

sale mà làm được cái thứ gì mà sản xuất

mà nó to tát cho được. đang sản xuất vậy

mà cúp điện cắt mất mẹ điện đi lấy đâu

là mà sản xuất nữa mà đòi phát triển cho

nó kịp tốc độ 10% không có chiến lược

công nghiệp hiện đại [âm nhạc] nào hoạt

động được nếu thiếu điện Việt Nam đã học

được điều đó vào tháng 6 năm 2023 khi

các đợt mất điện nghiêm trọng tấn công

các tỉnh phía Bắc nhà máy đóng cửa, dây

chuyền lắp ráp dừng lại, công nhân phải

ngồi chơi. Đối với một đất nước đang tự

quảng bá là cơ sở sản xuất đáng tin cậy

cho điện tử toàn cầu. Đây là một cảnh

báo nghiêm túc, áp lực chỉ gia tăng kể

từ đó, nhu cầu điện năm 2025 dự kiến

tăng 10,5 đến [âm nhạc] 13% so với năm

trước. Ở một đất nước đang chuyển dịch

sang điện tử, khu công nghiệp và sản

xuất tiêu thụ nhiều năng lượng, nhu cầu

điện có thể tăng nhanh hơn cả GTP.

[âm nhạc] Nếu Việt Nam thực sự theo đuổi

tăng trưởng kinh tế 10%, áp lực lên lưới

điện sẽ trở nên cực kỳ lớn. Bây giờ đòi

chuyển sang xe điện nữa, không chạy xe

xăng, điện nào mà đáp ứng cho nổi? Để

ứng phó, nhà nước đã khẩn cấp triển khai

các nâng cấp. Một trong những dự án quan

trọng nhất là đường dây truyền tải điện

500 [âm nhạc] kV mạch ba từ Quảng Trạch

đến phố nối. Tuyến này dài 519 km qua

chí tỉnh và có chi phí gần 880 triệu đô

la. Mục đích của nó đơn giản nhưng thiết

yếu. Chuyển điện từ những khu vực có

nguồn phát điện mạnh hơn đến miền Bắc,

nơi nhu cầu công nghiệp lớn nhất. Lại

cái trò Đào Nam lớp bách

chuyển điện từ miền Nam sang miền Bắc

càng nhanh càng tốt để mà lấy điện cung

cấp cho các dự án sản xuất. Còn ở dưới

miền Nam có thiếu điện cúp điện như thế

nào kể bà tụi bày. Nhưng đường dây

truyền tải không tạo ra điện, chúng chỉ

vận chuyển điện và điều đó dẫn đến những

vấn đề sâu xa hơn. Sản xuất điện, lĩnh

vực năng lượng tái tạo của Việt Nam đã

trở thành một bài học cảnh báo về bất ổn

chính sách. Hơn 170 dự án tái tạo được

cho là đã bị đình trệ vì chính phủ thay

đổi các quy tắc về trợ cấp và mức giá

thanh toán. Làn sóng đầu tư ban đầu được

thúc đẩy bởi biểu giá hỗ trợ điện Fit

Tarif đảm bảo mức giá hấp dẫn cho các

nhà phát triển điện mặt trời và điện

gió. [âm nhạc] Chính sách đó có tác dụng

đầu tư đổ vào. Nhưng một khi các quan

chức lo ngại rằng những hợp đồng này

đang trở nên quá tốn kém cho [âm nhạc]

Công ty Điện lực Nhà nước và khi các

cuộc điều tra về các phê duyệt trước đó

bắt đầu, chính phủ đã hồi tố cách giảm

mức hỗ trợ. Đây là một trong những điều

tệ nhất mà một nhà nước có thể làm trong

tài chính hạ tầng. Các dự án tái tạo

được xây dựng dựa trên mô hình nợ dài

hạn ngân hàng cho vay dựa trên giả định

rằng các quy tắc doanh thu sẽ ổn định.

Nếu chính phủ sau đó cắt giảm mức giá họ

sẽ trả, toàn bộ mô hình tài chính có thể

sụp đổ. Đó chính xác là điều khiến các

nhà đầu tư hoảng sợ. Đến năm 2026 điều

này [âm nhạc] đã trở thành một vấn đề

pháp lý và ngoại giao lớn. Các nhóm

doanh nghiệp nước ngoài cảnh báo rằng

các nhà đầu tư đang cân nhắc kiện Việt

Nam, các dự án bị vướng trong tranh chấp

được cho là đại diện cho khoảng 12 GW

công suất, một lượng điện khổng lồ đối

với một đất nước đang rất cần nguồn

cung. Vì vậy, vấn đề điện của Việt Nam

không chỉ là về kỹ thuật mà còn là về

niềm tin. Nếu nhà đầu tư không tin vào

các quy tắc, họ sẽ không tài trợ cho làn

sóng phát điện tiếp theo. Mắt xích yếu

thứ hai là bất động sản. Trong các nền

kinh tế châu Á tăng trưởng nhanh, bất

động sản thường biến tăng trưởng thành

rủi ro tài chính, tiền dễ cháy vào bất

động sản, [âm nhạc] giá cả rời xa so với

thu nhập. Các chủ đầu tư vay nặng, ngân

hàng bị phơi lộ, khi bong bóng vỡ, thiệt

hại lan ra toàn bộ nền kinh tế. Lãnh đạo

Việt Nam nhìn vào khủng hoảng bất động

sản của Trung Quốc và quyết định không

muốn lặp lại điều đó. Biểu tượng mạnh mẽ

nhất của đợt siết chặt này là vụ án trùm

bất động sản Trương Mỹ Lan. Bà bị kết án

trong một vụ gian lận khổng lồ liên quan

đến tập đoàn Vạn Thịnh Phát và ngân hàng

TMCP Sài Gòn. Thông điệp rất rõ ràng,

nhà nước sẽ không dung thứ cho sự thái

quá tài chính và gian lận hệ thống trong

lĩnh vực bất động sản. Điều đó có tác

động ran đê mạnh mẽ. Năm 2026, thay vì

cố bơm phòng tăng trưởng thông qua một

làn xóm bất động sản mới, Ngân hàng Nhà

nước Việt Nam cách giảm mục tiêu tăng

trưởng tín dụng xuống khoảng 15% từ mức

khoảng 20% năm trước. Các ngân hàng được

yêu cầu thắt chặt, kiểm soát rủi ro, đặc

biệt với cho vay bất động sản. Đồng

thời, Chính phủ bắt đầu chuẩn bị các

biện pháp thuế nhằm giảm đầu cơ sau khi

nhà nước được cho là đã tăng vọt 20 đến

30% trong năm trước. Đấy, tức là theo

như lý thuyết, theo như chế giấy tờ là

Việt Nam đang đánh mạnh vào những cái

trò đầu cơ đất đai, giảm thiểu những cái

tỷ phú bong bóng đất đai của Việt Nam.

Những người đã góp công đều dấng ngoặc

kép rất lớn vào cái giá cả đất đai bất

động sản Việt Nam tăng phi mã khiến cho

những người dân Việt Nam lương không còn

mua được. Đây là chính sách dài hạn thận

trọng. Nhà nước muốn tiền chảy vào nhà

máy, công nghệ và hạ tầng, không phải

vào những căn hộ bỏ trống và các canh

bạc đất đai đòn bẫy. Nhưng trong ngắn

hạn, điều này cũng có nghĩa là Việt Nam

đang cố tình bóp nghẹt một trong những

động cơ truyền thống tăng trưởng GDP

nhanh. Các cơn bùng nổ bất động sản nguy

hiểm nhưng chúng có thể tạm thời làm cho

nền kinh tế trông có vẻ là mạnh. Việt

Nam đang chọn cách không sử dụng lối tắt

đó. Đó các bạn hiểu chưa? Tức là thời

gian đây là cái nền kinh tế Việt Nam nó

thổi phồng lên. Đó là nhờ rất lớn vào

cái bong bóng bất động sản. Đấy mà các

bạn đã biết r bong bóng mà nó thổi phồng

lên là có một ngày nó bể tung giống như

là Ever Grandy ở Trung Cộng. Rồi những

cái thời mà Nhật Bản năm 80 năm 90 đó

bong bóng bất động sản á khi mà nổ cái

bùm một phát là trở về xuống mặt đất là

bao nhiêu người tán ra bại sản treo cổ.

Việt Nam học là được từ những cái nạn

nhân đời trước cho nên bây giờ cũng muốn

thắt chặt những cái trò bơm phòng đất

đai ở trên mặt giấy tờ các bạn nhé. Còn

họ làm được đến đâu đó là cái chuyện

khác. Bất động sản trước giờ nó vẫn là

huyết mạch của Việt Nam mà. Ở Việt Nam

toàn là tỷ phú bất động sản không chứ có

b giờ nghe tỷ phú gì công nghệ tỷ phú

tạo ra cái thứ gì mà nó có thể sản xuất

được rồi tung ra cho nước ngoài người ta

sử dụng đâu. Toàn là những tỷ phú sử

dụng tài nguyên thiên nhiên của ông cha

ta để lại. Cạp đất cạp đái, cạp tài

nguyên quốc gia của ông cha ta để lại.

Đọc tiếp. Mắt xích yếu thứ ba là khó

kiểm soát nhất. Chính sách thương mại

của Mỹ. Yếu tố thứ ba đó là chính sách

thương mại của Hoa Kỳ nhá. Trước giờ là

ăn trên ngồi trốc, ngồi trên đầu người

ta nhiều quá rồi. Thì bây giờ nước Mỹ

người ta phát hiện ra là Việt Nam đang

ăn trên ngồi trốc, ngồi trên đầu của họ

thẳng như thương mại với một cái mức độ

mà không thể một cái quốc gia trên thế

giới này có thể tưởng tượng được. Cao

nhất cao hơn cả Mexico, một cái thằng mà

nằm ngay dư ná Mỹ vậy á. Mà thẳng như

thương mại của Việt Nam nó còn cao hơn

các thằng Mexico. Thì các bạn thử hỏi

xem là nó mức độ như thế nào? Nó ăn trên

ngồi trốc như thế nào? Đọc tiếp. Sự trỗ

dậy kinh tế của Việt Nam phụ thuộc nặng

nề vào việc bán hàng sang Mỹ. Nhưng đó

chính xác là lý do tại sao Washington

đang theo dõi rất chặt chẽ. Việt Nam

nhập khẩu hàng hóa từ Trung Quốc trị giá

186 tỷ đô la Mỹ trong khi xuất khẩu 153

tỷ đô la sang Mỹ. Mạn thấy khủng khiếp

chưa? Mua từ Trung Quốc là 186 tỷ, xuất

sang Mỹ là 153 tỷ. Nó nghe có mùi giống

như là m vận chuyển hàng hóa từ Trung

Quốc đi vào Việt Nam xong rồi bán sang

Mỹ vậy. Làm cái nơi trung chuyển vậy á.

Mẹ nghe mắc cười không các bạn? nhập từ

Trung Quốc 186 tỷ vậy á. Rồi xuất sang

Mỹ 153 tỷ. Nghe nó fishy nó s chưa? Mô

hình thương mại đó là lý do tại sao các

quan chức Mỹ nghi ngờ Việt Nam đang bị

sử dụng như một trung tâm chuyển tải.

Vấn đề nằm ở giá trị gia tăng trong sản

xuất. Nếu linh kiện Trung Quốc vào Việt

Nam và thực sự được [âm nhạc] chuyển hóa

thành một sản phẩm mới tại đây, đó là

sản xuất hợp pháp. Nhưng nếu hàng hóa

chỉ được gia công nhẹ hoặc gián nhãn

slap cái label lại trước khi vận chuyển

sang Mỹ, Washington có thể gọi đó là

chuyển tải và áp thuế. Đấy, cái vấn đề

là Việt Nam có thật sự là nhập linh kiện

từ Trung Quốc vào xong là làm ra cái thứ

gì đó mà nó original, nó mới mà có thể

gọi là một cái sản phẩm hoàn toàn khác

hay không? Hay là nó đem hàng Trung Quốc

vào nó chẳng làm con mẹ gì hết á, nó

slap cái label lên, nó dán cái nhãn lên

coi như gọi là hàng made in Việt Nam vậy

á.

Toàn là dốc tổ dốc cờ hó không. Thì đó

là một cái cơ sở hoàn toàn hợp pháp để

mà Hoa Kỳ người có người ta áp lên một

cái mức thuế gọi là chống bán phá giá,

chống bán chuyển tải mà chống gian lận,

chống lấp lửng mà chống đánh lợn con

đen. Đọc tiếp. Vấn đề là sự không chắc

chắn. Uncertainty. Các nhà xuất khẩu

không phải lúc nào cũng biết ranh giới

pháp lý thực sự nằm ở đâu. Một nhà máy

có thể đầu tư mãnh thuê công nhân, lắp

ráp sản xuất và họ vẫn có thể phải đối

mặt với rủi ro hải quan Mỹ quyết định

rằng hàm lượng giá trị gia tăng của Việt

Nam chưa đủ. Giá trị gia tăng của Việt

Nam đâu có bao nhiêu. Dán cái label lên

coi như xong. Giá trị gián nhãn.

Nếu điều đó xảy ra và mức thuế phạt 40%

được áp dụng, biên lợi nhuận biến mất

ngay lập tức, Việt Nam đã phản ứng bằng

cách thắt chặt thực thi, nước này tăng

cường kiểm tra gian lợn xuất xứ, đẩy

mạnh thanh tra và yêu cầu các quan chức

hải quan rà soát cẩn thận hơn hồ sơ giấy

tờ và lộ trình di chuyển của các linh

kiện Trung Quốc. Đất nước đang cố chứng

minh rằng mình là một cơ sở sản xuất

thực sự chứ không phải là một trạm gián

nhãn đơn giản. Rồi ok. Bài viết này viết

rất là công bằng và văn minh các bạn

nhá. Đúng là YouTuber Mỹ khác lúc nào có

một cảnh nhìn nó vô cùng rất là công

bằng, đánh giá rất là khách quan. Dù

thực tế là nó tiêu cực như thế nào nhưng

mà họ vẫn có thể nhìn rất là khách quan.

Thực ra đến cả một cái đứa mà ngu ngốc

nhất vẫn có thể thấy được là Việt Nam rõ

ràng là đang tuồn hàng Trung Quốc bán

sang cho Mỹ giống như một nơi trung

chuyển vậy đó. Ở tĩnh Nhật gọi là stand

buy tức là bán hàng trung chuyển. Các

bạn chẳng có cái gì hết trong tay hết á.

Chỉ là cái thằng đứng giữa ăn tiền trinh

bán giùm hàng cho người ta thôi. Ăn tiền

trinh thằng đứng giữa ăn tiền trinh

thôi. Chẳng có làm gì khó khăn cả. Không

có chút một cái sức IQ trí tuệ gì hết á.

Bây giờ mà đòi mà thắt chặt những cái

điểm đó thì Việt Nam sẽ mất một cái

nguồn cung đô la rất là lớn. Trước mắt

là như vậy rồi sẽ kìm hãm và cái tốc độ

tăng trưởng mà trung ương của Việt Nam

người ta đưa ra mục đích cho tất cả toàn

bộ các cấp chính trị liệu con số 10% sẽ

đạt được trong năm 2026 này hay không?

Rồi cảm ơn các bạn đã lắng nghe.